Expat On Air

Expat On Air: hét radioprogramma voor expats, elke zaterdag van 09.00 tot 10.00.

Expat On Air is in heel Europa op kortegolf te beluisteren. De uitzendingen zijn ook online te horen via de streams en podcasts. Na de uitzending verschijnt een uitgebreid artikel met audio op Wereldomroep.nl.

de redactie met uw vragen en opmerkingen.

Het heeft wereldwijd de kranten gehaald dat Nederland de afgelopen week heeft gestemd voor nieuwe gemeenteraden. De opmerkelijke opkomst van de PVV, de partij van Geert Wilders was tot in Spanje en Amerika aan toe groot nieuws. Veel minder bekend is dat Nederlanders ook in het lokale bestuur in het buitenland aan de weg timmeren. Neem Glux-en-Glenne, een dorp van rond de honderd inwoners in de Franse Bourgogne. Drie van de elf leden van de gemeenteraad in Glux-en-Glenne zijn Nederlanders.

Persoonlijke titel
Joost Kubbe (65) is makelaar, woont al 35 jaar in Frankrijk en ergerde zich al jaren aan 'het gat in de hand' dat de nieuwe burgemeester in zijn woonplaats Glux-en-Glenne had. Het geld werd uitgeven als water. Nou kun je daar kritiek op hebben. Je kunt er ook iets als doen. Dus stelde Kubbe zich kandidaat voor de nieuwe raad. 'In zo'n klein dorp is geen sprake van lijsten of fracties,' vertelde hij zaterdag in het radioprogramma Expat on air. Zelf is Kubbe VVD-er, maar de politieke kleur speelt eigenlijk niet zo'n grote rol in de dorpspolitiek. 'Je zit op persoonlijke titel in de raad. Links en rechts kunnen het goed met elkaar vinden. We noemen het geen politiek, we noemen het de kar trekken. Om te zorgen dat de kar de goede kant op gaat, doe ik mee,' vertelt hij in de radio-uitzending van Expat On Air.

Houtkachel 
Sociaal of niet, het is soms lastig opereren in zo'n kleine gemeente. 'In de openbare gebouwen moest nieuwe verwarming komen. Die brandt op hout. Dat is er genoeg. Maar in het postkantoor zat een oude gasketel. Die is niet vervangen. Voor de paar uur dat het postkantoor open is per week, zetelen ze nu in het gemeentehuis. Maar... sommige bewoners moeten nu honderd meter verder lopen. Daar zijn ze niet blij mee. Zij vinden dat er een referendum had moeten komen,' aldus Kubbe. 

Prullenbakken 
Ook al verschilt de Nederlandse Renske Bos van politieke voorkeur - zij is D66'er - eigenlijk had zij dezelfde reden om in de politiek te gaan als Kubbe. Ook zij ergerde zich aan het uitgavenbeleid van de dorpsgemeenteraad van Mollia, in de Italiaanse regio Piemonte. Ook zij zit op persoonlijke titel in de (kleine) raad. En ook zij verbaast zich soms enorm over de gang van zaken. Bos: 'Veel tijd gaat op aan financiën. Het dorp heeft zelf weinig inkomsten, maar eet uit de Europese ruif. Het kost veel moeite om geld binnen te harken - voor soms onduidelijke projecten. Maar geld voor het legen van de prullenbakken is er dan niet meer. Dus dat doe ik dan 's zomers maar zelf.' 

Inburgeren 
Bij Fons Claassen (70) zat de politiek al in het bloed toen hij nog in Nederland woonde. Hij was ooit actief als bestuurslid binnen het CDA. Na zijn verhuizing naar Arendonk, België, werd hij lid van de Vlaamse Christendemocraten (CD & V) en stortte zich actief in het verenigingsleven - om precies te zijn in de bloeiende Nederlands-Vlaamse vereniging. Het ene diende wel, het ander geen politiek doel. Toch zijn er overeenkomsten: in beide gevallen gaf het Claassen de gelegenheid om in België in te burgeren. En hoe! 

Lange tenen 
'In België is alles veel directer. De lijnen zijn korter. Ook als lokaal politicus kun je zo een minister te spreken krijgen. In het debat is de toon soms fel. Maar politici gunnen elkaar het licht in de ogen. Ook de kloof tussen politiek en burger is in België veel kleiner. Burgemeester en schepenen (wethouders) houden spreekuur. Ze komen met oplossingen, maar wekken geen valse verwachtingen,' vertelt Claassen. 'Wel hebben Belgen - ook buiten de politiek - veel langere tenen. Maar er worden geen spijkers met koppen geslagen hier, knopen doorhakken is er niet bij. Dat is jammer.' 

Spin in het web 
Directe lijnen zijn handig. Daar kunnen we in Nederland misschien een voorbeeld aan nemen. En, wie weet, moeten we ook 'ns naar de rol van de burgemeester is in het buitenland kijken. Baas, vraagbaak, dorpshoofd... het is niet oneerbiedig bedoeld, maar vooral in de kleinere gemeenten in bijvoorbeeld Frankrijk is de burgemeester een spin in het web. Een spin die er overigens vaak wel een baantje bij moet hebben, zodat je hem of haar nogal eens van de tractor moet halen bij belangrijke ontwikkelingen. In de Aziatische republiek Kirgizië staat de burgemeester weer anders in het leven. Die heeft de macht om echt veranderingen door te voeren. Veranderingen ten goede, zoals de Nederlandse expat Ellen Romeijn constateert. 

Busjesmaffia 
'Hij kwam, zag en overwon,' stelt Romeijn over Nariman Tjoelejev, sinds anderhalf jaar burgemeester van de Kirgizische hoofdstad Bisjkek. 'Zijn voorgangers waren gericht op het bouwen (= geld verdienen, zeer corrupte business in onze regio) van appartementen en huizenblokken. De heer Tjoelejev is gelukkig een bescheiden man, hij zegt openlijk dat hij de stad er beter wil laten uitzien en is er vooral voor de mensen,' laat de Nederlandse weten. De burgemeester heeft een verbeteringenlijst met 128 punten gepresenteerd en is actief bezig om die bijna allemaal door te voeren. Met als gevolg dat het openbaar vervoer nu beter georganiseerd is omdat de busjesmaffia het niet meer voor het zeggen heeft. Ook wegen en pleinen in Bisjkek zijn of worden aangepakt. 

Buitenstaander 
Vraag is natuurlijk of je als Nederlandse in Bishkek echt mee kunt praten over de ontwikkelingen. Of, andersom, dat er naar je wordt geluisterd. Wat dat betreft lijken de Nederlanders in Frankrijk, Italie, Belgie (en ook Spanje) een voorsprong te hebben omdat ze daar echt al in de gemeenteraad zitten. En daar invloed kunnen uitoefenen. Joost Kubbe in Glux-en-Glenne: 'hoewel ik hier al lang woon, beschouwen Fransen me nog altijd als buitenstaander. Ik blijf natuurlijk een Nederlander, die zijn nou eenmaal een stuk directer dan Fransen. Gewoon de zaken benoemen!'   

De internationale verschillen in lokaal bestuur staan centraal in de uitzending van Expat On Air. Luister naar de uitzending: