In Nederland hebben ze liever dat je met een slok op niet in de auto stapt maar op de fiets. Maar in Wenen ligt dat anders, ondervonden de Nederlandse Greenpeace-medewerker Jurrien Westerhof en zijn vriendin. 'Ze vinden dat fietsers op straat niets te zoeken hebben.'

Het is half vijf 's middags: bezoekuur in de gevangenis. Jasmin, de vriendin van Jurrien, valt op tussen de ongeschoren, getatoeëerde mannen. Een paar maanden eerder fietste ze na een manifestatie tegen kernenergie door rood licht. Ze had drie biertjes op.

'Als ik geweten had dat het zo'n uitwerking had, dan had ik het natuurlijk niet gedaan', zegt Jasmin. Sinds ze in Nederland stage heeft gelopen, voelt ze zich in veel opzichten Hollandse. Ook wat betreft het fietsen. 'Ik doe in Wenen eigenlijk alles op de fiets. Dat vind ik belangrijk voor mijn gezondheid.'

Onverwachte straf
De grootste schok was nog wel de straf die Jasmin kreeg: 880 euro boete of een week de gevangenis in. 'In Oostenrijk sterven per jaar meer dan 100 mensen omdat ze in de auto geen veiligheidsgordels dragen', zegt Jurrien. 'Maar daarvoor kun je hooguit een boete van 38 euro krijgen.'

Jasmin, die geografie studeert, koos eieren voor haar geld: liever de cel in dan als arme studente in de financiële problemen komen. In de cel zou ze rustig voor haar examens kunnen studeren, dacht ze. Dat viel tegen. 'Het licht blijft de hele nacht aan. Op de binnenplaats is het net zo fel als op een voetbalveld.'

Kleine minderheid
Dat ze zo hard wordt aangepakt, vindt Jasmin onbegrijpelijk. 'In Nederland zou de politie blij zijn wanneer iemand die wat gedronken heeft, de fiets neemt en niet de auto.' Volgens Jurrien - die al sinds 1996 in Oostenrijk woont - is het probleem dat fietsers nog altijd een kleine minderheid vormen.

'De meeste automobilisten hebben zelf geen fiets', zegt hij. 'Ze doen hun best om fietsers het leven zuur te maken.' Bovendien zijn het in Wenen vooral jongeren en academici die van de fiets gebruik maken, en wordt fietsen door de rechtse oppositie in de stad weggezet als een linkse hobby.

Meer fietsers
'Ze vinden dat fietsen alleen maar iets is voor de vrije tijd en dat het op straat niets te zoeken heeft. Het geld voor fietspaden steken ze liever in parkeergarages.' De oppositie gaat volgens de Nederlander nog harder tekeer sinds een politicus van de Groenen wethouder voor Verkeer is geworden in Wenen.

Toch denken Jurrien en Jasmin dat de stemming geleidelijk beter wordt. 'Toen ik naar Oostenrijk kwam, was ik zo'n beetje de enige die 's winters op de fiets zat. Tegenwoordig is dat niets bijzonders meer. Als het aantal fietsers in Wenen verdubbelt, zou men ze serieus gaan nemen. Maar dat duurt nog wel een paar jaar.'