Leandra Lok (33) helpt in een bergdorpje in China lokale docenten bij het lesgeven. Voor de organisatie VSO traint ze samen met haar man André leerkrachten in ‘student-gerichte methoden’. Het Chinees heeft ze nog niet helemaal onder de knie.

"De Engelse leerkrachten willen eigenlijk niet dat je nog een keer een les geeft in hun groep, want dan moeten ze daarna de woordenschat zelf nog een keer herhalen. Want die leer jij ze niet." Mijn collega, hoofd van de Engelse sectie, kijkt me wat verontschuldigend aan. Ik kijk begrijpend terug en moet inwendig lachen: het echte werk is begonnen ...

Geen vrijwilliger maar vakdeskundige
Laat ik mezelf eerst eens even voorstellen. Mijn naam is Leandra Lok en ik ben in september 2008 samen met mijn man André vertrokken naar China, met de organisatie VSO. Deze afkorting staat voor “Voluntary Services Overseas”.

Ondanks dat het woord volunteer zich makkelijk vertaalt in 'vrijwilliger', is een VSO'er geen vrijwilliger in de letterlijke zin van het woord. Het zijn deskundigen in een bepaald vak, die een lokaal salaris ontvangen. Dit betekent dat de VSO'er probeert met zijn of haar eigen ervaring mensen in ontwikkelingslanden te helpen op basis van gelijkwaardigheid.

Geen doorsnee-ontwikkelingshulp
Het motto van VSO is sharing lives, sharing skills. Dat spreekt ons erg aan. Geen ontwikkelingshulp in het kader van: 'hier zijn we dan en we vertellen wel even hoe het moet'. De partnerorganisatie vraagt VSO zélf of er iemand kan komen die hen wil helpen met het ontwikkelen van het hetgeen zij willen ontwikkelen.  Teacher-trainer is de naam van de functie die ik in Tanchang, midden-China, zal vervullen.

Heerlijk in de bergen
In oktober 2008, na een intensieve training thuis en uit (VSO laat je niet zomaar gaan), komen we in ons bergdorpje Tanchang aan. Gelegen in een nauwe vallei zijn de bergen overal om je heen. Sommige mensen voelen zich hierdoor 'opgesloten'. Wij vinden het heerlijk, want we dromen er al jaren van om in de bergen te wonen. We worden gehuisvest in een mooi appartement, dat er veel mooier uitziet dan we ooit hadden durven dromen. Het is op 10 minuten lopen van de Experimental School.

Leerkrachten staan open voor ideeën
De directeur had al verteld dat de school in een nieuw gebouw zit, en dat het team erg jong is, gemiddeld 25 jaar. Hierdoor zijn de resultaten naar zijn mening ook niet erg hoog, want de meeste leerkrachten hebben nog niet veel ervaring. Voordeel is wel dat ze open staan voor allerlei nieuwe ideeën. In de eerste week van het werk wordt dit al duidelijk: na mijn eerste bezoek in de eerste week wil de leerkracht meteen suggesties hebben.

Ideale placement
Ik heb in de eerste weken een paar voorbeeldlessen gegeven. Tegelijkertijd ben ik begonnen met klassenbezoeken. Omdat het qua taal het makkelijkst was, waren de Engelse docenten als eerste aan de beurt. Ze waren erg enthousiast en vertelden 'dat ze erg veel geleerd hadden van mijn les!' Naast deze opmerkingen was het op allerlei fronten erg positief. De headmasters keurden mijn plannen zonder slag of stoot goed en eigenlijk kon ik doen wat ik wilde. Het leek wel te mooi om waar te zijn: ik had stiekem al besloten dat dit de ideale placement was!

Realiteit was anders
Maar ook hier kwam na een tijdje de realiteit tevoorschijn. In ieder coachingsgesprek had ik de afspraak gemaakt dat de leerkracht mij zelf nog een keer uit zou nodigen. Toen dat na twee maanden nog niet gebeurd was, begon ik bij de Engelse sectie eens te vragen of ik een tweede keer de klas kon bezoeken, om te kijken naar wat ze hadden gedaan met de suggesties. In mijn voorbeeldlessen had ik laten zien dat je geen rijtjes woorden (zes keer) hoefde voor te lezen en na te zeggen, maar dat je een beter resultaat kon bereiken door de leerlingen de nieuwe woordenschat te laten gebruiken in allerlei werkvormen. Maar goed, de leerkrachten waren het er dus over eens dat het wel leuk was hoe ik het deed, maar dat het niet echt (hun) resultaten opleverde, te oordelen naar de opmerking aan het begin van mijn verhaal.

Contacten gaan niet diep
Ondanks moeilijkheden genieten we van de buitenlucht, de bijzondere plek waar we wonen, de bergen en de mensen. De taalbarrière is fiks; toch proberen we ons verstaanbaar te maken. De meeste mensen die enigszins Engels kunnen, durven het niet te praten, wat het voor ons lastig maakt om echte contacten aan te gaan. En het Putonghua  wat wij studeren, is weer lastig te vergelijken met het 'Tanchanghua'. Er wordt prima voor ons gezorgd, maar contacten gaan niet de diepte in. Zelfs niet met enkele leerkrachten in de dorpjes die ik buiten Tanchang bezoek. Deze bezoeken zijn nog het meest dankbaar.

Ook naar kleinere dorpjes
Inmiddels heb ik mijn werk gebied uitgebreid naar de kleinere dorpen ten zuiden van Tanchang. Buitenlanders hebben ze hier nog nooit gezien. Waar de jeugd in Tanchang al gewend is om vrolijk hello te roepen, in deze dorpjes is dat nog een stapje te ver. De directie én leerkrachten zijn hier gemotiveerder om samen te werken, is mijn ervaring. Ze zijn blij dat er iemand aandacht aan hen besteedt en willen graag meer input om hun lesmethoden aan te passen aan het Nieuwe Curriculum.

Thank you, for making English fun
Op veel followup-bezoeken na de trainingen kom ik leerkrachten tegen die écht proberen hun les meer student-gericht te maken en verder te komen dan alleen het chalk-and-talk-praatje in de klas. Als een van de leerlingen zegt tegen haar leerkracht: 'Vroeger hadden we veel te weinig tijd om de tekst te begrijpen en zei u alleen maar de vertaling, nu begrijp ik het tenminste, want ik heb meer tijd!', word  ik helemaal blij. Dit is de beloning voor het werk dat we met elkaar doen. Thank you, for making English fun is de bekroning van een lange werkdag!

Meer dagelijkse belevenissen zijn te lezen op leandre.waarbenjij.nu

Meer artikelen lezen voor en door Nederlanders in het buitenland? Neem een gratis abonnement op het WereldExpat Magazine