Politieke cartoonisten hebben vaak last van beperkte persvrijheid. Om hen te ondersteunen heeft de Nederlandse online nieuwsorganisatie VJ Movement een wereldwijd netwerk opgericht. Op de expositie 'There is more than one truth' is werk te zien van ruim veertig politieke cartoonisten uit 31 landen.
De expositie, die zaterdag 24 april wordt geopend, biedt een bonte verzameling politieke cartoons. Volgens initiatiefnemer Tjeerd Royaards van VJ Movement balanceren veel politiek cartoonisten voortdurend tussen 'zeggen wat je wilt en zeggen wat je kunt.'
Dat dit niet per se een verarming hoeft te betekenen, is op de expositie goed zien. Zo maken de Latijns-Amerikaanse cartoonisten vaak heel kleurige cartoons. 'Het zijn net olieverfschilderijtjes en je moet er de tijd voor nemen om ze te doorzien.' In Oost-Europa en het Midden-Oosten zijn de cartoons juist veel donkerder. Niet zozeer in kleur, maar in hun bedoeling. 'Er worden veel bloed en schedels in afgebeeld.'
Bespotten
In West-Europa en de Verenigde Staten zijn cartoons humoristischer. Het is daar gebruikelijk om politici herkenbaar uit te beelden en te bespotten. Maar dat is geen gemeengoed. In grote delen van de wereld moeten cartoonisten hun maatschappijkritiek verbloemen. Ze nemen vaak hun toevlucht tot metaforen.
Royaards is zelf ook cartoonist. Hij weet tegen welke zelf opgelegde of maatschappelijk opgelegde grenzen je als politieke tekenaar aanloopt. Om die reden kwam hij op het idee van een wereldwijd netwerk. Het moet cartoonisten een platform bieden waarop ze hun werk vrij kunnen verspreiden en met elkaar in contact kunnen komen.
Sherif Arafa (1980), Cairo Egypte. Werkt voor de staatskrant Roza el-Youssef.
'Ik ben een van de grootste geluksvogels die ik ken. Ik ben geboren in een deel van de wereld - het Midden Oosten - waar de vlam behoorlijk in de pan is geslagen, onder idiote omstandigheden die het talent van elke cartoonist naar boven zouden brengen. In derde wereldlanden vind je corruptie, armoede, conflicten, onwetendheid, ziektes, dictaturen... Hier cartoonist zijn is wel gevaarlijk. Want als je de gevestigde macht bekritiseert betaal je een hoge prijs. Maar het is ook geweldig, want je hebt nooit een tekort aan onderwerpen. Zorg alleen wel dat je binnen de lijntjes kleurt, dat houdt je uit de gevangenis.'
Victor Ndula (1976), Nairobi Kenia. Werkt voor de krant Nairobi Star.
'Ik werk voor een dagblad dat enorm aan het groeien is. Als ik het nieuws lees en tv kijk, word ik ontzettend moe van de officiële media die ons alles op hun manier vertellen, en dan vooral Afrikaanse verhalen. VJ Movement biedt me een kans om daar tegenin te gaan. Ik ben er trots op cartoonist in Afrika te zijn, onze verhalen te vertellen - goed of slecht - en daarbij een unieke Afrikaanse manier van cartoons tekenen te exporteren.'
Rajesh KC (1967), Kathmandu Nepal. Werkt voor de krant Kathmandu Post en is voorzitter van de Cartoonists' Club of Nepal.
'Een cartoon waarmee je misstanden aanpakt in een landelijke krant, wordt elke ochtend door miljoenen mensen gezien. Als al die lezers lachen gaat zelfs de zetel van het staatshoofd schudden. Dat is hoe het nu is in dit land, waar momenteel een historisch veranderingsproces aan de gang is.'
Tjeerd Royaards (1980), Amsterdam Nederland. Zijn werk is verschenen in Hannoversche Allgemeine Zeitung, De Pers, NRC Next en De Volkskrant.
'Iemand die spotprenten tekent namens een krant, is een van de meest waardveolle verdedigers van het vrije woord. Want spotprenten zijn een vorm van redactioneel commentaar die in landen zonder vrijheid van meningsuiting niet kan bestaan.'
Dario Castillejos Láscarez (1974), Oaxaca, Mexico. Werkt voor de krant Imparcial de Oaxaca.
'Kritiek hoort onlosmakelijk bij de democratie. Ik zie mijn tekeningen - waarin ik kritiek lever, maar dan wel gekruid met humor - dan ook als een manier om mijn regering zover te krijgen dat ze op een dag nog eens het volk gaan dienen in plaats van het volk uit te buiten.'























Nieuwe reactie inzenden