Negen kandidaten voor Unesco Werelderfgoedlijst

Negen gebouwen en plekken binnen het Nederlands koninkrijk moeten worden toegevoegd aan de Lijst Werelderfgoed van de Unesco. Dat adviseert een commissie onder voorzitterschap van Joan Leemhuis-Stout aan het kabinet. Het advies is aangeboden aan staatssecretaris Halbe Zijlstra van Cultuur. De commissie kreeg 47 aanvragen voor plaatsing op de prestigieuze lijst.

Negen aanmeldingen zijn volgens de deskundigen van uitzonderlijke en universele waarde. Ze dragen bij aan 'het verhaal van het Nederlands koninkrijk aan de rest van de wereld'.

De negen kandidaten die de Commissie Herziening Voorlopige Lijst Werelderfgoed voordraagt:

Bonaire Marine Park: Het Marine park bestaat uit 2700 hectare aan koraalrif rond het Caribische eiland Bonaire. Honderden vissoorten zwemmen er tussen het kleurrijke koraalrif. Het park dankt zijn nominatie aan de unieke en diverse soortensamenstelling van het rif.
Koninklijk Eise Eisinga Planetarium (Franeker): De Franeker Eise Eisinga bouwde rond 1780 een planetarium in zijn woonkamer. Dit bewegende model van het zonnestelsel is het oudste werkende planetarium ter wereld. Wolkammer Eisinga bouwde het planetarium om aan te tonen dat de aarde niet zou vergaan door een bepaalde stand van de planeten.
Maatschappij van Weldadigheid (Veenhuizen): In 1818 kon generaal Johannes van den Bosch de leefomstandigheden van de lagere klassen niet meer aanzien. Hij stichtte in Veenhuizen de Maatschappij van Weldadigheid en bood de armen arbeid, onderhoud en onderwijs.
Nieuwe Hollandse Waterlinie: Als de vijand Nederland binnenviel, werd het gebied van Naarden tot de Biesbosch enkele decimeters onder water gezet, waardoor de vijand zich stukliep op de waterlinie. De waterlinie is een van de grootste projecten die ooit in Nederland werden gerealiseerd.
de Noordoostpolder: De polder werd rond 1940 gewonnen uit de voormalige Zuiderzee. Elk dorp is vanuit een sociologische visie gebouwd.
Plantagesysteem West Curaçao: De plantage is een voorbeeld van de manier waarop slaven en andere groepen in erbarmelijke omstandigheden een samenleving oprichtten. Volgens commissievoorzitter Leemhuis-Stout is dit een van de grote kanshebbers op een plaatsje op de Werelderfgoedlijst.
Sanatorium Zonnestraal (Hilversum): Tuberculosepatiënten hielden in deze Hilversumse 'nazorgkolonie' hun ziektebed. In het gebouw moesten de tbc-patiënten optimaal licht en lucht kunnen benutten om zo snel mogelijk te herstellen.
Teylers Museum (Haarlem): De Haarlemse Verlichtingsdenker Pieter Teyler maakte met het Teylers Museum een onverbrekelijk geheel van idealen, architectuur en collecties. Het is volgens de commissie een authentieke materiële getuigenis van de Verlichting en de ontdekking van wereld tussen 1750 en 1850.
Van Nellefabriek (Rotterdam): Het Rotterdamse complex was met karakteristieke glazen gevels van grote invloed op de ontwikkeling van de moderne architectuur. De Van Nellefabriek is al een Nederlands Rijksmonument. Het staat in de boeken als hét schoolvoorbeeld van het Nieuwe Bouwen en werd in 1929 opgeleverd.

Door deze selectie zijn enkele opvallende kandidaten afgevallen, zoals de Afsluitdijk, het Binnenhof, Panorama Mesdag, de bollenstreek bij Lisse en de Friese Elf Steden.

Verder lezen: