Dagblad De Telegraaf heeft de geheime dienst voor de rechter gesleept. Een journaliste van de krant is door de dienst afgeluisterd, omdat zij geheime informatie had gekregen van een oud-medewerker van de AIVD. 'De persvrijheid is in het geding', vindt deskundige Roger Vleugels.

Door Job Boot

'Verstandig', noemt jurist en deskundige op het gebied van veiligheidsdiensten Vleugels de gang van De Telegraaf naar de rechter. De krant eist een verbod op afluisteren van haar journalisten door de AIVD, de algemene inlichtingen- en veiligheidsdienst. Daartoe diende donderdag in Amsterdam een kort geding.
 
Persvrijheid
Aanleiding is een inval in het huis van één van de Telegraaf journalisten enkele weken geleden. Voorafgaand daaraan is de journaliste door de AIVD afgeluisterd na een lek van een oud-medewerker van de veiligheidsdienst.

De Telegraaf wil dat het afluisteren onmiddellijk stopt en beroept zich op persvrijheid en bronbescherming. De krant wordt hierin gesteund door de Nederlandse Vereniging van Journalisten en het Genootschap van Hoofdredacteuren.
 
Ongeoorloofd
Volgens deskundige Roger Vleugels is de AIVD bezig met opsporen en dat is niet de taak van de inlichtingendienst. 'De AIVD mág helemaal niet opsporen. Dat is voorbehouden aan de politie en de rijksrecherche'.

Vleugels houdt het op een bedrijfsongeval binnen de AIVD, waarbij de dienst een journalist gebruikt om een zaak rond te krijgen tegen een oud-medewerker die geheime informatie naar buiten heeft gebracht. 'Het toont ondubbelzinnig aan dat de AIVD zijn zaakjes niet op orde heeft. Hoe is het mogelijk dat gevoelige informatie zonder autorisatie het pand verlaat. Normaal kan deze geheime informatie het gebouw van de dienst helemaal uit. Als het wel gebeurt moeten alarmbellen gaan rinkelen. Dat is niet gebeurd en dat is ernstig'.
 
Grote blunder
Volgens Roger Vleugels geeft de dienst door een journaliste af te luisteren aan dat ze geen politieke antenne heeft en daarmee ongelooflijk blundert. 'Ze moeten bij de dienst als ultieme waakhond van de democratie toch beseffen wat persvrijheid betekent in een samenleving als de onze'.

Vleugels heeft wel een verklaring voor het gedrag van de AIVD. Hij zegt: 'Het lijkt erop dat de AIVD is geschrokken van het lek. Ze heeft geprobeerd een brandje te blussen, zonder daarvoor bevoegd te zijn en de middelen te hebben'.
 
Betere controle
De jurist pleit voor versterking van de politieke controle op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Nu houden alleen de fractievoorzitters van de politieke partijen in de Tweede Kamer via de zogeheten 'commissie stiekem' toezicht. Zij worden vertrouwelijk geïnformeerd door de betrokken ministers. Meer en betere controle vanuit de politiek kan misstappen als deze voorkomen, denkt Vleugels.

Foto (c) Berni Beudel, Flickr