Stikstofoxide uit uitlaatgassen vormt vooral in drukke binnensteden een gevaar voor de volksgezondheid. En juist dat gevaarlijke goedje verdwijnt grotendeels door een nieuwe Nederlandse vinding.

Na een praktijktest van twee jaar in Hengelo mogen wetenschappers van de TU Eindhoven opgelucht ademhalen. Hun luchtzuiverende straatklinkers, waar indertijd erg sceptisch op werd gereageerd, blijken het goed te doen.

Het nieuwe wegdek zet tot bijna de helft van het uitlaatgas NOx om in het veel minder schadelijke nitraat. NOx is verantwoordelijk voor zure regen, smog en luchtwegaandoeningen. Steeds strengere Europese regelgeving verplicht bijvoorbeeld drukke steden er iets tegen te doen.

Klinkerweg
De Castorweg is een doodgewone straat in Hengelo. Er ligt nu al twee jaar een bestrating van rode klinkers. In Nederland zijn er misschien wel een miljoen van dat soort straten. Maar deze klinkers zijn alleen op het oog normaal.

De ontwikkelaar van de klinker, de oorspronkelijke Duitse ingenieur Götz Hüsken van de TU Eindhoven legt uit wat deze klinker toch anders maakt: 'In de bovenlaag van de straatsteen is titaandiode verwerkt, een fotokatalysator die belangrijk is om de NOx in de lucht sneller af te breken.'

Smalle straten
Het natuurlijke proces waarbij zonlicht NOx afbreekt gaat een stuk sneller als het in contact komt met een wegdek waar titaandioxide in zit. Dat contact met het wegdek gebeurt vanzelf: gewoon de wind en de turbulentie van het voorbijrijdende verkeer zorgt dat de vervuilde lucht steeds opnieuw langs de reinigende klinkers stroomt.

Het nieuwe wegdek is dan ook bij uitstek geschikt voor steden met smalle straten en relatief hoge gebouwen. Daar blijft de vervuiling tussen hangen, en het drukke verkeer zorg voor veel turbulentie van de lucht zodat het NOx goed wordt behandeld.

De metingen
Professor Jos Brouwers, projectleider van het luchtreinigende wegdek, vertelt met gepaste trots over de fraaie resultaten van de meting van de luchtkwaliteit: 'We hebben tot nu toe drie uitvoerige metingen gedaan, en daarin hebben we reducties van NOx gemeten van tussen de 25 en 45% procent.'

Ingenieur Hüsken legt uit waar het giftige goedje NOx blijft: 'Dat verandert in nitraat en deze nitraten worden vervolgens simpelweg door de regen van de weg afgespoeld.'

Niet onschuldig
Scherpslijpers zouden daar tegen in kunnen brengen dat nitraten ook niet onschuldig zijn. Wordt buitensporige algengroei in sloten en meren niet veroorzaakt door een teveel aan nitraten? Maar daar kan Hüsken snel korte metten mee maken.

Om te beginnen is het NOx in de lucht veel schadelijker dan nitraat. Vervolgens is de hoeveelheid nitraat die ontstaat minuscuul. En tot slot gaat het meteen met het regenwater via het riool naar de afvalwaterzuivering. Die rekent al jaren af met nitraten.

Prijs
Al met al zijn er maar weinig nadelen te verzinnen. Het nieuwe wegdek presteert goed op het gebied van geluidsproductie en slijtvastheid. En het reinigende laagje met Titaandiode kan ook worden toegepast op beton of asfalt.

Als er één ding tegenin te brengen is, dan is het de prijs; een reinigende klinker is anderhalf keer zo duur als een gewone. Maar aan de andere kant maken de materiaalkosten van een vierkante meter weg maar een klein deel uit van de totale prijs. De rest gaat op aan graafwerkzaamheden, riolering, en vooral arbeidsloon.

Professor Brouwers vat het helder samen: 'Okee, het is iets duurder. Maar dit is tenminste praktisch toe te passen en het levert veel schonere lucht op. Mag dat misschien wat kosten?'