De Nederlander Robbert Dijkgraaf wordt de nieuwe president van het prestigieuze Institute for Advanced Study (IAS) in Princeton in de Verenigde Staten. Albert Einstein heeft er gewerkt, en nog 26 Nobelprijswinnaars.

'Op deze positie solliciteer je niet', zegt Dijkgraaf, nu nog president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). 'Je wordt voorgedragen door mensen uit de wetenschappelijke wereld. In juni van dit jaar ben ik voor het eerst benaderd. Toen was er nog een grote groep kandidaten die gaandeweg steeds kleiner werd. Uiteindelijk ben ik gevraagd om de positie te vervullen.'
                        
Het Institute for Advanced Study werd in 1930 opgericht. De 51-jarige Dijkgraaf is pas de tweede niet-Amerikaan, en de eerste niet-Engelstalige geleerde die het IAS mag leiden. Hij begint komende zomer met zijn 'droombaan'.

Fysicus
Dijkgraaf is geen onbekende in Princeton: de mathematisch-fysicus zat er al in de jaren negentig als jonge onderzoeker. Hij houdt zich bezig met de snaartheorie, quantumzwaartekracht en het grensgebied van wiskunde en deeltjesfysica.

Aan het IAS werkt een vaste groep van 28 hoogleraren, de crème de la crème van de internationale wetenschappelijke wereld. Er zijn vier 'Schools': Wiskunde, Historische Studies, Natuurwetenschappen en Sociale Wetenschappen. Elk jaar mogen ook tweehonderd streng geselecteerde jonge geleerden onderzoek doen in Princeton.

Vrijplaats voor wetenschappers
Dijkgraaf ziet het IAS als 'een vrijplaats voor wetenschappers'. Hij moet er als directeur voor zorgen dat die 28 toppers ongestoord onderzoek kunnen doen. Daarnaast moet hij 'het belang en de schoonheid van de wetenschap' uitdragen: 'Je moet naar buiten, naar plaatsen waar mensen zich misschien niet zo bewust zijn van de rol van de wetenschap', zegt hij in de Volkskrant.

Dat is Robbert Dijkgraaf op het lijf geschreven. Als president van de KNAW werd hij het gezicht van de Nederlandse wetenschap en een onvermoeibaar ambassadeur. Zo is hij columnist in NRC Handelsblad en vaste gast in het televisieprogramma De Wereld Draait Door.

Nederlandse toptalenten
Hij hoopt in de toekomst ook Nederlandse toptalenten naar Princeton te kunnen halen. Dijkgraaf heeft een hoge pet op van de Nederlandse wetenschap: de kwaliteit noemt hij 'verbluffend'. 'Dat zie je aan de resultaten en de posities van Nederlanders elders.' Zijn aanstelling in Princeton zou daar best eens mee te maken kunnen hebben, vermoedt Dijkgraaf.