Shirin Ebadi denkt dat de executie van de Iraans-Nederlandse Zahra Bahrami in Teheran een waarschuwing was voor de oppositie: 'als jullie de straat op gaan, dan is dit ook jullie lot’. Dat zegt de Iraanse Nobelprijswinnares en mensenrechtenadvocate tegen de Wereldomroep.

Zahra Bahrami werd eind 2009 bij een betoging tegen het Iraanse regime aangehouden. In het vraaggesprek met de Wereldomroep zegt Ebadi dat Bahrami's executie eind vorige maand een duidelijk signaal was aan demonstranten, dat de autoriteiten geen middel schuwen om protesten de kop in te drukken.

Eigen regels geschonden
Ebadi noemt de terechtstelling 'illegaal', vanwege schendingen van de procesgang. Bahrami was aangeklaagd voor 2 verschillende zaken: deelnemen aan een verboden betoging en drugsbezit. Maar Iran heeft zich volgens haar niet aan de eigen wetten en regels gehouden.

Zo is het proces wegens deelname aan de demonstratie nooit gehouden en is de veroordeling wegens drugsbezit niet volgens de officiële procedure verlopen, zegt de Nobelprijswinnares. Bovendien mocht de Nederlands-Iraanse geen advocaat inschakelen.

Bedenkingen over drugs
Ebadi zegt dat volgens de Iraanse wet een doodvonnis moet worden voorgelegd aan een beroepskamer voor amnestie, maar dat in dit geval de uitspraak niet is afgewacht. Ook heeft ze bedenkingen bij de veroordeling wegens drugsbezit.

'Bahrami werd aangehouden bij een demonstratie. De aanklacht wegens drugsbezit kwam pas drie dagen later, nadat huiszoeking was gedaan. Als ze al drugs zou hebben gehad, dan zouden vrienden of familieleden die toch allang hebben weggehaald?'

Contact terecht bevroren
Ebadi vindt het 'heel normaal' dat Nederland uit protest tegen de executie de diplomatieke betrekkingen heeft bevroren. Een dag voor de executie had de Iraanse ambassade in Den Haag verklaard dat Bahrami’s dossier open was. Bovendien stond Teheran Nederlandse advocaten niet toe Bahrami bij te staan.

Ook het argument dat Nederland zich bemoeide met binnenlandse aangelegenheden verwerpt ze. 'Een eerlijk proces is onderdeel van de rechten van de mens en dat is een internationaal begrip.' Bovendien doet Teheran zelf ook uitspraken over mensenrechtenschendingen, bijvoorbeeld in de Palestijnse gebieden.

Andere strafzaken
In het vraaggesprek met de Wereldomroep wijst Shirin Ebadi ook op overeenkomsten met veel andere strafzaken in Iran. Bijvoorbeeld die van de advocaat Nasser Zarafshan. Bij zijn aanhouding gingen veiligheidsagenten met hem mee naar zijn kantoor. Zij zeiden dat er een wapen was aangetroffen.

Iets soortgelijks overkwam Mohammad Ali Dadkhah, die met Ebadi samenwerkten. Hij werd volgens de mensenrechtenadvocate 2 maanden lang gemarteld nadat er een wapen en drugs gevonden zouden zijn. Bovendien wilde de veiligheidsdienst dat hij toegaf dat het wapen met geld van Ebadi was gekocht.

Neda Agha Sultan
Volgens de Iraanse politie ging het zelfs om hetzelfde wapen waarmee in 2009 Neda Agha Sultan was gedood.  Neda bloedde dood op straat toen ze werd neergeschoten bij een demonstratie tegen het regime. De beelden daarvan gingen via YouTube de wereld over en leidden tot veel woede tegen Teheran.