Oud-SS'er Heinrich Boere legt volledige bekentenis af

De Nederlandse oud-SS'er Heinrich Boere heeft voor de rechtbank in Aken bekend in 1944 drie onschuldige Nederlandse burgers te hebben doodgeschoten. De verklaring van Boere is een belangrijke stap in het proces tegen de 88-jarige man. Boere werd na de oorlog in Nederland al veroordeeld en moet zich nu, na decennia juridische strijd tussen Nederland en Duitsland, ook voor de Duitse rechter verantwoorden.

Het is doodstil in de grote zaal van de rechtbank in Aken als advocaat Gordon Christiansen de verklaring van Heinrich Boere voorleest. De journalisten schrijven driftig mee, de rechters en aanklagers luisteren geconcentreerd. Want niet alleen geeft Boere in duidelijke taal toe dat hij in 1944 drie Nederlandse burgers heeft doodgeschoten, ook doet hij gedetailleerd uit de doeken hoe de operatie 'Silbertanne' functioneerde.

Silbertanne
Naar eigen zeggen werd Boere halverwege 1944 gevraagd deel uit te gaan maken van een streng geheime speciale eenheid van de SS. Een van de taken was het om “vergeldingsacties uit te voeren tegen leidinggevende personen van verzetsgroepen die de opdracht hadden “mensen van ons” dood te schieten”, aldus Boere. “De eerste opdracht kreeg ik begin augustus telefonisch.”

Daarbij ging het om de moord op de apotheker Fritz Bicknese in Breda. “Bij de voorbespreking kregen we een briefje met daarop twee namen en twee adressen. […] Ons werd gezegd dat het om personen zou gaan met een leidinggevende positie binnen het verzet”. Boere en twee collega’s gingen op pad. Aangekomen bij het huis van Bicknese vroeg Boere hem naar zijn naam, trok zijn wapen en schoot. Bicknese “viel onmiddellijk achterover”. Een paar weken later volgde nog twee moordovervallen op Teunis de Groot en Frans Willem Kusters in Voorschoten. Beide verliepen op dezelfde wijze als de eerste.

Berouw en motief
Boere toont in zijn verklaring geen enkel berouw. Wel maakt het iets duidelijk over zijn motief om te handelen. „Het motto van het verzet was toen: alles wat tegen de Duitse bezetter gericht is, is toegestaan.“ Persoonlijke ervaringen hebben blijkbaar ook een rol gespeeld: “Ik kan me nog herinneren, dat het verzet meermaals valse verklaringen naar mijn ouders heeft gestuurd waarin stond dat ik zou zijn gesneuveld aan het oostfront”.

Hij twijfelde toen der tijd niet aan de legitimiteit van de liquidaties. Hij zegt dat hij en zijn kameraden ze “nodig en rechtens” vonden. Nu, zegt Boere, ziet hij zijn acties “uit een ander perspectief”. Als de advocaat klaar is met het voorlezen van de verklaring, weigert Boere verder nog vragen te beantwoorden.

Na afloop van de zitting licht advocaat Christiansen het besluit om zo uitgebreid te getuigen toe: “Het zou iedereen hebben verbaasd als we niets hadden gezegd, want uit oude verklaringen van Boere is al veel bekend”. Christiansen is niet bang dat de bekentenis een veroordeling dichterbij brengt “Er komt nog veel bewijs op tafel, onder meer de getuigenis van een nog levende ex-kamaraad die veel zal kunnen vertellen over het interne functioneren van de SS-eenheid”. Christiansen wil de rechters ervan overtuigen dat Boere onder bevel stond en niet vrij was te handelen. Had hij zich daaraan ontrokken, dan zou zijn eigen leven in gevaar zijn geweest.

Openbaar aanklager Ullrich Maaß is blij met de getuigenis van Boere: “Hij had ook het recht om te zwijgen. Dan hadden wij moeten proberen op een andere manier zijn daden in het proces in te brengen.” Volgens Maaß is de verklaring van groot belang voor het verdere verloop van de rechtszaak: “Boere zal proberen zich er uit te praten door te verklaren dat hij op bevel handelde. Daarom moeten wij weten wat zijn innerlijke overtuiging was. Die heef hij ons nu gegeven.”