Een  golfplaten dak en een stenen vloer? In Indonesië kan de aanvrager van een microkrediet het wel vergeten. Maar in India is zo iemand niet per definitie rijk. Wanneer komt een kleine ondernemer in aanmerking voor een microkrediet? Een verkenning aan de hand van twee praktijkvoorbeelden.

Voorbeeld 1 - Pooja Rai uit Orissa, India:

Pooja woont in het arme oostelijke deel van India.. Ze heeft haar leven lang zware arbeid moeten verrichten om haar vijf kinderen te kunnen voeden, kleden en naar school te sturen.  Het inkomen van haar echtgenoot  is nauwelijks voldoende voor het gezin. Pooja heeft plannen om een bescheiden winkeltje met levensmiddelen te beginnen.

Investment officer Gauke Andriesse van Cordaid Microkrediet:

"De lokale geldverstrekker, de MFI, zal op de een of andere manier iets van haar achtergrond te weten moeten komen. Lukt dat niet, dan gaat er direct een streep door de aanvraag. Daarom zal men gaan praten met mensen in de omgeving van Pooja. Nog beter is het als ze met een bankboekje in de hand kan laten zien dat ze kan sparen. Als ze op straat leeft is Pooja ook zo goed als uitgesloten. Ze moet te traceren zijn. Er moet wel enig perspectief zijn op het terugbetalen van de lening."

Te welgesteld
Zou Pooja in Indonesië wonen en zou  haar huis een stenen vloer en een golfplaten dak hebben, dan zou ze waarschijnlijk bestempeld worden als 'te rijk'. De definitie van dat woord wordt overal anders uitgelegd. Veel aanvragers die te 'welgesteld' zijn voor een microkrediet, zijn vaak weer te arm voor een banklening. En vallen dus tussen wal en schip. Een lastige categorie, want voor de allerarmsten is er altijd nog charitas, het aloude schenken zonder  voorwaarden.

Andriesse:"Haar onderneming moet vervolgens overzichtelijk zijn en een redelijke kans van slagen hebben. Op straat ananasschijven willen verkopen in een streek waar die vruchten niet verbouwd worden zal vermoedelijk geen goedkeuring krijgen. Het microkrediet is er op gericht om Pooja op betrekkelijk eenvoudige en zekere manier een paar dubbeltjes per dag extra te laten verdienen. Dat klinkt als peanuts, maar die spaarcentjes kunnen in zware tijden, ziekte bijvoorbeeld,  net de buffer zijn om te overleven. Dat is het doel, niet om Pooja en haar gezin over vijf jaar in een bungalow met zwembad te laten wonen."

Het voorbeeld van Pooja is een fictieve situatie.

Verrassingspakket

Voorbeeld 2 - Jessica van Egmond uit Oudenbosch, Nederland:

Jessica van Egmond wil een 'blije doos' voor bedrijven ontwikkelen. Een verrassingspakket met hebbedingetjes en monstertjes ván ondernemers vóór ondernemers. Een originele manier om met elkaar in contact te komen. Na altijd in loondienst te hebben gewerkt, droomt ze van een arbeidsleven op eigen benen. De jonge moeder kan niet wachten tot het krediet van 2500 euro op haar rekening wordt gestort. Het bedrag is nodig om haar opstartkosten te dekken: reclame maken en een stapel koffertjes kopen.

De cijfers liegen er niet om. Tachtig procent van de Nederlandse ondernemers die om een microkrediet vraagt, krijgt nul op het rekest. Wie intermediair Henk Ras van Microkredietloket West-Brabant inschakelt, heeft een grotere kans van slagen: Ras en zijn collega's krijgen een op de twee aanvragen erdoor.

Slechte businessplannen
Henk Ras:"Jessica heeft een aantal sterke punten. Ik weet zeker dat ze het gaat redden."

Ras gaat radicaal te werk. "Luchtfietserij en slechte businessplannen gaan er meteen uit. Lang niet iedereen kan een goed plan maken. Vakmensen zijn vaak uitstekend in hun specialisme, maar voor een eigen onderneming komt er meer kijken. Sommige branches lopen momenteel ook dusdanig slecht dat de geldverstrekker er heel kritisch naar kijkt. Denk aan de transportsector, horeca en de makelaardij."

"Jessica heeft een echte ondernemersmentaliteit. Ze is een doorzetter, wil er wat van maken. Haar idee is vrij uniek en er bestaat in deze regio nauwelijks concurrentie. In haar plan heeft ze nagedacht over haar financiële toekomst, haar werkgebied en haar groeimogelijkheden. Heel simpel: het klopt."

Schulden?
De reguliere bank gaf Van Egmond ruimhartig raad, maar geen (financiële) daad. Ras: "Zulke kleine bedragen zijn volstrekt onrendabel voor banken. Daar beginnen ze niet aan. Ze kijken ook sterk naar het verleden: heb je bijvoorbeeld ooit je schulden te laat of niet betaald? Heb je in detentie gezeten? Vergeet het dan waarschijnlijk maar. Geldverstrekker Qredits en ik kijken naar de toekomst. Heeft iemand die echte ondernemersmentaliteit? Dat is het doorslaggevende criterium."

Microfinanciering is het thema van de Wereldomroep in 2010. Zie voor meer bijdragen ons webdossier.

Heeft u zelf ervaring met het aanvragen van een microkrediet? Werd uw businessplan aangenomen of afgewezen? Laat het ons weten.

• Volg het dossier Microfinanciering op Facebook en Twitter