Een speelplaats van windturbinebladen of een huis met ronde raampjes die uit wasmachines zijn gesloopt. De bedenkers noemen het 'superuse', en internationaal loopt het storm voor deze nieuwste revolutie op het gebied van 'Dutch design'.

In het buitenland heeft het Rotterdamse architectenbureau 2012Architecten tot nu toe niets gebouwd. En ook in Nederland zelf zitten ze nog te wachten op de eerste echt grote opdracht, vertelt architect Jos de Krieger. Toch hebben ze over internationale belangstelling niet te klagen.

Dat zijn collega Jan Jongert deze week in het Europese design-Mekka Londen mag praten over 'superuse' vindt De Krieger al nauwelijks meer bijzonder. Een paar dagen eerder had het bureau een Koreaanse tv-ploeg over de vloer. En bij een Amerikaanse documentaire over het bureau deed Brad Pitt de voice-over.

Gereïncarneerde Madonna
De Koreanen kwamen onder andere kijken bij een van de bekendste ontwerpen van 2012Architecten: espressobar Sterk in de hal van de faculteit Bouwkunde van de TU Delft.

Toen de bar in 2007 zijn deuren opende werd de constructie uit oude witgoed-onderdelen prompt het 'Miele Space Station' gedoopt. Helaas: toen er vorig jaar mei brand uitbrak bij Bouwkunde ging ook Sterk I verloren in de vlammen.

"Voor het nieuwe gebouw werden we gevraagd een nieuwe bar te maken", vertelt De Krieger. "Dat kon natuurlijk niet hetzelfde ding worden, want we werken met hergebruikte materialen, dus die waren al opgebruikt. We moesten met iets nieuws komen, en dat is deze geworden."

Voor Sterk II viel de keuze op raamkozijnen van de Zwarte Madonna, een berucht blok jaren tachtig flats in de Haagse binnenstad dat in 2007 werd gesloopt. De hoekige aluminium kozijnen bepalen nu het aanzicht van de espressobar.

Upcycling
Wat de architecten doen mag eigenlijk geen recycling heten, benadrukt De Krieger. Want bij recycling worden bestaande materialen omgesmolten en in nieuwe vormen gegoten, terwijl ze in de ontwerpen van 2012Architecten juist heel herkenbaar blijven.

"Direct opnieuw toepassen uit gebouwen gebeurt nog heel weinig. Het bespaart energie-  en transportkosten, want de kozijnen hoeven niet eerst naar de Hoogovens. Daarom is de espressobar ook zo groot als-ie is. Die ramen hebben nu eenmaal een bepaalde afmeting." Dus: geen recycling maar 'upcycling' en geen hergebruik maar 'superuse'.

Wereldwijd is 2012Architecten niet het enige bureau dat zich hiermee bezighoudt. Maar dat ze uit Nederland komen is volgens De Krieger wel een voordeel. Nederland heeft nu eenmaal een reputatie op het gebied van architectuur en design, en landen als Groot-Brittannië en de VS "scouten wat er hier voor interessants gebeurt."

Belangstelling
In september openen de Rotterdamse 'superusers' zelfs een tentoonstelling in de VS, in het kader van 400 jaar New York. Internationaal is de belangstelling misschien nog wel groter dan in Nederland zelf, geeft De Krieger toe. Al ontkent hij dat de architecten zich als profeten in eigen land miskend voelen.

Voor espressobar Sterk is in elk geval volop belangstelling. Ook van de studenten, zegt een koffiejuffrouw. Op een gemiddelde dag lopen er volgens haar zo'n vierhonderd langs de stalen kozijnen en panelen met foto's van de Zwarte Madonna. Maar of ze ook oog hebben voor het bijzondere ontwerp?

"Het is natuurlijk anders dan een gewone coffee corner. Wat hiervoor is gebruikt is heel apart, en het is leuk dat je daar op de panelen over kan lezen. Het heeft gewoon iets." Maar de meeste studenten komen volgens haar toch gewoon voor de lekkere koffie...