In Amsterdam is de zaak begonnen tegen het oliebedrijf Trafigura, dat terecht staat op beschuldiging van het illegaal uitvoeren van gevaarlijk chemisch materiaal naar Ivoorkust. Ook de gemeente Amsterdam, het afvalbedrijf APS en de kapitein van het schip Probo Koala staan terecht. Als Trafigura schuldig wordt bevonden kan het bedrijf tot maximaal 670.000 euro schadevergoeding worden veroordeeld. 

Persofficier Yvonne van der Meer noemt het 'onbevredigend en frustrerend' dat het Openbaar Ministerie geen hogere schadevergoeding kan eisen tegen Trafigura. Het bedrijf wordt ondermeer aangeklaagd voor het verzwijgen van het schadelijke karakter van de lading en valsheid in geschrifte. Voor al deze delicten geldt een wettelijke maximum geldboete van bijna 700.000 euro. 

Persofficier Van der Meer zou graag dat maximum willen verhogen, omdat ze dat bedrag in geen verhouding vindt staan tot het leed van de slachtoffers: het schip Probo Koala had de vermoedelijk giftige lading afgeleverd aan een lokaal afvalbedrijf in Ivoorkust. Dat zou het echter hebben gedumpt in de stad Abidjan. Daardoor zouden in 2006 zestien personen zijn gestorven en tienduizenden mensen ziek zijn geworden. 

Gevangenisstraf
Voor het verhogen van de schadevergoeding is een wetswijziging nodig. Over de aangeklaagde partijen zei de persofficier: 'Wij verdenken hen ervan dat ze een vals document opgemaakt hebben en dat ze dus niet hebben aangegeven hoe gevaarlijk het afval was wat ze aan land gingen brengen.'

De kapitein van de Probo Koala en de oud-directeur van het Amsterdamse afvalbedrijf APS kunnen maximaal tot vijftien jaar gevangenisstraf worden veroordeeld. De persofficier noemde die straffen wel adequaat. Van de verdachten was alleen de oud-directeur van APS bij het begin van het proces aanwezig. De president van de rechtbank suggereerde dat het wegblijven van de leiding van het transportbedrijf van weinig respect getuigde voor de rechtbank. Volgens de advocaten van Trafigura is er op dit moment echter niemand die het bedrijf goed kan vertegenwoordigen. 

Chemische afval
Topman van Trafigura, Claude Dauphin, is zelf verdachte in deze zaak. Of hij ook vervolgd kan worden, blijkt op 6 juli als de Hoge Raad daar uitspraak over doet. Aanvankelijk was Dauphin vrijgesteld van vervolging, omdat hij niets geweten zou hebben van het chemische afval in de Probo Koala. Maar milieuorganisatie Greenpeace wist de hand te leggen op een aantal bedrijfsmails waaruit zou blijken dat hij wel op de hoogte was van het gevaarlijke chemische afval, voordat het in juni 2006 door de Probo Koala werd aangeboden aan afvalverwerkingsbedrijf APS in Amsterdam. 

Greenpeace-woorvoerder Marietta Harjono was blij dat het proces na vier jaar juridische procedures is begonnen. 'In eerste instantie is het een historische dag. Wat wel opvalt, en wat wij als Greenpeace heel jammer vinden, is dat Ivoorkust totaal buiten beeld is gebleven. En dat het Nederlandse OM heeft besloten Trafigura heel beperkt te vervolgen. Met name over de gebeurtenissen zoals die hebben plaatsgevonden in Amsterdam. En de dump in Ivoorkust blijft buiten beschouwing en dat is natuurlijk erg jammer'. 

Financieel gewin
Het Openbaar Ministerie gebruikte de eerste dag van het proces vooral om de tenlastelegging te wijzigen. Een aantal kleinere punten in de aanklacht kwam te vervallen. De gemeente Amsterdam wordt niet langer uitlokking ten laste gelegd, maar wordt nu vervolgd voor het medeplegen van de illegaal uitvoer van chemisch afval. Officier van Justitie Luuk Boogert zei dat alle verdachten hun verantwoordelijk voor het milieu en de volksgezondheid hebben ontlopen. Vanwege financieel gewin hebben zij het eigenbelang laten prevaleren. 'De multinational Trafigura heeft het gevaarlijke afval over de schutting gegooid en op die manier zo'n 400.000 euro bespaard'', stelde Boogert.

Het proces dat veel internationale aandacht trekt zal ongeveer vijf weken duren. Op 22 juni worden de strafeisen bekend. De advocaten kunnen dan beginnen met hun verdediging. De uitspraak wordt eind juli verwacht.