Facebook heeft tijdelijk een afbeelding verwijderd van Rebecca Gomperts, de Nederlandse oprichtster van pro-abortusorganisatie Women on Waves. Het ging om een tekstblokje met informatie over hoe vrouwen zelf met behulp van medicijnen een abortus kunnen opwekken.

Rebecca Gomperts reageerde geschokt toen ze een melding van Facebook kreeg dat haar profielfoto was verwijderd omdat die in strijd zou zijn met de gebruiksvoorwaarden. Inmiddels heeft zij een excuusmail van Facebook gekregen: het zou een vergissing zijn geweest en ze mag de afbeelding weer terugplaatsen. Gomperts vermoedt dat dit komt door alle protesten en publiciteit.

Heel veilig
De arts, bekend van de abortusboot waarmee Women on Waves begin jaren negentig naar Ierland, Polen en Portugal voer, vertelt over de omstreden afbeelding: ‘Het is eigenlijk een sticker die we hebben ontworpen waarop informatie staat over hoe vrouwen zelf op een veilige manier abortus kunnen doen met een medicijn, Misoprostol. De tekst is gebaseerd op informatie en onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie. Dus het is heel veilig.’

In de Engelse tekst staat dat vrouwen voor een veilige abortus 12 Misoprostol-tabletten kunnen aanschaffen bij de apotheek. Aangeraden wordt om tegen de apotheker te zeggen dat de medicijnen zijn bedoeld ‘voor je oma met arthritis’. Wanneer de tabletten met tussenpozen van enkele uren worden ingenomen, kan dat na 10 uur leiden tot kramp, diarree en bloedingen. En tot een einde aan de zwangerschap. Bij hoge koorts en hevige pijn wordt in de tekst aangeraden naar de dokter te gaan, met eventueel de mededeling dat je een miskraam hebt gehad.

Vrijheid van informatie
Volgens Women on Waves is de verwijderactie van Facebook in strijd met artikel 19 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, met het recht op vrijheid van informatie en met de Europese Conventie van de Mensenrechten. Maar volgens advocaat Quinten Kroes, gespecialiseerd in media- en privacywetgeving, gaat dat niet helemaal op.

Kroes: ‘Dan zinspeelt Women on Waves eigenlijk op hele klassieke grondrechten zoals de uitingsvrijheid. Die grondrechten zijn met name gericht op overheidsinmenging, en daarvan is hier geen sprake. Het is niet zo dat Facebook het heeft weggehaald onder dwang van een of andere overheid, het lijkt meer een eigen initiatief. In dat opzicht zou Facebook ook nog kunnen zeggen dat de eigen uitingsvrijheid hier een rol speelt. Facebook kan ook niet gedwongen worden om denkbeelden te verspreiden waar het bedrijf niet achter staat.’

Dichtgetimmerd
Volgens Kroes mag Facebook de tekst ook strikt juridisch genomen verwijderen, omdat er uitvoerige en dichtgetimmerde gebruikersvoorwaarden zijn: ‘Ongetwijfeld is er ook iets in opgenomen dat Facebook het recht geeft deze specifieke uitlating weg te halen, omdat het indruist tegen bepaalde normen of omdat er klachten van andere gebruikers over zijn.’

Het is niet voor het eerst dat Facebook afbeeldingen van de profielensite verwijdert omdat ze niet aan de eigen regels voldoen. Eerder gebeurde dat al met foto’s van (half)naakte mensen, kunstwerken met (te veel) bloot en zoenende homo’s.

Opstand
Rebecca Gomperts: ‘Ik vind het heel erg zorgwekkend dat er zoveel censuur wordt toegepast op het internet. Of het nu door Google is of door Facebook. Want op het moment dat je niet meer weet wat er is, kan er ook niet meer een discussie over plaatsvinden. Daar moeten we met z’n allen tegen in opstand komen.’

Volgens advocaat Kroes is weggaan bij Facebook het enige dat je als gebruiker kunt doen tegen verwijderde afbeeldingen. Gomperts overweegt inderdaad om maar helemaal te stoppen met Facebook en over te stappen op de concurrerende profielensite Google+. Maar ook daar is juist deze week een hevige discussie losgebarsten over de strenge huisregels. De Amerikaanse columnist MG Siegler maakte boos melding van het feit dat zijn profielfoto was verwijderd, omdat hij op de afbeelding zijn middelvinger opsteekt. Inmiddels is er in de VS een hele stroom aan steunbetuigingen op gang gekomen van mensen die hun middelvinger opsteken op hun Google+-profiel.