Voor de tweede keer kiezen ze morgen vanaf IJmuiden voor een half jaar het ruime sop: de deelnemers aan het project ‘School at Sea’. De vloot is uitgebreid van een naar twee tallships, zodat 62 in plaats van 34 VWO-leerlingen meekunnen. Naast de driemaster Regina Maris wordt dit jaar ook ’s werelds grootste tweemastschoener Wylde Swan ingezet. Reisdoel is het Caribisch gebied.

In het programma leren de scholieren hun eigen verantwoordelijkheden en capaciteiten te ontdekken door de combinatie van het werken aan boord en het volgen van hun VWO-lessen. De leerlingen hebben zelf veel energie gestoken in het bijeenbrengen van de benodigde fondsen. Bij elkaar is tot nu toe 200.000 euro aan sponsorbijdragen opgehaald.

Zeilen op een tallship is duur. Om precies te zijn: het kost een deelnemer 19.200 euro voor zo’n half jaar. Projectleider van ‘School at Sea’ Alieke Krone legt uit waarom de 15- tot 18-jarigen zelf meedoen aan het geld inzamelen. ‘Ze leren hun verhaal vertellen en hun eigen motivatie vaststellen. Wat leer ik aan boord wat ik thuis niet kan leren? Ze moeten een plan opstellen, wij ondersteunen ze daarbij’.

‘Eerst denken ze in het stramien: wat gaat veel geld opleveren? Maar daarna wordt het: wat is mijn talent, want DAAR kunnen we geld mee verdienen. Vertel je verhaal, desnoods ook aan de patatboer, zeggen we tegen ze. Daar worden ze steeds puntiger in. Ook in het aangeven waar ze niet goed in zijn. Dat is best bijzonder voor die pubers’, meent Krone.
 
Slaaptekort
Aan boord moeten de scholieren alles zelf doen. De boot helpen varen en verder de keuken in, afwassen, poetsen, was draaien en bedden opmaken. Krone lacht: ‘Vanaf dag een bepalen ze ook zelf hoe laat ze naar bed gaan. Dat betekent dus weinig slaap in de eerste drie nachten, maar daarna komt het wel goed door de vermoeidheid die ontstaat. Ze wennen met vallen en opstaan snel aan dit soort nieuwe vrijheden’.

‘Onze standaardreactie op een vraag is altijd: wat denk je zelf? Probeer zelf een oplossing te vinden en daarna hoor je wel of het logisch is. Hoe draai ik een wasje? Ga zelf maar kijken naar die knoppen en vis het maar uit. Tegenwoordig vullen we alles maar in voor die kinderen. Hun eigen verantwoordelijkheid begint juist met het zelf formuleren van antwoorden’.

Alle deelnemers bereiden de reis voor op hun eigen VWO-school. Dat gebeurt aan de hand van een format dat ‘School at Sea’ heeft opgesteld. Ze nemen de toetsen mee aan boord of die worden opgestuurd. Sommige scholen zien af van het meegeven van toetsen en gaan af op de rapportage van de eigen docenten van het project aan boord.
 
Strebertjes
Alieke Krone vindt niet dat de onderneming elitair is. ‘Nee, dat proberen we ook met die fondsenwerving tegen te gaan. Het is ook geen boot vol probleemjongeren. Er zitten wel strebertjes tussen, kinderen die gewend zijn hoge cijfers te halen. Ze zeggen een uitdaging te missen. Anderen hebben weer als motivatie dat ze niet goed zijn in sociale contacten. En er zijn scholieren die leiderschap willen ontwikkelen of gewoon het avontuur leuk vinden’.

Wat maakt volgens Krone het project zo bijzonder? ‘De afwisseling. En ik vind pubers puntgaaf. In deze leeftijdsfase gebeurt er zoveel met die kids. Ik kwam er zelf pas achter waar ik goed in was toen ik 30 werd. Ik hoop echt dat die kinderen dat nu al uitvinden, zodat ze eerder de juiste studiekeuze maken en zich in die richting goed kunnen ontwikkelen. Ik heb zelf gemerkt dat je erg gelukkig kan worden als je doet waar je goed in bent’.

Alieke Krone gaat promotie-onderzoek verrichten naar de resultaten van het project aan boord en daarna. Is er inderdaad een invloed op de ontwikkeling van de leerlingen en is die blijvend? Gaat het om het varen, de cultuuruitwisselingen of het weg-zijn van ouders? ‘Dat kan van nut zijn voor alle uitwisselingsprogramma’s die scholen tegenwoordig hebben’, meent ze.

Beide schepen zijn gedurende de hele reis te volgen via de shipfinder op de Website van ‘School at Sea’. Posts, tweets en foto’s zijn ook te zien op Facebook en Twitter.