Koningin Beatrix is alsnog van plan een officieel staatsbezoek aan Oman te brengen. Eerder dit jaar werd dat uitgesteld wegens het hardhandig neerslaan van de opstand. De koningin had wel een privédiner met de sultan. De Tweede Kamer wil het staatsbezoek in januari deze week aan de orde stellen. Vanuit buurland Jemen polst correspondent Judith Spiegel of de rust terug is in Oman.
 
Net als in de omringende landen liepen de eisen van de opstandige Omaniërs uiteen, van meer banen tot een einde aan de corruptie en meer democratie. In het begin hielden ordetroepen zich in. Later grepen ze zo hardhandig in dat enkele doden vielen. Daar moet bij gezegd worden dat dit gebeurde nadat de demonstranten aan het plunderen sloegen en winkels in brand staken.
 
Anders dan in de andere landen van de Arabische Lente gingen de Omaniërs zeker niet massaal de straat op. Het ingezette geweld leidde ook niet tot een roep om het aftreden van sultan Qabous bin Said al Said die het land al veertig jaar leidt. Integendeel, de inwoners benadrukten dat hun geliefde sultan hun steun had. Vreemd is dat niet, Qabous haalde Oman uit het slop en maakte van een ontwikkelingsland een welvarende staat.
 
'Tijd voor hervormingen’
Blogster Susan Alshahri schreef op 15 maart op haar blog: 'Ik begrijp dat het moeilijk te begrijpen is voor buitenstaanders, maar wij hebben diep respect voor onze sultan. Onze loyaliteit is niet gekocht, zoals in veel andere landen in het Midden-Oosten. Hij heeft ons land verstandig geleid en de afgelopen veertig jaar is het vreselijk goed gegaan met Oman. Maar toch, het is tijd voor hervormingen.’
 
En die kwamen er. De sultan voerde prompt allerlei maatregelen door. Hij creëerde 50.000 extra overheidsbanen, verving een aantal corrupte ministers en beloofde meer inspraak voor een aantal overheidsorganen. Bovenal trok hij – een goede gewoonte in de Golfstaten - de portemonnee. Hij verhoogde uitkeringen, pensioenen en minimumlonen. De opstanden kwamen tot een eind.    
 
Censuur
Is alles nu dan koek en ei in Oman? Nee, zeggen met name SP en PVV, want er is nog geen begin van democratisering te zien. Dat vindt ook de Jemenitische politieke analist Hassan al Haifi, die Oman goed kent. 'Maar niemand weet precies hoe het echt zit, want er is een enorme censuur.’
 
Al Haifi onderkent dat de Omaniërs grotendeels tevreden zijn met hun sultan. 'Economisch is het daar wel in orde, in tegenstelling tot landen als Jemen. De sultan kan het volk koest houden met geld. Hij probeert een nice guy te zijn, en dat is hij ook wel, maar uiteindelijk is hij toch een despoot.’
 
Handjevol demonstranten
De Omaanse blogster Alshahri ziet het genuanceerder. Per email laat ze weten dat de rust is weergekeerd, 'op een handjevol demonstranten na die laatst de straat weer op gingen omdat ze niet geloven dat al die 50.000 toegezegd banen ook echt gecreëerd zijn.’ Beloften dat demonstraties niet langer met geweld de kop ingedrukt worden, kregen de Omaniërs niet. Maar dat lijken ze voor lief te nemen.
 
Al met al is er dus wel degelijk iets veranderd in het slaperige staatje, maar een echte democratiseringsslag kwam er niet. De meeste Omaniërs maakt dat niet zoveel uit. Hun opstand is geslaagd zolang het hen economisch beter gaat. Ook dat is niet vreemd, want anders dan het Westen soms denkt, gaan de opstanden in de Arabische wereld niet alleen om vrijheid en democratie. Ze gaan vooral om een goed leven.
 
Aardige leider
In Jemen begrijpen ze dat. Lerares Belqis al Wail verbaasde zich over de opstand in het buurland. 'Als wij hadden wat de Omaniërs hebben, zou niemand de straat op gaan.’ Democratie vindt ze een middel voor dat doel, maar een ondemocratisch land met een aardige leider die goed is voor zijn volk is ook acceptabel.
 
En die hebben ze in Oman. Blijft de vraag of Beatrix alleen democratische landen moet bezoeken. En of de koningin degene is die Nederlandse handelsbelangen moet behartigen. Nederland heeft defensieorders op het spel staan en de Rotterdamse haven heeft een belang in de nieuw aangelegde haven van Sohar.
 
In Oman zien ze het probleem niet. Blogster Alshahri: 'Natuurlijk moet ze komen, het is hier heel rustig.’ Maar ze begrijpt iets niet: 'Ze was hier toch net?’ Het verschil tussen een privébezoek en een staatsbezoek ontgaat haar.