Het Repair Café, een buurtbijeenkomst waar gratis kapotte spullen worden gerepareerd, is een succes in Nederland. In een jaar tijd is het aantal café’s gegroeid van 1 naar 25. Het project tegen de weggooicultuur heeft door de economische crisis de wind in de rug.

Wat doe je met een kapotte broodrooster, printer, cd-speler of wollen trui? In de meeste westerse landen is de oplossing simpel: weggooien en een nieuwe kopen. In andere delen van de wereld (Latijns-Amerika, Afrika en Azië) zijn nog reparatiewinkels waar spullen een tweede leven kunnen krijgen. In een land als Nederland zijn ze bijna niet meer te vinden. En als er al een reparateur is opgespoord, blijken de kosten vaak hoger dan de prijs van een nieuw exemplaar.

Eind 2009 begon Martine Postma een Repair Café in Amsterdam. Een bijeenkomst in een buurthuis waar mensen hun kapotte spullen naartoe kunnen brengen en waar vrijwilligers komen die het leuk vinden om ze te repareren. Dat brengt alleen maar voordelen, zegt Postma: 'Je hebt een gezellige middag, je behoudt reparatiekennis en geeft die kennis door, en je zorgt ervoor dat spullen langer bruikbaar worden gemaakt.'

Vrijwilligers
Het Repair Café in Amsterdam werd zo druk bezocht dat de stichting van Postma vorig jaar besloot het concept over de rest van het land te verspreiden. Met vrijwilligers en met een subsidie van 125.000 euro van het ministerie van Milieu. En met die verspreiding gaat het hard: inmiddels zijn er al 25 café's en het aantal groeit nog steeds.

Het succes komt volgens Postma voor een belangrijk deel door de crisis, maar ook door andere zaken. 'Natuurlijk heeft het Repair Café door de economische crisis het tij mee. Maar ook zijn er steeds meer mensen die zich niet goed voelen bij het weggooigedrag waar je eigenlijk toe wordt gedwongen. Reparateurs zijn niet meer te vinden, reparatie is heel duur, en door de reclame word je alleen maar gewezen op de voordelen van meer kopen. Daarnaast maken mensen zich zorgen over klimaatverandering en milieuvervuiling, maar ook over doorgeschoten individualisering en gebrek aan contact tussen buren.'

Weggooicultuur
Wijnand Klaver is een van de vele vrijwilligers die geregeld klaarstaan om kapotte spullen te repareren. Klaver, die een opleiding tot fietsenmaker en timmerman heeft gevolgd, krijgt van alles voorgeschoteld: 'Broodroosters, citruspersen, koffiezetapparaten, stofzuigers, speelgoed. Zo’n 80 procent weet ik ook weer aan de praat te krijgen.'

Naast de strijd tegen de weggooicultuur gaat het Klaver ook om het sociale aspect van de buurtbijeenkomsten. 'Het is gezellig. Aan ieder kapot ding zit vaak ook een verhaal. Zo had ik laatst een vrouw van in de zeventig die de broodrooster van haar oma had meegenomen. Dan zit je te sleutelen aan mooi elektrisch spul uit de jaren twintig. En dan is het prachtig als je het ook weer aan de praat krijgt.'

Ouderen
Maar ook veel relatief nieuwe kapotte spullen komen in het Repair Café, zegt Postma. 'Dat heb je met veel goedkope spullen, die gaan snel stuk. Kleine cd-spelers of audiosetjes die je voor een paar tientjes bij de supermarkt kunt kopen. Behalve bij het Repair Café kunnen zulke spullen nergens meer worden gerepareerd.'

Op de bijeenkomsten komen vooral iets oudere mensen af. Postma: 'Die weten nog van vroeger dat het normaal is om kapotte spullen te repareren.  Maar we proberen ook jongeren te trekken en mensen die misschien niet automatisch iets hebben met duurzaamheid. We willen iedereen duidelijk maken dat alsmaar blijven kopen en weggooien op den duur niet houdbaar is.'

Buitenlandse belangstelling
In het buitenland zijn voor zover bekend nog geen projecten als het Repair Café, maar daar komt - als het aan Postma ligt - verandering in. Vanuit Duitsland en België is al belangstelling getoond. 'We zijn nu aan het nadenken hoe we dit concept naar het buitenland kunnen brengen. Want ik denk dat alle landen waar de mensen leven zoals in Nederland, waar weggooien normaal is geworden, baat hebben bij een Repair Café.'