Frank Ooms woont weer in Nederland, na enkele jaren in Groot-Brittannië en de VS. Tijdelijk, zegt hij zelf. Voor zijn schoolgaande tienerkinderen. Het liefst zou hij straks weer werken en wonen in het buitenland. En hoe kan het anders: zijn vader en zijn opa waren ook expats.

Frank is wat je zou kunnen noemen een 'derde generatie expat'. Zijn opa aan moeders kant werkte voor Shell in Indonesië en zijn vader werkte voor Shell in Brunei. Zelf ging hij na zijn schooltijd werken voor de multinational Schlumberger. Met als doel uitgezonden worden naar het buitenland.

Toch zou hij niet zeggen dat hij expat is geworden vanwege zijn familie. 'Ik had het hoe dan ook wel willen doen. Maar ik denk dat de stap gemakkelijk te nemen was omdat ik goed wist wat me te wachten stond. Omdat ik het gezien heb bij mijn ouders.'

Luxe leven
Frank heeft als kind niet in het buitenland gewoond. Toen zijn vader werd uitgezonden naar Brunei, was hij al dertien. Er was geen geschikt onderwijs ter plaatse, dus gingen hij en een broer naar een internaat in Nederland. Zijn jongere broer en zus konden naar een basisschool van Shell en gingen wel mee.

In de schoolvakanties bezocht Frank zijn ouders in Brunei. Hij zag wat het leven op een Shell-compound inhield. 'Voor ons wat het de ideale vakantie; zeilen, zwemmen, tennissen. Het was een luxe leven, maar voor wie daar echt woonde was de wereld ook erg klein. Buiten de compound kon je nergens heen.'

Shell-kind
Op de vraag of de term Shell-kind op hem van toepassing is, zegt Frank meteen nee. 'Ik denk dat dat alleen mensen zijn die als kind een tijdje totaal aangewezen waren op Shell: voor hun huis, hun school, hun buitenschoolse activiteiten. Omdat ik niet in Brunei woonde, was dat voor mij niet het geval.' Maar, voegt hij even later glimlachend toe: 'misschien ben ik wel in denial.'

Zelf heeft Frank bewust gekozen voor een ander soort expatleven. Toen hij eenmaal in het buitenland woonde, hebben hij en zijn vrouw expres de Nederlandse verenigingen daar gemeden. Zijn kinderen hebben ook niet op de Nederlandse school gezeten. Het gezin leefde onder de lokale bevolking.

De kinderen van een van Franks broers kunnen misschien wel als Shell-kinderen gezien worden. Die broer werkt voor Shell en woont nu, 30 jaar later, op dezelfde compound in Brunei als zijn ouders. 'Ik ben er op bezoek geweest. Ze leiden inderdaad nog een luxe leven: er lopen bedienden rond en de kinderen zijn al in bijna alle omringende landen op vakantie geweest.'

Koloniaal
Bedienden zijn ook te zien op de filmpjes uit de tijd dat de moeder van Frank zelf expatkind was, in Indonesië. 'Heel koloniaal', zegt hij. Maar aan dat luxe expatleven kwam door de Tweede Wereldoorlog abrupt een einde. Zijn moeder praat liever niet over wat er toen gebeurd is.

'Beknopt weet ik dat mijn moeder - samen met haar moeder, broer en zussen - in een Jappenkamp is terechtgekomen in 1942. Haar vader en andere Shell-medewerkers probeerden te vluchten en kwamen daarbij om het leven. Maar dat is een heel ander verhaal.'

Beter bereikbaar
Het expatleven is inmiddels al lang niet meer zo luxe als vroeger, zegt Frank. Maar daartegenover staat dat de verbindingen tussen het expatgezin en het thuisfront enorm verbeterd zijn. Waar zijn grootouders weken met de boot reisden, is diezelfde afstand nu in minder dan 32 uur te overbruggen.

Ook kun je veel beter en intensiever contact houden. 'Brieven van mijn grootouders naar Nederland deden er weken over. Toen mijn ouders in Brunei woonden, schreven we elkaar iedere week. Bellen was toen nog een uitzondering, dat was veel te duur. Ik kan me een keer herinneren dat ze me opbelden omdat ik een slecht rapport had.'

Nu, met internet, zijn de kosten zo goed als verdwenen. Frank ziet dan ook geen verschil tussen het onderlinge contact van de familie van zijn vrouw in Nederland en zijn eigen familie, met een broer in Brunei, een andere in de VS en hij en zijn zus in Nederland. Ze zien elkaar even vaak.

Blijft kriebelen
De drempel om weer naar het buitenland te gaan als zijn kinderen van school af zijn is dan ook laag. 'Het blijft kriebelen.' Het liefst zou Frank ergens in Azië werken. Maar wat er nou precies zou aantrekkelijk is aan het expatleven, vindt hij lastig uit te leggen. 'Nou, gewoon', zegt hij glimlachtend.

Als hij even nadenkt, kan hij maar liefst drie redenen bedenken. 'De kans om de wereld te zien en de cultuur te ervaren op een manier die niet mogelijk is op vakantie. Ten tweede om te leren hoe je met mensen van andere culturen prettig kan leven en werken. En daarnaast is het ook financieel aantrekkelijk.'

Vierde generatie
Frank is er vrij zeker van dat er in zijn familie een vierde generatie expat zal komen. Zijn zoon studeert momenteel International Business Administration met het oog op werken in het buitenland. En zijn jongste dochter geeft al aan dat ze later graag in Amerika wil wonen.

Of hij het erg vindt als zijn kinderen in een ander land gaan wonen? Welnee. 'Heb ik weer ergens waar ik op bezoek kan gaan.'

Meer artikelen lezen voor en door Nederlanders in het buitenland? Neem een gratis abonnement op het WereldExpat Magazine! www.wereldexpat.nl