Iedereen die in Nederland woont, moet de Nederlandse taal leren. De Nederlandse regering start een reclamecampagne om buitenlanders in Nederland te wijzen op de eigen verantwoordelijkheid. Steeds vaker is in Nederland de klacht te horen dat buitenlanders zelf onvoldoende moeite doen om de Nederlandse taal te leren spreken.

In de commercial, die regelmatig op de Nederlandse televisie vertoond zal worden, is te zien hoe buitenlanders in hun eigen talen proberen iets duidelijk te maken aan een Nederlander. Dat lukt duidelijk niet. De commercial is ondertiteld, en de eindtekst luidt: 'in het echte leven is er geen ondertiteling'. Gevolgd door een oproep om de Nederlandse taal te leren.

De tv-spot wil laten zien dat iedereen in de dagelijkse omgang met elkaar de Nederlandse taal nodig heeft. Voor het vinden van een baan, voor contact met buurtbewoners, een arts of het opvoeden van kinderen.

"Niet vrijblijvend"
Volgens verantwoordenlijk minister Van der Laan is inburgeren niet vrijblijvend: "Wie zich niet in begrijpelijk Nederlands kan uitdrukken, moet ook niet verbaasd zijn als hij niet wordt begrepen."

Volgens de minister doen er onvoldoende buitenlanders een vrijwillige inburgeringscursus en is daarom een campagne nodig om de mensen te wijzen op hun eigen verantwoordelijkheid in deze.

Reacties van de werkvloer
Bij de Wereldomroep werken mensen van veel verschillende nationaliteiten. Over het belang van het beheersen van de Nederlandse taal is iedereen het eens: dat is nodig. Maar de reacties op de reclamecampagne van de regering zijn verschillend. Van grappig tot betuttelend.

In de commercial wordt er volgens Abir Saras, afkomstig uit de Palestijnse gebieden en 10 jaar in Nederland, teveel uit gegaan hoe Nederlanders de taalbarriére ervaren. Daardoor voelt zij zich niet echt aangesproken door het spotje. Volgens haar zou het beter zijn een filmpje te maken vanuit de belevingswereld van de allochtoon. Een voorbeeld uit haar eigen leven:

"Ik herinner me bijvoorbeeld dat in het eerste jaar dat ik hier in Nederland was, dat iemand in een winkel in het Nederlands iets tegen me zei. Ik begon te huilen omdat ík het niet begreep, want dat was heel genant voor mij. Dat gevoel zou in de tv-spot moeten en nu is het teveel vanuit het oogpunt van de autochtoon tegen de allochtoon."

Grappig
Dat in de tv-spot gekeken wordt met een Nederlandse bril komt mogelijk omdat het gebrek aan kennis van de taal vooral onder autochtone Nederlanders als probleem wordt ervaren. Er heerst in Nederland het gevoel dat allochtone Nederlanders weinig ondernemen om te integreren en maar matig, soms zelfs helemaal niet, de taal spreken. En dat daar nú iets aan gedaan moet worden. Alsof Nederland is wakkergeschud en nu pas beseft dat het noodzakelijk is allochtonen bij de maatschappij te betrekken, meent de Afro-Amerikaanse Davion Ford, die nu vier jaar in Nederland woont:

"Vroeger was daar niet zo goed over nagedacht. Misschien dachten ze zelfs wel dat ze weer terug naar huis zouden gaan. Maar dat gebeurde niet. En nu moet er iets gebeuren, denk ik. Ik vind het een grappige reclame, niet afstotend."

Afstotelijk
Heel anders denkt Alejandro Pintamalli uit Argentinië hierover. Dit soort reclamecampagnes bevestigt Nederlanders in hun vooroordeel. Het zal de groep die het betreft, met name de hoger opgeleiden, afstoten:

"Hier vind ik dat de overheid en politici te veel druk uitoefenen om de taal te leren. En dat geeft een negatieve reactie. Ik vind het altijd belangrijk om de taal te leren. Dat is voor mij heel belangrijk, maar niet op deze manier. Dit soort reclames kunnen dat doel niet bereiken."

Pintamalli zou liever zien dat Nederlanders bijvoorbeeld hun buren helpen met het aanleren van de taal. Dat ze eerst moeite te doen om buitenlanders te begrijpen, en het daar dan vooral niet bij laten. Dat ze helpen met de taal, gewoon op straat, in de winkel of als buren samen bij een kopje koffie.

Vanaf maandag is de spot op de Nederlandse televisie te zien. Later volgt nog een campagne op de radio en in de kranten. Hoe er in Nederland op gereageerd zal worden, is nog even afwachten, maar u kunt hieronder alvast uw reactie kwijt.

• foto via Flick: Steffen M. Boelaars.