De positie van Nederlandse hulporganisaties in Afghanistan verandert niet nu de Nederlandse militairen vertrokken zijn. Ook het incident in het noorden van Afghanistan, waarbij vrijdag acht westerse artsen en twee Afghaanse tolken werden doodgeschoten, heeft vooralsnog geen gevolgen.

Een vijftal Nederlandse hulporganisaties is actief in Afghanistan onder de naam Dutch Consortium: Cordaid, Save the Children en Zoa Vluchtelingenzorg, Healthnet TPO en de Dutch Committee for Afghanistan. Daarnaast zijn ook individuele organisaties actief als Artsen zonder Grenzen en het Rode Kruis.

Contract
 ‘Dutch Consortium heeft een contract tot 2013. Dat staat los van de aanwezigheid van het Nederlandse leger', legt Paul van der Burg van Cordaid uit. De organisaties hebben volgens hem bewust onafhankelijk geopereerd van de militairen om niet gebonden te zijn aan hun vertrekdatum.

Er is overleg geweest met de Amerikanen en de Australiërs die de Nederlanders opvolgen. Zij willen net als de Nederlanders investeren in de tribale politiek en het opbouwen van respect onder de bevolking. ‘Als zij het toch heel anders gaan doen, kan dat gevolgen hebben voor het verloop van onze projecten. We houden de vinger aan de pols’, aldus Van der Burg.

Discussie
Volgens Cordaid is de dood van de artsen en de tolken hard aangekomen bij de hulpverleners. Een medisch team van de organisatie International Assistance Mission werd afgelopen vrijdag in het noordoosten van het land vermoord. De verantwoordelijkheid is opgeëist door de Taliban. De artsen zouden zich bezig hebben gehouden met evangelisatie. IAM betwijfelt of de Taliban de moorden hebben gepleegd.

Van der Burg: ‘Er wordt weer gesproken over de eigen veiligheid.’ Vooral onder westerse hulpverleners of expats, maar minder onder de Afghaanse hulpverleners waar Cordaid gebruik van maakt. Tot nu toe hebben incidenten niet geleid tot een uittocht.

Michiel Hofman, hoofd van de missie van Artsen zonder Grenzen in Afghanistan, zegt niet verbaasd te zijn over de dood van de hulpverleners. 'In dit geval is de aanval in de media terechtgekomen, omdat er buitenlandse artsen in het team zaten. Maar helaas zijn er iedere maand wel aanvallen op medische posten of ziekenhuizen.

Garanties
De hulporganisatie trok zich in 2004 terug uit het land na de dood van vijf medewerkers. Vorig jaar keerde zij terug. Op geheel andere basis, zegt Hofman. 'In 2004 was er in een groot deel van Afghanistan geen oorlog, en zo werkten we ook. Nu komen we alleen op plaatsen die per vliegtuig bereikbaar zijn. Alle strijdende partijen moeten garanderen dat zij artsen, hospitalen en patiënten met rust laten, en we melden welke mensen bij ons werk zijn betrokken. Daarover mogen nooit misverstanden ontstaan.'

Ook het Rode Kruis blijft actief in Afghanistan. Volgens een woordvoerster werken de hulpverleners altijd zonder escorte en blijft er vertrouwen in het oorlogsrecht. Dat houdt in dat medische hulpverleners niet aangevallen mogen worden. Op dit moment zitten geen Nederlandse medewerkers van het Rode Kruis in het gebied.

'Medici van Artsen zonder Grenzen weten waaraan ze beginnen, zegt Michiel Hofman. 'Ik verwacht niet dat medewerkers na het incident van vrijdag opeens weg willen.'

Verder lezen:
Buitenlandse artsen vermoord in Afghanistan