Top-10 achternamen in Nederland
- de Jong
- Jansen
- de Vries
- van de/den/der Berg
- van Dijk
- Bakker
- Janssen
- Visser
- Smit
- Meijer/Meyer
Bron: Meertens Instituut
Gezien de vele reacties op het verhaal over Nederlandse voornamen in het buitenland willen we ook aandacht besteden aan achternamen. Want ook Nederlandse achternamen zorgen in het buitenland voor problemen en plezier.
Stel, je heet Piet Fakkeldij. Wie zich zo in Nederland voorstelt heeft geen problemen. Maar wanneer je voor een Engelstalig internationaal bedrijf werkt, verstaan je collega’s waarschijnlijk het volgende als je de telefoon opneemt: 'Hello, mister fuck-all-day speaking.' Natuurlijk is dit probleem snel verholpen door je achternaam voortaan op zijn Engels uit te spreken, bijvoorbeeld faculdy.
Ook al krijgt je naam geen andere betekenis in je nieuwe woonland, veel Nederlanders moeten hun nieuwe buren wel vaak helpen met de uitspraak. Dat is ook terug te lezen in de vele reacties op de Wereldomroep-website.
Hamburger
'Mijn naam,' zegt B. de Vries in Frankrijk, 'moet ik vrijwel altijd spellen en het wordt uitgesproken als "duh frie-jes". Toen ik een auto kocht vroeg de verkoper of ik van adel was vanwege het tussenvoegsel.'
En Bertine schreef dat voor Mexicanen haar achternaam en die van haar man (Nienhuis en Zandbergen) moeilijk uit te spreken zijn. 'Toen onze zoon zijn diploma kreeg uitgereikt in het plaatselijke theater, konden we al zien dat zijn naam moeilijkheden op zou leveren vanwege de verwarde blik op het gezicht van de directeur. Even later riep hij onze zoon op als Mauricio Nissam Hamburger. We hebben er heerlijk om gelachen.'
Tussenvoegsels
Nederlanders in het buitenland ondervinden ook dat de meeste landen op formulieren geen optie hebben om een tussenvoegsel in te vullen. Tussenvoegsels krijgen vaak een hoofdletter en worden soms ook aan de achternaam geplakt. Daardoor worden veel Nederlandse namen onder de D of V gecategoriseerd. De Vries vind je terug onder de D en Van Dijk bij de V. Kijk maar naar je contacten op LinkedIn.
Kwestie van gewenning? Sommigen blijven zich er aan ergeren, zoals Eef in de VS. 'Meer dan een halve eeuw heb ik gestreden om anderen mijn naam met een kleine "v" te laten schrijven (...) dat stomme Amerikaans publiek!'
Meisjesnaam
Roos uit de VS schrijft dat het enige waar zij tegenaan loopt is de manier waarop ze in de VS en met de achternamen van getrouwde vrouwen omgaan. 'Hier in de VS krijg ik alle officiële papieren op mijn mans naam, maar in Nederland blijven ze mijn meisjesnaam gebruiken. Ik heb dan gelukkig nog wel een e/v (echtgenoot van, red) in mijn paspoort staan, maar met reizen blijft het lastig kiezen. Welke naam is nou het handigst? Ik ben nu aan het overwegen om na mijn naturalisatie een dubbele naam te gebruiken. Dan zijn ze in beide landen gelukkig.'
Geen ge-Kloot meer
Soms is het een groot voordeel om naar het buitenland te verhuizen. Zo was Baan Klootwijk heel blij met zijn verhuizing. 'In Groot Brittannië krijg je tenminste geen 'leuke' naampjes naar je toe gegooid.'
Alexander op Sint Maarten ontdekte al gauw hoe mooi het kan zijn. 'Mijn achternaam Baldal wordt in China (Taiwan) uitgesproken als Baudau, wat prachtig eiland zou betekenen. Leuk dus. In Turkije was het nog mooier. Bal betekent honing en dal betekent tak. Honingtak, dus. Ik werd altijd heel aardig behandeld wanneer ik me voorstelde.'
Naamsverandering
Toch leveren de namen niet zulke grote problemen op dat Nederlanders in het buitenland er massaal voor kiezen om hun achternaam bij de burgerlijke stand te wijzigen. Uiteindelijk gaan daar zo'n twintig Nederlanders in het buitenland per jaar toe over. Je achternaam aanpassen is niet eenvoudig. Op de website van de rijksoverheid is precies te zien wanneer het mogelijk is je naam te veranderen.
Naaktgeboren en Poepjes
De burgerlijke stand bestaat nu 200 jaar. Omdat Nederland bij de invoering door de Fransen was bezet, associëren veel Nederlanders achternamen met Napoleon. Zo zou men destijds Napoleons voorschriften hebben geprobeerd te ondermijnen en te bespotten door een rare naam aan te nemen, bijvoorbeeld Naaktgeboren of Poepjes. Dat blijkt onterecht, zegt het Meertens Instituut voor taal en cultuur, want de meeste inwoners hadden toen al een familienaam en het ging dus om het vastleggen ervan.
Eén verklaring voor de achternaam Naaktgeboren is dat het een variant is op de Duitse naam Nachgeboren, een equivalent van de naam Posthumus, gegeven aan een kind dat na de dood van zijn vader is geboren. Ook de naam Poepjes zou een Duitse achtergrond hebben. Met het woord 'poepe' werd vroeger iemand uit Duitsland aangeduid, in het bijzonder een Westfaalse seizoensarbeider.
Herkomst en beroep
De overgang van een tweenamensysteem (voornaam met achternaam) gebeurde volgens het Meertens Instituut geleidelijk en er waren verschillende aanleidingen voor: onder andere om - met het oog op de bevolkingsgroei - mensen te kunnen onderscheiden.
Het identificeren en typeren van de medemens kon op grond van herkomst (Van Amsterdam, Van de Velde), beroep (Bakker, Smit), opvallende fysieke en psychische eigenschappen (De Wilde, De Groot), familierelaties (Jansen, zoon van Jan). Maar dat is niet typerend voor Nederland, dat komt overal ter wereld voor.
Benieuwd naar de herkomst van jouw achternaam? In de Nederlandse Familienamenbank van het Meertens Instituut kun je zien hoeveel mensen met dezelfde achternaam in Nederland wonen, en op welke plekken. Soms aangevuld met extra informatie over de oorsprong van de achternaam.
Meer artikelen lezen voor en door Nederlanders in het buitenland? Neem een gratis abonnement op het WereldExpat Magazine!
E-mail deze pagina
Print deze pagina
Hier in Rusland heb je het bijkomende probleem van de transliteratie tussen het Latijnse en Cyrillische schrift, waar geen eenduidige regels voor zijn. Zo wordt mijn achternaam in verschillende documenten anders geschreven, afhankelijk van welke instantie of notaris er vertaald heeft. Dit leidt soms tot erg vervelende situaties - zo was mijn naam op mijn huwelijkscertificaat anders gespeld dan op mijn verblijfsvergunning waardoor enkele instanties weigerden te geloven dat ik getrouwd ben... Bij mijn dochter is de situatie al helemaal vreemd - zij heeft zowel de Russische als Nederlandse nationaliteit, maar in het Russische buitenlandse paspoort is haar achternaam gespeld als "Khoogenboom" in plaats van "Hoogenboom". Dit komt omdat haar geboortecertificaat in het Cyrillisch is opgesteld en het paspoortsysteem dit vervolgens weer terugzet naar het Latijnse schrift zonder dat een handmatige aanpassing van de duidelijke fout mogelijk is ...
Ik denk dat de Nederlandse combinatie "ij" ook regelmatig voor problemen zorgt. In Engeland word ik steevast Martin genoemd :-(
Wat ook een probleem is is de Nederlandse traditie om kinderen "doopnamen" te geven. Alhoewel het de laatste jaren steeds minder is zijn er nog heel veel mensen met 2 of 3 voornamen. Het probleem hier is dat mensen de roepnaam niet als officiële naam erkennen omdat hij niet op je paspoort staat. Bij vele situaties moet ik me dan ook voorstellen als "Martinus".. Als ik dan verklaar dat dat niet mijn naam is dan begrijpen ze het weer niet. zucht..
Voorletters AGM, waarvan de M voluit staat voor "Marie". In het paspoort staat de achternaam een of twee regels onder de voornamen vermeld. Hoe vaak ik al niet heb moeten uitleggen dat mijn achternaam niet Marie is.
Maar meneer, Marie kan toch niet uw voornaam zijn?
Ach, dan maar als meneer Marie de grens over.
Behalve dat niemand het kan spellen is mijn achternaam geen probleem, er zijn meer problemen met mijn voornaam "Johannes" omdat men in Zweden het begrip roepnaam niet kent. Johannes en Hans zijn in Zweden twee heel verschillende namen en ze kijken je dan ook een beetje vreemd aan als je je bij voorbeeld bij een arts als Hans presenteert en ze op je papieren Johannes zien staan!
Smid word hier automatisch Smied en bij het schrijven word het automatisch met sch geschreven. Met een naam als Hans Smid zou ik eigenlijk in Duitsland geen probleem moeten hebben, maar moet het altijd uitleggen. Zodra ze dan door hebben dat je Nederlands bent is het ijs gelijk gebroken.
Smid word hier automatisch Smied en bij het schrijven word het automatisch met sch geschreven. Met een naam als Hans Smid zou ik eigenlijk in Duitsland geen probleem moeten hebben, maar moet het altijd uitleggen. Zodra ze dan door hebben dat je Nederlands bent is het ijs gelijk gebroken.
Smid word hier automatisch Smied en bij het schrijven word het automatisch met sch geschreven. Met een naam als Hans Smid zou ik eigenlijk in Duitsland geen probleem moeten hebben, maar moet het altijd uitleggen. Zodra ze dan door hebben dat je Nederlands bent is het ijs gelijk gebroken.
Smid word hier automatisch Smied en bij het schrijven word het automatisch met sch geschreven. Met een naam als Hans Smid zou ik eigenlijk in Duitsland geen probleem moeten hebben, maar moet het altijd uitleggen. Zodra ze dan door hebben dat je Nederlands bent is het ijs gelijk gebroken.
In London wordt ik in de winkel vaak aangesproken op mijn achternaam, daar vinden ze het een supercoole naam: van der Boom (venderBOEM)
wat altijd voor de nodige hilariteit zorgt!
De naam Diender levert in Nederland zeker bij een politie controle nog wel eens grappige reacties op ook al komt de naam van Dienaar.
In het buitenland bakken ze van de uitspraak nada. In Frankrijk duurde het wel even voor ik begreep dat de kreet téléphone pour Monsieur Dyandre voor mij was.
Verder een oer Nederlandse naam om trots op te zijn met voorvaderen op het verdwenen eiland Schokland nu museum in de Noordoost Polder vallend onder het wereld erfgoed. Zie: Schokkervereniging.
De naam Diender levert in Nederland zeker bij een politie controle nog wel eens grappige reacties op ook al komt de naam van Dienaar.
In het buitenland bakken ze van de uitspraak nada. In Frankrijk duurde het wel even voor ik begreep dat de kreet téléphone pour Monsieur Dyandre voor mij was.
Verder een oer Nederlandse naam om trots op te zijn met voorvaderen op het verdwenen eiland Schokland nu museum in de Noordoost Polder vallend onder het wereld erfgoed. Zie: Schokkervereniging.
HGMA
hendricus gerardus martinus A........
ongehoord lang en met de phonetische taal spelling....stopt men meestal met de achternaam bij gebrek aanruimte op papier
overigens is de naam alleen een struikelblok......ook burgerservice nummer en paspoortnummer worden vaak door elkaar verwisseld.
overigens is het ook een beetje vreemd dat de achternaam apart op een nieuwe alinea in ons paspoort wordt vermeldt.
maar ach...s'lands wijs ...s'lands eer
Sjoukje uitspreken in het Spaans = sgo-oekge. Veranderd naar Sauca = vlier in het Spaans, snel uitgesproken lijkt het op Sjoukje.
Afgezien van de rare achternamen, is het verhaal meisjesnaam wel tamelijk hopeloos. In Nederland mag je de naam van je man in het dagelijks leven gebruiken, maar hoe doe je dat wanneer je in het buitenland woont en alles geregistreerd wordt met je paspoortnaam? Hoewel we beide Nederlands zijn, vind ik het hoe langer hoe meer zonde dat we in Nederland getrouwd zijn, omdat ik nu nooit echt zijn naam zal krijgen... Weet er iemand een oplossing voor dit probleem?
*What's in the Name? Variatie !
*In NL kan een vrouw nu officieel kiezen uit vier naams mogelijkheden.
*'Meisjesnaam' vul ik nooit in. Bij geboorte krijgt een baby in NL slechts de naam van de vader. Als volwassende kan een vrouw zelf wel bepalen welke naam zij gebruikt. Het gaat het om eigen identiteit.
Ik gebruik beide namen op formulieren als 'familienaam' op een/01 regel, eerst vader's naam en daarna de tweede naam (naar VS volgorde).
Op officiele NL papieren, paspoort, rijbewijs e.d. staat wel het (brandmerk) e/v, w/v, g/v.
Dat roept bij internationaal grensverkeer soms een vraag op. Ik verwijs dan naar de 'family name' ofwel de NL regering c.q. wet.
Aan alle Paulien's en Pauline's: noem jezelf niet "Pien" in Frankrijk
OK, mijn meisjesnaam is Kok, ben ik trots op maar hier heeft het een andere betekenis als in Nederland en wat denk je, mijn moeder haar naam was Dicky Kok Rabius dat was dus helemaal uitgesloten hier in dit land.
in Nederland doen ze eigenlijk al net zo moeilijk over namen.
Mijn man komt uit Ecuador, ik uit Nederland, ik ben zwanger en wil in Nederland bevallen, maar daar mag ik niet, zoals in Ecuador ons kind twee achternamen (van vader én van moeder). Waarom is dat toch zo moeilijk?
Wat een leuk item is dit.
Voor Yammy De naam Sinus als voornaam komt ook bij ons in de familie voor. Het is een afkorting van Jetsinus.
Jarenlang heb ik last gehad van mijn achternaam. Een 'slimme' leraar vertelde dat de naam Delger van -grafdelven- vandaan kwam.
Tot op het moment dat Willem Alexander en princies Maxima gingen trouwen, hoorde ik de achternaam van de vriendin van Maxima noemen. Valerria Delger.
Watblieft? Het blijkt dat deze naam meer de betekenis heeft van > iemands schuld aflossen< . Of ook iemand die een soort deurwaarder was. Nu weet ik dat er met mijn naam niks mis is. En het is ook wel overal uit te spreken.
Mijn naam, van Zonneveld, vinden de Fransen veel te lang en lastig om uit te spreken. Op school werd het Van Z. of Van Zo... Als ik uitleg wat het betekend vinden ze het wel mooi. Nu gebruik ik meestal mijn mans naam!
De meeste problemen hebben ze in het buitenland met namen waarin letterkombinaties als in onze taal, niet voorkomen. Ook de dubbelklanken 'eeu', 'ou', 'au' breekt men de tong bijna op. Ook namen die dicht liggen bij geslachtsdelen die bij ons nogal eens als krachttermen worden gebruikt ligt gevoelig. Ook het in de Vlaamse name veel voorkomen 'ae' zoals de Haen, en het al eerder gememoreerde 'ckx' in Vlaamse namen geeft vaak problemen.
Ook de 'ng' geeft vaak problemen. Ons Nederlands heet niet voor niets het Chinees van het noorden.
Vaak is het voor vrouwen makkleijker om de meisjesnaam te gebruiken of achter smans naam gewoon een punt te zetten, zoals hiervoor al werd gesuggereerd. De Nederlanders hebben een dergelijk soepele tong dat ze bijna alle moeilijke verbuigingen in namen kunnen uitspreken. Dat merkte ik in Wales waar de dubbele DD, de Engelse TH, en de LL voorkomen. De laatste wordt uitgesproken als 'gl'. Ik spreek dus makkelijk Welsh maar vraag me niet wat er staat tenzij er een Engelse vertaling onder staat.
Een vriend van mij ging ooit in Duistland werken en had de Friese naam Van Fozze, de scheldnaam voor een vagina in het Duits.
In Thailand wordt iedereen, ook politici bijvoorbeeld, met de voornaam aangeduid. Onveranderlijk denken ambtenaren enz. dat het voorvoegsel "van" mijn voornaam is. De letter V bestaat niet in het Thais, wordt automatisch een W die uitgesproken wordt zoals in het Engels, en omdat ze denken dat in alle Europese talen klinkers uitgesproken worden zoals in het Engels, wordt ik hier vaak aangesproken met
"when". Bevalt me wel, lekker kort, en heeft een neutrale betekenis - betekent ring.
Wel heb ik onlangs een Deense familie geadviseerd nooit Thais te vertellen wat hun achternaam is - hun naam, Hoj, is in het Thais een volkse uitdrukking voor het vrouwelijke geslachtsdeel.
Of zoals een collega in Canada, voornaam Dick. De Canadezen vroegen zich af of zijn ouders niets beters konden bedenken dan hun kind met zijn geslacht te benoemen.
Wij weten wel beter en hebben elke keer, desgevraagd, uitgelegd waarom en hoe.
Wij wonen in Polen en hier kunnen ze de oe, ui, uu enz niet, zodat onze achternaam Hoekstra als gho-ekstra word uitgesproken. eigenlijk wel lachwekkend.
Ik heb altijd al last gehad met het feit dat ze mij hier in Spanje vaak noemen met Señor "Van" of Mijnheer "De" ondanks dat in Spanje er ook namen zijn zoals Rodriguez de la Fuente en deze meneer noemen ze geen "De" of "La" dus het is vaak een geval van onwetendheid ook omdat hier de 2 familie namen gebruikt worden zoals Luis Lopez Ceballos en dit is dus vaak het knelpunt dus ik word vaak mijnheer Van, denken zij dat dit de eerste familie naam is, na al die vergissingen heb ik mij dus maar omgedoopt tot; Peter Vandegrind aan elkaar geschreven dus en het probleem is opgelost, lands wijs lands eer, en dus niet praten over stomme Amerikanen of Spanjaarden, aanpassen waar je woont is altijd het beste.
Het woord Futz is hier in Noord-Duitsland (omgeving Hannover) onbekend.
Hier spreekt men van Fotze, dus mevrouw Voets zal met de achternaam hier geen probleem hebben.
Het woord Futz is hier in Noord-Duitsland (omgeving Hannover) onbekend.
Hier spreekt men van Fotze, dus mevrouw Voets zal met de achternaam hier geen probleem hebben.
Mijn meisjesnaam is De Bruijn, wat in Rusland met een rollende 'r' wordt uitgesproken als 'De Broedzjín'. Dat maakt van de totaal oninteressante naam opeens iets uit de wereldliteratuur, of uit een Russische opera....
De Spanjaarden hebben vooral veel last met de "ckx" op het einde van een naam, en met dubbele klinkers of tweeklanken. Mijn vrouw heet Boeckx, en dat wordt stelselmatig Bowekki uitgesproken. Laat ze dan ook nog Godelieve heten (Godeljijve in het Spaans) en mijn achternaam is Godelaine, dan wordt de verwarring compleet
Nieuwe reactie inzenden