Vrijwel niets menselijks is robotvoetballers vreemd. Ze willen winnen. Ze beheersen alle technische aspecten van het spel en kunnen geblesseerd raken. En natuurlijk is er een vedette. In het geval van Nederland is dat de keeper die Oranje aan het goud moet helpen bij het WK RoboCup in Istanbul.

Een jaar na de verloren WK-finale in Zuid-Afrika heeft het Nederlandse voetbal alweer serieus zicht op de wereldtitel. Voor robots welteverstaan. Spelers van 50x50x80 centimeter die onder contract staan bij de Technische Universiteit Eindhoven(TU/e).

Derde oog
De robotvoetballers van TechUnited, zoals het team heet, stonden de afgelopen drie jaar steevast in de finale van het WK. Maar grepen, net als het grote Oranje, telkens naast de hoofdprijs. Kans op revanche is er nu, bij het WK RoboCup in de Turkse stad, van 5 tot 10 juli.

De Nederlandse doelman moet het verschil maken. Hij is sneller en wendbaarder geworden en heeft nu zelfs een derde oog: de Kinect-sensor, bekend van de X-box. Daamee kan hij ballen in een vroegtijdig stadium én in 3D zien aankomen. Verder heeft hij een flexibel rekje gekregen, dat naar boven en naar links en rechts kan worden uitgeschoven. Daarmee moet hij zijn doel schoon houden.

Maar ook de passes van de veldspelers zijn verbeterd. Roel Merry, technisch teamcoach van TechUnited, verwacht veel van het combinerend vermogen. Eén-tweetjes naar de goal, met als doel te scoren. Na de Europese titel van dit voorjaar lonkt nu de wereldtitel.

Spelen zonder mensenhanden
Alle spelers bewegen zich voort op drie wendbare wieltjes en worden aangedreven door accu’s. Ze hebben een geavanceerd schietmechanisme. En sensoren en meerdere camera’s om elkaar, de bal en de tegenstander te zien. De robots zijn geprogrammeerd met slimme technologie en doen, eenmaal op het veld, alles zelf. Ze communiceren via draadloos internet.

Er komt tijdens de wedstrijd totaal geen menselijk handelen bij kijken. Roel Merry noemt dat ‘autonoom robotvoetbal’: de begeleiding mag vanaf de zijkant tijdens de wedstrijd helemaal niets besturen. Geen joysticks, geen spelcontrolers: de robots moeten zelf voetballen.

Pas na de wedstrijd komen de techneuten in actie. Alles wat voor verbetering vatbaar is, wordt aan een grondige verbeterslag onderworpen: software, banden, wendbaarheid, schietmechanismes, spiegels, camera’s, etcetera. Dat gebeurt al sinds de eerste duels in 2005. Inmiddels is een concurrerend Nederlands team op de been gebracht.

Menselijke scheidsrechter
De enige mens op het veld is de scheidsrechter. Alle normale spelsituaties, zoals corners, inworpen, vrije trappen en penalties komen ook bij robotvoetbal voor. Alles wat de scheidsrechter beslist wordt aan de kant in een computer in een programma gezet en die communiceert dat weer via wifi naar beide teams.

TechUnited speelt totaalvoetbal. Geen van de vier veldspelers is plaatsgebonden. Aanvallers worden net zo makkelijk verdedigers en andersom. En met zo’n goede keeper kan je natuurlijk wel wat meer op de aanval spelen. De meeste van de twaalf teams in Istanbul spelen volgens Merry trouwens behoorlijk aanvallend. Hooguit de Portugezen leunen wat meer op de defensie. De Italianen, traditioneel berucht vanwege hun verdedigende spel, doen niet mee in Istanbul.

Oppassen geblazen is het volgens Merry zeker voor het team Water uit China, dat vorig jaar in de finale in Singapore nog te sterk was voor TU/e. Maar ook ploegen uit Duitsland, Portugal en Iran zijn gedegen tegenstanders. Essentieel om te winnen is de match tussen hardware en software. Die moet kloppen, zegt Merry.

Voetballen voor de zorg
WK-goud mag dan een korte termijndoel zijn, het experimenteren met robotvoetbal dient een hoger doel: ontwikkelen van robotica voor de industrie en de zorgsector. ‘Een voetbalveld is een heel dynamische, snel veranderende omgeving. Robots moeten deels zelf denken.

Die technologie zou je, in geperfectioneerde vorm, ook kunnen toepassen in bijvoorbeeld de zorgsector, in centra of thuis. Waar je ook wilt dat robots reageren op de omgeving’, vertelt Merry.