Nederlands meest besproken onderwereldfiguur is weer vrij. Willem Holleeder zat zes jaar vast voor afpersing. Een cultfiguur met een charmante uitstraling, die geweld niet schuwt. Maar de nieuwe vrijheid van Holleeder is betrekkelijk.

De 53-jarige Willem 'De Neus' Holleeder was jarenlang hét gezicht van de Amsterdamse penose. Hij vestigde zijn naam in 1983 met de ontvoering van biermagnaat Freddy Heineken. Na tweederde van zijn straf (9 jaar cel voor het afpersen van vastgoedhandelaren) mag hij dankzij een oude regeling naar huis .
 
Wijverbreide reputatie
Toen Holleeder zes jaar geleden werd aangehouden, had hij een wijdverbreide reputatie als topcrimineel. Gevreesd in de Nederlandse onder- en bovenwereld en bekend met de binnenkant van een gevangeniscel. Vooral de zaak Heineken werd in Nederland en ook daarbuiten ademloos gevolgd.

Samen met vier handlangers bereidde Holleeder de ontvoering van Heineken en zijn chauffeur maandenlang voor, tot in de kleinste details. Het tweetal kwam na drie weken ongedeerd vrij, dankzij een losgeld van 16 miljoen euro. Drie van de vijf daders werden snel ingerekend, maar Holleeder en zijn zwager wisten jarenlang onzichtbaar te blijven. In 1986 leverde Frankijk hen uit aan Nederland.

Glorieuze comeback
Holleeder stond in 1992 weer buiten de gevangenismuren en maakte een glorieuze comeback in de onderwereld. Hij reed als vrij en onaantastbaar man op z’n scooter door Amsterdam. Bij liquidaties in het criminele circuit viel steevast zijn naam. Maar justitie kon de verdenkingen nooit hard maken.

In 2002 werd Holleeder gezien met Willem Endstra, een Amsterdamse vastgoedhandelaar die werd verdacht van witwaspraktijken en van banden met de onderwereld. Endstra zou in die tijd door Holleeder zijn mishandeld en voor miljoenen afgeperst.

Sympathieke verdachte
In het diepste geheim sprak Endstra ondertussen met de Amsterdamse recherche over de criminele en gewelddadige wandel en handel van Holleeder en trawanten. Dat kwam hem duur te staan. Hij werd in 2004 geliquideerd in Amsterdam. En Willem Holleeder werd opnieuw ingerekend.

Het proces tegen Holleeder - in een zwaar beveiligde bunker in Amsterdam - ontpopte zich als een ware happening. Nederlanders namen vrij van hun werk om een procesdag bij te wonen. En de verdachte kon rekenen op sympathie en medeleven. Toch draaide hij de gevangenis in.

Begrensde vrijheid
Hoelang 'De Neus' nu van zijn nieuwe vrijheid kan genieten, is nog even de vraag. Hij is hartpatiënt en heeft in criminele kring talloze vijanden gemaakt. En als hij de door justitie gevorderde miljoenen niet kan betalen, wordt er snel weer een cel voor hem vrijgemaakt.

Maar het belangrijkst is het proces wegens moord dat hem nog boven het hoofd hangt. 'Hij wordt vooralsnog niet vervolgd, maar is nog altijd verdachte van liquidaties', liet de Nederlandse justitie onlangs weten. De vrijheid van deze 'topcrimineel' is niet langer onbegrensd.