De Wereldomroep laat prominente Nederlanders aan het woord over hun vakgebied, Nederland en de actualiteit. In het zesde deel van de serie Saskia J. Stuiveling van de Algemene Rekenkamer. Het zijn niet zozeer de cijfers die haar boeien. 'Het verhaal achter de cijfers dat is wat me interesseert, maar dan heb je wel betrouwbare cijfers nodig.'

De discussie over de uitgaven van het Koningshuis heeft ze als president van de Algemene Rekenkamer zelf mee aangezwengeld. Alle thema's rond jongeren liggen haar nauw aan het hart. En wat haar intrigeert is het gebrek aan lerend vermogen van de Nederlandse overheid. Saskia J. Stuiveling, sinds 1984 bij de Algemene Rekenkamer en sinds mei 1999 president van dit Hoog College van Staat, meent dat veel mensen cijferangst hebben. "Daar probeer ik ze overheen te laten stappen."

De Algemene Rekenkamer controleert of de rijksoverheid het geld van de burger juist en doelmatig besteedt. Jaarlijks publiceert het tussen de 20 en 30 rapporten over een breed scala aan onderwerpen.

Jeugd
Een rapport dat haar het meest is bijgebleven in de afgelopen jaren handelt over jeugddetentie. Het was een kritisch rapport. De aanpak in de jeugddetentie noemt ze zelfs amateuristisch. "Er was weinig bekend of de aanpak helpt en waarom. De verwetenschappelijking van dit onderwerp staat nog maar aan het begin." Het rapport van de Rekenkamer uit oktober 2007 kwam hard aan bij Stuiveling. En ook bij politici. Het hele systeem gaat op de schop. Dus heeft de Algemene Rekenkamer veel invloed op de politiek? "Bij tijd en wijle kan die heel groot zijn" zegt Stuiveling. "In het geval rond jongeren en detentie was die groot. We kunnen een tik uitdelen. Om iets weer op de rails te krijgen."

JSF
Wat Stuiveling intrigeert is het gebrek aan lerend vermogen van de Nederlandse overheid. Ze zegt dat ze graag iets zou willen verzinnen waardoor de kennis die verzameld is bij verschillende departementen ook bij andere departementen terecht komt. Volgens de president van de Algemene Rekenkamer bestaan er enorme kloven tussen de departementen. Neem de risicoanalyse die door het Ministerie van Verkeer en Waterstaat werd gemaakt voor de Hogesnelheidslijn. "Het is jammer dat de Rijksoverheid een dergelijk model ook niet bij andere grote projecten gebruikt." De mogelijke deelname van Nederland aan de ontwikkeling van de Joint Strike Fighter bijvoorbeeld? "Ja bijvoorbeeld", zegt ze om er aan toe te voegen dat Nederland meedoet aan de ontwikkeling van de JSF, maar dat er nog geen politiek besluit is gevallen over de opvolging van de F16. "De JSF is niet de enige kanshebber."

Er is al jarenlang sprake van politiek gesteggel over dit onderwerp. Over de kosten, over de keuze welk gevechtsvliegtuig de opvolger van de F16 wordt en over de onzekerheden die het project omringen. Vandaar dat het onderwerp met enige regelmaat discussie oplevert in de politiek. De Algemene Rekenkamer probeert de onzekerheden rond dit project in kaart te brengen. Zoals met de Tweede Kamer afgesproken wordt daar twee keer per jaar over gerapporteerd. "De besluitvorming is vervolgens aan de politiek."

Allochtonen
De onderwerpen en de cijfers vervelen haar nooit. Het werk is iedere keer weer anders. Ieder onderzoek levert een nieuw verhaal achter de cijfers op.

Het bevalt haar ook om aan het roer te staan van deze organisatie. Dat er in Nederland nog altijd relatief weinig vrouwen aan de top staan van een organisatie of onderneming vindt ze niet zo'n interessante discussie meer. Ze wil de discussie verbreden of eigenlijk verplaatsen naar allochtonen. "Dat is de opgave voor de toekomst." Werkgevers zouden zich dat meer moeten realiseren en bewust ruimte maken voor allochtonen. "Ze worden er zelf beter van."

Het is volgens Stuiveling een illusie om te denken dat onze autochtone cultuur overheersend zal blijven. Over Rotterdam, de stad waar ze woont en ook de plek die ze bij uitstek een warm hart toedraagt, zegt ze: "Niet mijn cultuur is hier leidend, maar de straattaal. Dat is wat hier leeft. En wij moeten de brug naar hen slaan."

Twee economieën
In Nederland bestaan volgens Stuiveling eigenlijk twee economieën naast elkaar. Dus als Nederland een rol van betekenis wil spelen in de globaliserende wereld, moet er sprake zijn van integratie en scholing. De kenniseconomie hebben we ingericht op het moment dat we volgens Stuiveling niet beseften dat de nieuwkomers opnieuw opgeleid moest worden. "Juist nu, als gevolg van de globalisering, moeten we ons realiseren dat we een nieuwe generatie hebben binnengekregen die opgeleid moet worden."