De Oosterscheldekering bestaat 25 jaar. Het is een indrukwekkend waterbouwwerk, een negen kilometer lange dam in de Oosterschelde met daarin enorme schuiven die dicht kunnen bij hoogwater en stormvloed. Een Nederlands exportproduct.

De Oosterscheldekering is gebouwd in een tijd dat er nog geen sprake van stijging van de zeespiegel. De kering vormt het sluitstuk van het Deltaplan, dat werd uitgevoerd na de Watersnoodramp van 1953. Grote delen van Nederland raakten toen overstroomd en ruim 1800 mensen verdronken.

Flexibel
Onder druk van de milieubeweging werd in plaats van een dichte dam, die de zee definitief buiten zou sluiten, gekozen voor een dam met grote openingen. Die kunnen worden afgesloten met enorme, hydraulisch aangedreven schuiven. De afgelopen 25 jaar is dat in totaal 24 keer gedaan. Ook steden als Londen en Sint Petersburg hebben zo'n flexibele waterkering en Venetië werkt eraan.

De Nederlandse deltakennis is inmiddels een exportproduct (zie bijvoorbeeld de Mekong in Vietnam) Pier Vellinga, hoogleraar klimaatverandering bij de Wageningen Universiteit, is adviseur bij de stormvloedkering in Venetië. Daar waren eind vorige eeuw ecologische bedenkingen bij plannen voor een stormvloedkering.

Vellinga's argumenten over de zeespiegelstijging speelden een rol bij het besluit van de Venetianen om de plannen toch uit te voeren. Venetië heeft voor een andere variant gekozen, met afsluitkleppen onder water. Een kolos als de Oosterscheldekering zou de horizon van de historische stad te zeer 'vervuilen'.

Miljardeninvestering
Flexibele stormvloedkeringen zijn op tal van plaatsen in de wereld nodig. Om de strijd met de zeespiegelstijging aan te binden en tegelijkertijd kostbare brakwatermilieus te behouden. Maar kunnen ontwikkelingslanden deze miljardeninvesteringen wel dragen? Vellinga denkt uiteindelijk van wel:

'Dit soort keringen is natuurlijk vrij duur. Maar veilige havens in kustgebieden kunnen veel goeds doen voor de economie. Daarbij is de stormvloedkering in Nederland tegelijk een weg die de provincie Zeeland verbindt met de haven van Rotterdam. Dus keringen hebben ook een heleboel economische spin off.'

Kennisuitwisseling
Overigens kunnen Nederlandse waterbouwkundigen ook van het buitenland leren. Zo heeft Siebe Schaap van het Netherlands Water Partnership lange tijd in Jakarta gewerkt. 'Daar moeten zo'n 20 miljoen mensen tegen het water worden beschermd. De bevindingen daar zijn weer toepasbaar in Nederland en op andere plaatsen.'

Het NWP is een samenwerkingsverband van Nederlandse overheden, onderzoekers en het bedrijfsleven om de Nederlandse waterkennis elders in de wereld aan de man te brengen. Ook binnen het platform I-Storm wordt kennis uitgewisseld over stormvloedkeringen.

'Snel en ondoordacht'
Volgens Schaap is de Oosterscheldekering wereldwijd nog steeds een van de meest indrukwekkende waterbouwwerken. Door de omvang, maar ook door de hoeveelheid onderzoek die ervoor is verricht. Daarbij zijn waterstromen, zandverplaatsingen en ecologische gevolgen uitvoerig in kaart gebracht.

 'Dat is het verschil met bijvoorbeeld de Drieklovendam in China. Dat bouwwerk wordt snel en ondoordacht aangelegd. Daar komt men later achter grote problemen, maar dan ligt hij er al. Dus goed gepland werken, dat is iets wat men van Nederland kan leren.'