Nederlandse staatsobligaties zijn een gewilde vluchtheuvel voor beleggers in tijde van crisis.  De Nederlandse staat profiteert van de historisch lage rente, maar pensioenfondsen raken in problemen.
 
Angst regeert de financiële markten. De vrees voor een nieuwe recessie, de zogenoemde dubbeldip, kreeg deze week een verse impuls door de sombere toon  van de Amerikaanse Centrale Bankpresident Ben Bernanke.

Tegenvallende macrocijfers over de werkgelegenheid en het oplopende Amerikaanse handelstekort, en afvlakkende groei van de Chinese economie, zorgen voor een uitverkoop van aandelen en een run op 'veilige' staatsobligaties.
 
Het Nederlandse schuldpapier geniet daarbij veel internationaal vertrouwen, zegt ook Jaap Koelewijn, hoogleraar corporate finance: 'Nederland dankt dat vertrouwen aan een consistent begrotingsbeleid dat de afgelopen jaren ondanks de crisis niet echt uit de hand is gelopen. De banken zijn niet omgevallen en dat wordt nu door de beleggers beloond.'
 
Lage rente geen probleem
Vandaar dat Nederlandse staatsobligaties van het Amerikaanse ratingbureau S&P de hoogste rating (AAA) krijgen. Ter vergelijking:  Italiaans schuldpapier komt niet hoger dan A+, en de Grieken moeten het volgens datzelfde S&P doen met 'Ba1', oftewel: 'junkbonds'.
 
Wie een 10-jaarslening met de Grieken afsluit, kan dat nu doen tegen een rente van meer dan 6%. Toch prefereren de financiële markten de lage rente van de Nederlandse staat, zegt Corné van Zeijl, aandelenfondsmanager van de SNS bank.

'De wereldwijd grootste obligatiebelegger, Pimco, gaat er nog steeds min of meer vanuit dat Griekenland failliet gaat, en dus niet aan zijn betalingsverplichtingen kan voldoen. Dat betekent dat een belegger die geld aan Griekenland leent het risico loopt dat hij niet al zijn geld terugkrijgt. En bij Nederland is de verwachting gerechtvaardigd dat hij dat wel krijgt.'
 
Daar staat tegenover dat de belegger op een 10-jaarslening een rendement van 'slechts' 2,6 procent krijgt uitgekeerd. Nog nooit kon de Nederlandse staat zo goedkoop geld lenen op de kapitaalmarkten. De nieuwe regering kan daarom waarschijnlijk een flinke financiële meevaller tegemoet zien, die zou kunnen oplopen tot zo'n 5 miljard euro. 
 
Slecht nieuws
Maar voor de Nederlandse pensioenfondsen is de lage rente 'een nachtmerrie' zegt Jaap Koelewijn, die zelf toezicht houdt op een aantal fondsen. 'Pensioenfondsen zien zich nu geconfronteerd met lage beleggingsrendementen moeten dus meer premies storen om hun reserves op peil te houden. Deze lage rente is een nachtmerrie voor pensioenfondsen.'
 
Omdat pensioenfondsen  verplicht zijn risicovolle beleggingen te vermijden, zijn de Griekse of Portugese staatsobligaties uiteraard geen optie. En dus zullen werknemers en gepensioneerden uiteindelijk het gelag moeten betalen, aldus Koelewijn. 'Gepensioneerde maken grote kans niet meer te worden geïndexeerd en de werknemers zullen hogere premies moeten gaan betalen. Kortom, dit is behoorlijk slecht nieuws voor de burger.'