Ekko van Ierland

Ekko van Ierland is hoogleraar Milieu-economie bij Wageningen University. Hij trad op als voorzitter van de interdepartementale werkgroep in Nederland die het post-Kyoto-beleid voorbereidde. Van Ierland publiceert over de stabiliteit van klimaatverdragen. Hij werkte diverse jaren in Afrika en is betrokken bij onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten o.a. in Zuid-Afrika, Kenia, Tanzania en Zimbabwe.

De top in Kopenhagen is niet met een formeel UN verdrag afgerond. Toch zijn regeringsleiders van de VS, China, India en Brazilië het op hoofdlijnen eens over beperking van klimaatverandering tot maximaal 2 graden. Een historisch keerpunt, meent Ekko van Ierland.
 
Er  zijn belangrijke stappen gezet om de uitstoot van broeikasgassen verder te beperken. De EU houdt vast aan haar voornemen om in 2020 deze met 20% te verminderen ten opzichte van 1990.

Hoewel de ontwikkelingslanden en hun Afrikaanse vertegenwoordiger niet tevreden zijn, bestaat nu het vooruitzicht dat klimaateffecten worden beperkt. Ook komen omvangrijke bedragen beschikbaar, in aanvulling op de gelden voor ontwikkelingssamenwerking, om schade van klimaatverandering (zoals honger door droogte die nu al in Afrika zichtbaar is, of vernietiging van huizen door overstromingen) te verminderen.

China
De VS, de EU, India en China nemen het klimaatvraagstuk heel serieus en de Chinese premier Wen Jiabao (die ik in Beijing persoonlijk heb kunnen ontmoeten toen hij nog vice premier was) is bereid om in de komende jaren concrete maatregelen te nemen, hoewel de uitstoot van China per hoofd van de bevolking laag is ten opzichte van de VS en Europa.

Ondanks het ontbreken van een nieuw en formeel UN verdrag is het een keerpunt in de geschiedenis nu de internationale gemeenschap heeft besloten om daadwerkelijk een transitie te maken naar duurzame energie en een koolstofarme economie. Bij verdere uitwerking biedt dit nieuwe mogelijkheden voor bedrijfstakken die al sterk zijn in duurzame energie, zoals de productie van zonnecellen, wind- en waterkracht. Ook kunnen we meer zonne-energie opwekken door de energie van de zon te concentreren in centrales voor elektriciteitsopwekking, bijvoorbeeld in Zuid Europa of in Noord Afrika. Afrika kan producent worden van elektriciteit uit zonne-energie en van duurzame energie door het gebruik van biomassa (bijvoorbeeld gewasresten of koemest) voor het produceren van biogas.

Nieuwe technieken
Deze omwenteling zal niet zonder slag of stoot plaats vinden en er zijn kosten aan verbonden. Die kosten kunnen we heel goed dragen door te sparen op de energierekening voor fossiele brandstoffen en omdat de duurzame energie in de toekomst steeds goedkoper wordt. We behalen schaalvoordelen en worden steeds slimmer, bijvoorbeeld in het benutten van zonne-energie.

Oude energie-installaties worden vervangen door nieuwe technieken. Het is nodig om de energieprijzen op het juiste niveau te brengen en energieverslindende activiteiten, zoals het vliegverkeer te beperken tot het noodzakelijke. Of we moeten uitsluitend vliegen met biobrandstoffen of met duurzame compensatie van de CO2 uitstoot, bijvoorbeeld door herbebossing.

Bevolkingsgroei
Vanzelfsprekend is het in Kopenhagen niet mogelijk geweest een verdrag vast te leggen dat het klimaatprobleem direct en voor altijd oplost. In de komende jaren zal het klimaatbeleid werkelijk gestalte moeten krijgen. Echter, de strekking van Kopenhagen is duidelijk: steeds meer landen in de wereld beseffen dat het probleem moet worden aangepakt en zijn bereid om daar een stevige bijdrage aan te leveren. Met nieuwe techniek, met een beperking van de bevolkingsgroei en door aanpassing in onze levensstijl is dat heel goed mogelijk.

Foto: Flickr/america.gov