Alle beschikbare gegevens over milieu en klimaat krijgen een centrale plaats dankzij de websites Eye on Earth, GEOSS en Google. Niet alleen data van wetenschappers, maar ook van het gewone publiek. De staat van de wereld in een oogopslag.

Al in 1998 droomde toenmalig vice-president Al Gore over een dergelijke Digital Earth. De NASA ontwikkelde een eerste versie. Met de komst van Facebook, Twitter en de fotosite Flickr zijn de mogelijkheden nog veel groter om een precies beeld van de aarde te schetsen. Iedereen lijkt social media te ontdekken als aanvulling op de wetenschap.

Olieramp
Op het hoogtepunt van de olieramp in de Golf van Mexico maakte een eenvoudige applicatie met Google Maps een verpletterende indruk, terwijl de gedachte erachter kinderlijk eenvoudig was. In dit geval was het een ingenieur die bij ons werkt, maar iedereen het had kunnen verzinnen, zegt Ed Parsons van Google UK bescheiden. 'Hij gebruikte gegevens die de Amerikaanse overheid dagelijks publiceerde over de omvang van de olievlek en de hoeveelheid olie die uit de kapotte bron lekte. Op basis daarvan maakte hij een kaartje dat je over iedere willekeurige plek op aarde kunt leggen. Typ je eigen woonplaats in en de omvang van de ramp komt letterlijk dicht bij huis.'

Zo’n kaart maakt meer indruk dan een berg ruwe data, hoewel die ook beschikbaar moet zijn, zegt Parsons. Dat maakt het proces transparant en aantrekkelijk voor mensen die dieper willen graven.

Boodschap overbrengen
Ook overheden zien nieuwe mogelijkheden om een boodschap kracht bij te zetten. De Britse regering lanceerde een campagne ter ondersteuning van haar klimaatbeleid. Een overheidsapplicatie voor Google Earth toont wat er gebeurt als wereldwijd de gemiddelde temperatuur met 4 graden Celsius stijgt. Confronterend en effectief.

Op dezelfde manier zijn de gevolgen van droogte en overstromingen betrekkelijk eenvoudig in kaart te brengen. Sociale media staan vol informatie over klimaat en milieu; verspreidt en gebruikt door miljoenen mensen. Waarom al die snippers informatie niet bundelen?

Interactie
Twee Europese websites timmeren op dat vlak hard aan de weg. GEOSS (Global Earth Observation System of Systems), een initiatief van de Group on Earth Observation, een samenwerkingsverband van 81 landen en zo'n 50 internationale organisaties. Het project wordt gesteund door het Joint Research Centre (JRC) van de Europese Commissie. GEOSS werkt wereldwijd en is vooral gericht op de wetenschap. Maar daar komt verandering in, zegt Max Craglia van het JRC. 'Het is de bedoeling burgers hierbij betrekken. Zij kennen en begrijpen beter wat in hun omgeving gebeurt dan iedere willekeurige aardobservatie satelliet die boven ons hoofd hangt. Gecombineerd met wetenschappelijke data helpt ons dat de veranderingen te begrijpen. En de mogelijkheid om miljarden mensen te laten fungeren als 'sensors' in ons milieu is enorm belangrijk.'

Bend the Trend
Waar GEOSS een wereldwijde rol voor zichzelf ziet weggelegd, is Eye on Earth veel Europeser. Deze website van de European Environmental Agency moet een knooppunt worden voor het verspreiden en verzamelen van informatie, waarbij het publiek centraal staat. Het Europese milieubureau zet data over water- en luchtkwaliteit online. Later volgen biodiversiteit en geluidsoverlast.

Vooral Bend the Trend is een interessant experiment. De rubriek is een ontmoetingsplaats in wording over milieu- en klimaatvriendelijke tips, en een discussieplatform voor de gevolgen van klimaatverandering op het dagelijks leven.

Betrouwbaarheid
Maar het succes valt of staat met betrouwbaarheid. Dat realiseren we ons maar al te goed, zegt Jeff Huntington van het Europese milieubureau. 'Maar ik verwacht dat als we eenmaal aan het idee gewend zijn met burgers samen te werken, er vanzelf een zelfreinigend vermogen optreedt. Het uiteindelijke resultaat zal in ieder geval beter zijn dan wat we nu hebben.'

Informatie afkomstig van burgers of amateur-wetenschappers is niet per se minder goed dan wetenschappelijke data, vindt Huntington. En één bron, ook al is die afkomstig van een wetenschapper, is nooit voldoende.

Volgens Ed Parsons van Google UK is iedereen met een klein beetje technische kennis in staat zijn eigen Digital Earth te maken. Google Earth is niet meer dan een platform dat locatie koppelt aan kennis. Of dat nu de digitale wereld van een televisieserie toont of de plaatsen waar oerwoud illegaal wordt gekapt. Het gaat erom hoe het wordt gebruikt.

Verder lezen:
Britse overheid: Four degree map

GEOSS

Eye on Earth

Europese Commissie: Joint Research Centre

Google Crisis Response: Gulf of Mexico Oil Spill