Alle journalisten die in Sudan achter de tralies zitten, komen vrij. Met die plechtige belofte zette de Sudanese president Omar Hassan al-Bashir afgelopen weekeinde naar eigen zeggen een belangrijke stap op weg naar totale persvrijheid in Sudan. Maar dat heeft nog wel wat voeten in de aarde.

'Uitspraken van presidenten en beloftes zijn tot nu toe ook niet altijd uitgevoerd. Op dit moment is er dus één journalist vrijgekomen maar anderen, en dat is een grote groep, nog niet. We kijken dus hoeveel waarde we kunnen hechten aan zijn uitlatingen.', Aan het woord is Hildebrand Bijleveld, de Nederlandse hoofdredacteur van het onafhankelijke Sudanese Radio Dabanga.

Dabanga heeft geen radiostation in Sudan. De zender is gevestigd in Nederland onder de naam Radio Darfur en zendt nieuws en ander programma’s via de kortegolf naar Soedan. Het station wordt gefinancierd door de NGO Press Now, die wereldwijd onafhankelijke mediaorganisaties steunt. Het kantoor van Radio Dabanga in Khartoem werd in november 2010 na een inval door de Soedanese veiligheidsdienst gesloten. Negen medewerkers verdwenen achter slot en grendel.

Nog niet officieel
Hildebrand Bijleveld benadrukt dat de president alleen nog een belofte heeft gedaan. Er is nog geen decreet gepubliceerd in de Staatscourant van Sudan. En dus is nog onduidelijk wat er gaat gebeuren.

Een Sudanese journalist in Nederlnd die anonmiem wil blijven uit vrees voor represailles verwacht niet dat alle journalisten vrijgelaten worden. De president doelde alleen op officieel geregistreerde journalisten, en dat zijn er niet zoveel. Daarnaast gaat het alleen om journalisten die in voorlopige hechtenis zitten. Mensen die al veroordeeld zijn, komen niet vrij.

Image building
Het gaat de regering in Khartoem vooral om het oppoetsen van het gebutste imago, zegt een van de Sudanezen in Nederland: 'Een journalist die tien maanden zonder proces is vastgehouden, is nu vrij. Maar voor de journalistiek in Soedan verandert er niets. Het is een PR-actie van de Sudanese regering om aan de buitenwereld te laten zien hoe goed ze omgaan met persvrijheid. De censuur gaat in werkelijkheid gewoon door.'

Bijleveld suggereert dat de beloftes van Bashir ook ingegeven kunnen zijn door de afspraken uit het vredesakkoord dat in juli werd gesloten om een eind moet maken aan de strijd in de regio Darfur. De regering verplicht zich daarin om mensenrechtenactivisten, juristen en journalisten gratie te verlenen. Rebellenleiders uit Darfur hadden dit van al-Bashir geëist voor zij naar Khartoem zouden komen om te onderhandelen.

De afgesproken gratieverlening zou deze week zijn beslag krijgen, maar dat is nog niet gebeurd, zo weet Bijleveld. Later deze week komt een delegatie van rebellenleiders naar Khartoem. Wellicht dat dit resulteert in meer vrijlatingen.