In de serie WereldKeuken uit de WereldKrant deze week het recept van PINDAKAAS
Sinds ik weet dat je in Moskou je portie (zalm-) kaviaar gewoon uit de muur kan trekken, durf ik hier mijn experiment met zelfgemaakte pindakaas ook wel te geven.
Nu eens geen zaken uit het verleden die me tot mijn recept brengen. Het is dit berichtje van het Duitse persbureau DPA dat me tot mijn kookstukje inspireert. Wie in Moskou op straat of in de stationshal snel een kaviaartje wil pakken, kan sinds kort terecht bij de ‘ikramat’. Een gekoelde automatiek die door een slimme exploitant strategisch op drukke plekken in Moskou is geplaatst.
Ikra is Russisch voor kaviaar. Vanaf vier euro trek je voortaan een portie gekoelde zalmeitjes uit de ikrama(a)t. Imitatiekaviaar dus, want de echte komt van de steeds zeldzamer steur en is onbetaalbaar. Een benen lepeltje met echte Beluga ‘doet’ nu zo’n tweehonderd euro. Een half ons van de uiterst zeldzame 100-jarige Beluga Alma komt zelfs op elfhonderdvijftig euro. Voor een slordige dertigduizend euro koop je met quantumkorting een blikje van 32 ons. Het blikje is dan ook nog uitgevoerd in 24 karaats goud…
Tegenover zoveel geldgeweld hier een receptje dat je voor pakweg drie euro maakt. Maximaal. Pindakaas. Tijdens ons recente familiebezoek aan Indonesië merkte ik dat het klimaat de pot importpindakaas -van bijvoorbeeld het merk C. - er niet lekkerder op maakt. En ik merk aan uw reacties dat het soms fijn is de smaak van thuis of vroeger ook op de nieuwe woonstrek te hebben.
Nodig:
300 gram ongebrande doppinda’s, gepeld en ontvliesd/ 1 à 2 el arachideolie/ ½ tl zout/ eventueel 1 el suiker
Eerst gezellig krantje uitspreiden en met elkaar de pinda’s doppen (zie foto’s). Dan op een heel laag vuurtje zonder olie roosteren. Twintig minuten is normaal. Wel regelmatig omschudden. Of bij 150 graden ca. 30 minuten in de oven, ook regelmatig keren. Helemaal laten afkoelen.
Mag trouwens ook in de dop gebrande variant zijn hoor, die zijn wellicht wat gemakkelijker verkrijgbaar. Haal de vliesjes eraf. Hele zwikkie in de mengbeker. Zout erdoor, begin met weinig, naar smaak toevoegen kan altijd nog. Dito geldt voor de suiker. Er zijn puristen die helemaal zonder doen. Net als thee en koffie zonder eerst even wennen is, voor uiteindelijk de waardering toeslaat.
Dan in één keer de olie erbij. Mixer aan en fijnmengen tot een zalfachtige pasta ontstaat. In een potje doen. Blijft twee weken goed. Voor gebruik even goed doorscheppen. Beter om het zo te doen. Het alternatief is om verkeerde (trans)vetten te gebruiken die ervoor zorgen dat het een zalfje blijft.
Er zijn vanaf hier vele vartiaties mogelijk. Meng er bijvoorbeeld nog wat cashewnoten door. Of een beetje sambal (naar smaak, begin met een halve theelepel), djintan (komijnpoeder), een scheutje ketjap, wat verse gember of gember in poedervorm. Ja zelfs een klein teentje knoflook. En op de boterham met hagelslag of met kaas, suiker of banaan. Op een pannenkoek. En nog een...met appelstroop (!).
Meer suggesties of reacties zijn zeer welkom op:
E-mail deze pagina
Print deze pagina
in n amerika is de pindakaas niet erg lekker en ik maak al jaren m'n eigen potjes. hoe lang je roostert maakt veel uit in de smaak en ik gebruik sesam olie. Ik heb echter nooit de oude smaak van CALVE terug gekregen. Mogelijk verandert je smaak naarmate je ouder wordt.
Beste Robert!
Ik weet dat de grootvolumemakers als Calvé of Duyvis of Heinz, vaak wat zoetstof bijvoegen... Bij pindakaas, maar ook de tomatenpuree en zelfs in de mosterd. Zoet en zout is namelijk een ideale combinatie. U zou het eens in dit recept kunnen proberen, eerst een héél klein beetje (1 tl) en misschien wat extra zout. Ben benieuwd...,
Albert Bek
Handig recept van zelf pindakaas maken.
Leuk beschreven ook.
Jazeker, en ik heb toevallig twee weken geleden het laatste restje uit de zelfmaakpot gehaald. Ook na zoveel tijd nog lekker... . Ik ga de variaties trouwens zeker ook eens proberen,
Albert
De pindakaas receptuur zorgt voor veel inspriratie. Dank voor jullie reacties. Hier nog één van Marianne uit Duitsland
*********************************************************************
Hallo:
Hier mijn favoriet: twee boterhammen (als het kan: witte) insmeren met pindakaas.
Sambal oelek naar gevoel er op verdelen.
Dan dunne schijfjes komkommer erop (met de kaasschaaf gesneden, om het hollands te houden).
Samen klappen en genieten maar.
(PS: mijn Duitse vrienden hier vinden het bizar, wij lekker!).
Marianne.
*******************************************************************
Beste Marianne!
Niets van aantrekken hoor! Geniet van je zelfverzonnen pindakaasvariaties. Misschien heb je met de suggesties op de site wel meer inspiratie opgedaan.
Veel plezier en dank voor je aanvulling van het pindakaas repertoire,
Tat Albert Bek
De pindakaas die je hier koopt is OF te zoet (Skippy e.d.) OF niet zoet genoeg ("natural"). Zelf pindakaas maken is gewoon hartstikke leuk, en hartstikke makkelijk. Ook heel leerzaam voor kinderen.
Goed zeg, dat van de Pindaboter, want kaas is de Nederlandse uitdrukking, ik vond de recepten heel goed ook de variaties, zelf deed i vaak op het broodje wat gesnipperde verse knoflook en dan wat sambal, maar ga dit echt eens proberen, ook het recept van de Indische pindaboter vond ik heel aantrekkelijk zoveel zelfs dat ik het hele artikel maar op mijn pagina van facebook heb gezet voor mijn vrienden.Bedankt alle koks voor de tips.
Weten jullie wat ook erg lekker is ? Pindakaas met marmite. Bij gebrek aan marmite kan je er wat druppeltjes maggi op doen. Heerlijk op een stukje geroosterd baguette, toast enzovoort.
Hier bovenop mag natuurlijk altijd een flink stuk rauwe knoflook. Voor de echte liefhebber. Een goed glas zware rode wijn erbij.
En nog een vraag over de olie uit Australië van Lou:
Beste Albert,
Wij wonen reeds 55 jaar in australia en wilde ook eens proberen zelf pindakaase te fabriceren.
We hebben slechts een probleem: we weten niet wat 'arachideolie' is. Kan je ons uit de droom helpen misschien?
Bij voorbaat dank.
Groetjes,
Lou.
**********************************************************************************
Ha die Lou!
Ja hoor het is aardnotenolie, peanuts! Maar ook zonnebloemolie is goed, en zoals ik al eerder schreef olijfolie lijkt me wat te dominant. Bovendien zitten daar wat bittertjes in die onverwacht bij de smaakpapillen kunnen opspelen.
Albert
G’day Lou :
Coles and Woollies have lots of decent and reasonably priced peanut BUTTER which keeps quite well in our climate and without refrigeration; I keep mine in the pantry
and thanks to Gijs I’ve tried toast, peanut butter and some vegemite for breakfast
en is er al een typies Nederlandse pindaKAASschaaf ?
liefst met Wereldomroep logo
Via Adrienne kreeg ik deze vraag:
Geachte heer Bek,
Dank u wel voor het pindakaasrecept dat ik vandaag in de wereldkrant heb gevonden. Kunt u mij ook zeggen wat arachide-olie is en welk alternatief ik kan nemen. (bijv. olijfolie?).
Hebt u nog andere recepten voor 'iets lekkers voor op de boterham'?
Vriendelijke groeten,
Adrienne
************************************************************************************
Beste Adrienne,
Arachideolie is afkomstig van de pinda. In Nederland gewoon in de supermarkt verkrijgbaar. Zonnebloemolie is een goede vervanger, net al de iets duurdere walnotenolie. Olijfolie lijkt me iets te dominant.
Broodversiering, mmmm...da's een leuke inspirerende gedachte. Met pindakaas?!
In combi met banaan op een dubbele boterham. Elvis de Pelvis legdedeze dubbeldekker in een koekenpan met bruisende roomboter en baktehet (wit)brood aan weerskanten goudbruin. Warm opgediend, pfoeiiiii die calorieën. En...wat dacht je van brood (liefst wit) met speculaasjes, Adrienne?!. Zie voor het recept en de kruiden ook onze WereldKeuken site.
Of brood met ontbijtkoek. In Frankrijk te koop als pain d'epices of Couque de Nantes. Of brood met reuzel en een beetje bruine suiker. Kaas met appelstroop of een likje marmite.
Albert Bek.
Pindakaas met stroop, eet iki nog steeds regelmatig boterhammen mee!
De pindakaas is goed verkrijgbaar in Thaialnd maar niet de stroop, mischien een recept om zelf stroop te maken zou wel handig zijn!
Beste Camille!
Maplesirup is vaak te dun en vloeibaar, maar héél dun aangebracht wèl een redelijk alternatief. Zelf stroop maken vergt een oppassende keukenbeurt:
In een hoog pannetje met een halve liter warm, niet kokend, water een kilo suiker oplossen. Goed roeren. Aan de kook brengen, blijven roieren en even laten opkoken. Nu is het zaak om er bij te blijven, anders kookt het over en heb je een ongelofelijk vies fornuis. Vuur uit en laat het afkoelen.
Dan los je 2 theelepels citroenzuur (in eenflesje als essence te koop) op ineen beetje water en roer het door je suikeroplossing. Ik moet eerlijk bekennen dat ik dit nog niet eerder zelf heb geprobeerd. Dus ik hoor graag of het gelukt is en of er alternatieve methodes zijn voor de mede- thuiskok.
Tav Albert
Wij maakten toen we voor de oorlog in Indië woonden altijd zelf onze pindakaas. Pindaas doppen. Dan in de oven roosteren. koud laten worden en dan in een grote ronde platte bamboe schotel de vliesjes eraf vrijven. Je schudde de mand en blies de vliesjes weg. (Op de stoep of in de tuin staan) Dan de pindaas een paar keer door de vleesmolen draaien tot het een smeuig geheel werd. Geen extra olie was nodig alleen een beetje zout.
Wij maakten voor de oorlog toen we in Indië woonden altijd zelf pindakaas.
De pindas werden gedopt, dan in de oven geroosterd. De vliesjes werden er in een platte bamboe schotel afgehaaald. je rolde met je hand de pindaas over de grovve bamboe, gooide ze op in de lucht en blies je de vliesjes weg. Dat deed je op de stoep of in de tuin.
De pindas werden dan een paar keer door de vleesmolen gedraaid. Er kwam geen extra olie bij. Alleen een beetje zout. Bedankt voor de resepten. Wilhelmina
... en dan één van iets dichterbij de redactie in Nederland, van Ard uit het Verenigd Koninkrijk.
Leuk stukje, maar in Engeland hebben we geen problemen met de houdbaarheid van de importpindakaas, dus ik denk niet dat we het recept gaan uitproberen. Ik wil wel op de inleiding reageren.
Als je het woord ikra opzoekt in het woordenboek, vind je inderdaad kaviaar als vertaling, maar eigenlijk betekent het kuit (curieus genoeg in alle betekenissen: niet alleen visseeitjes maar ook die spier achterop je onderbeen waar sporters nogal eens last van hebben). Russen hebben het over zwarte ikra, als ze de echte kaviaar van de steur bedoelen (ze hebben daar geen apart woord voor zoals wij), maar in het algemeen worden de eitjes van alle vissen ikra genoemd, niet alleen zalm maar ook bv van haring en makreel, enz.
Bij mijn laatste bezoek aan Moskou heb ik de ikramat overigens niet aangetroffen, maar met mijn uitgavenpatroon hoor ik waarschijnlijk ook niet tot de doelgroep. En of de koeling bestand was tegen de temperaturen van toen (eind juli, rond de 40 graden) is ook nog maar de vraag…
************************************************************************************
Dank voor je reactie Ard!
De ikramat is 'hot' and 'new' op de markt. Hij staat er nog maar net. Volgens DPA nu nog op 12 plaatsen in de Russische hoofdstad. Maar: bij gebleken succes binnenkort op meerdere plekken. Handig is weer wel dat ze de kuitomaat telkens naast een pinautomaat neerzetten, aldus DPA.
Misschien is de aanvulling van het pindasausrecept van Hans hierboven aanleiding om het recept alsnog eens te maken,
Cheers Albert
tat Albert
Hieronder een reactie van Hans uit Zuid Afrika. Hij geeft er meteen een heerlijk recept voor Indische pindasaus bij. Heerlijk en hartelijk dank hoor; ik ga voor de hetere versie Hans!
Albert.
**************************************************************************************
Ik woon in Zuid Afrika en hier bestaat niet zoiets als onze aloude, goede indische keuken. In heel Zuid Afrika bestaan er slechts 2 indische restaurants! Helaas. Ik heb dus in de loop der tijd vele indische recepten verzameld, maar pinda –saus moet ieder toch zelf maken. Mijn persoonlijk beste recept, (natuurlijk deels gestolen), vele malen beproefd , volgt. Men kan natuurlijk zelf bepalen hoe pedis men die wil hebben. Absoluut fool-proof.
Groetnis, Hans
Indonesische Pindasaus volgens Hans van Endt
1 grote pot pindakaas – 2 grote uien – 4 eetlepels donker bruine suiker – 6 tenen of 6 koffielepels gehakte knoflook – 2 (volle) eetlepels geraspte kokos – 1 ½ (volle) eetlepel sambal oelek – 3 eetlepels azijn – 3 eetlepels citroensap - 6 eetlepels ketjap manis – 1 koffielepel peper – 1 koffielepel cayenne peper – 2 koffielepels keukenzout – 1 koffielepel gemberpoeder(djahé) - 2 koffielepels coriander poeder (ketoembar) – ½ koffielepel komijne poeder (djinten) - 1 ½ pindakaaspot water - olijfolie
Verhit een paar lepels olijfolie in een flinke braadpan en roerbak de gehakte uien en knoflook totdat ze goed zacht zijn. Voeg de rest van de ingredienten toe, het water het laatst en roer goed. Laat nu het mengsel doorpruttelen zo’n 3-4 minuten, maar zeker totdat de saus zich verdikt heeft. Laten afkoelen (eventueel in goed schoongemaakte potjes) De saus kan koud bewaard worden totdat hij nodig is.
Waar hierboven koffielepels staat worden ook volle lepeltjes bedoeld.
Die 1 ½ lepel sambal levert altijd discussie op. Mijn vrouw vindt dit genoeg, ikzelf prefereer 1 lepel meer.
1 eetlepel = 1 soeplepel = 15 ml
1 dessertlepel = 1 paplepel = 10 ml
1 koffielepel = 5 ml
1 theelepel = 3 ml
Nieuwe reactie inzenden