Hij is voor het eerst in Nederland: Eric Dooh, de Nigeriaanse boer die samen met een aantal landgenoten Shell voor de rechter heeft gedaagd. 'Onze visvijvers, onze bakkerij, ons land...' Ze zijn verwoest door Shell, zal hij het gerechtshof in Den Haag vertellen. En hij wil ze terug.

Goi, het dorp waar Eric Dooh woont, en twee andere lokale gemeenschappen in de Niger Delta zijn in 2009 met steun van Milieudefensie een zaak begonnen tegen Shell Nigeria en het moederbedrijf in Nederland. Ze willen dat Shell de vervuiling in het gebied opruimt en ze schadeloos stelt voor het verloren inkomen.

De oliereus wierp eerst tegen dat een Nederlandse rechter geen jurisdictie heeft over de activiteiten van Shell Nigeria. Maar dat bezwaar werd in december 2009 verworpen. Shell is daardoor het eerste Nederlandse bedrijf dat vanwege in het buitenland aangerichte schade voor de rechter verschijnt in Nederland.

Kennismaking
Groene parken, begaanbare wegen en treinen die op tijd rijden: zijn eerste kennismaking met Den Haag maakte veel indruk op Eric Dooh. Deze week woonde hij er de Algemene Ledenvergadering van Shell bij. Daar probeerde hij aan de aandeelhouders van het bedrijf uit te leggen waar het nu precies om gaat.

'Ik wilde ze op te hoogte brengen van wat Shell Nigeria heeft gedaan', zegt hij, 'en van de enorme verwoesting die is aangericht in de Niger Delta. Onze visvijvers zijn door de oliewinning vervuild geraakt, net als onze drinkwatervoorziening en onze boerderijen.'

100.000 vaten
Volgens Shell klaagt Dooh de verkeerde aan. CEO Peter Voser zegt dat meer dan 80 procent van de olie die in 2010 in Nigeria in het milieu terechtkwam, daar belandde door sabotage of door diefstal. Daarbij ging het volgens Shell om bij elkaar 100.000 vaten olie per dag.

Ook op de vraag wanneer Shell de olievervuiling gaat opruimen, heeft het bedrijf een vast antwoord: zo gauw de Nigeriaanse regering zich bereid toont om te investeren in een schoon milieu en zo gauw werknemers van Shell weer veilig terechtkunnen in gebieden waar nu sprake is van onrust.

Politieke spelletjes
Maar met die antwoorden speelt Shell politieke spelletjes, zegt Eric Dooh. Het is volgens hem geen excuus om gedane beloftes niet na te komen. 'Ik hoor dit nu al zo lang. Als iemand je wil bedriegen, dan zeggen ze: binnenkort heb je weer reden om blij te zijn. Dat zegt Shell nu ook. Maar ik vraag: wanneer dan?'

De aandeelhouders van Shell - grote en kleine - zijn steeds kritischer over de rol van het bedrijf bij de milieuproblemen in Nigeria. Bij de Algemene Ledenvergadering sprak Sylvia van Waveren haar zorg uit namens het pensioenfonds AGP, Robeco investeringen en andere grote aandeelhouders.

Geen dialoog
Die zorg betrof enerzijds mogelijke imagoschade door de rol van Shell in Nigeria maar anderzijds ook de afwezigheid van een goede, open dialoog met de lokale gemeenschap in landen waar Shell actief is. En dan niet alleen in Nigeria maar bijvoorbeeld ook in Canada, waar de oliewinning uit teerzand omstreden is.

'Het valt me op dat mensen hier zo betrokken zijn bij het lijden in de Niger Delta', zegt Dooh. Om zijn nek draagt hij rode en witte kralen en op zijn hoofd een zwarte hoed zoals die van de Nigeriaanse president, Goodluck Jonathan. 'Jullie kennen ons niet, maar toch doen jullie je best. Dat is bewonderenswaardig.'

Kennis vergaren
Toen hij naar Nederland vertrok, zei Dooh tegen zijn dochter dat het was om haar, haar moeder en haar grootvader te verdedigen. Hij blijft de rechtszaak in Den Haag scherp volgen, zegt hij. En wat hij doet met het geld als Shell verliest weet hij al precies.

'Als ik aan deze missie iets overhou, stuur ik het naar mijn dochter voor haar studie in het buitenland. Dan kan zij dezelfde kennis vergaren als de mensen die aan het hoofd staan van al die grote internationale bedrijven.'