Een sobere dienst, donkere kleding en na afloop koffie met een plakje cake. Het traditionele beeld dat van een Nederlandse begrafenisdienst bestaat. En dat terwijl Nederland tegenwoordig voorop loopt als het gaat om begraven.

Beuken. Kastanjebomen. Olijfbomen. In een plantenkas in het Zuid-Hollandse Nieuwveen staan de boomsoorten gebroederlijk naast elkaar. Ook de boom - een beuk - van Trijneke Blom staat ertussen. In oktober 2008 overleed de man van mevrouw Blom. Zijn as wordt samen met aarde gebruikt voor het voeden van de boom. Het is de nieuwste trend. Uiteindelijk zal de boom worden verplant in een natuurgebied.

Kweken van bomen
Trijneke Blom over deze keuze:" Je herinnert je via een boom aan de persoon die je zo lief was. Wij waren heel graag in de natuur. Wij hebben veel in Zwitserland in de bergen gewandeld. Toen dat niet meer kon, hebben we ook veel gewandeld in Nederland. Wij voelden ons verbonden met de natuur. Als mens zijn we onderdeel van die natuur."

Het kweken van bomen met as werkt als volgt. De as wordt vermengd met aarde en komt in een kweekpot terecht. De boom blijft een tijdje op de plantage, zodat alle as ook echt wordt opgenomen. Een simpel regenbuitje zou de as al snel wegspoelen. Bedenker is Danny van Ramshorst van Remember in Green. Hij heeft patent op de methode.

As voor een tatoeage
Van Ramshorst had vroeger een hoveniersbedrijf:" Mensen hechten veel emotionele waarde aan beplating. Een struik of boom, die ze van een overleden familielid hadden gekregen. Ik mocht daar als hovenier niet aan zitten. Ik vond het toen al een mooie gedachte om mijn as als voeding met een boom mee te laten groeien. Als een tastbare herinnering."

Het kweken van bomen met menselijke as. De as met vuurpijlen in de lucht schieten. Of de as gebruiken voor tatoeages. In Nederland is veel toegestaan. Dat is niet altijd zo geweest. De invloed van het protestantse geloof op de begrafenisrituelen was vroeger groot. Een begrafenis moest sober zijn. Voor het uiten van gevoelens was geen ruimte.
 

Persoonlijke uitvaart
In de loop van de 20e eeuw neemt de invloed van het protestantisme op de maatschappij af. De secularisatie neemt een vlucht. Tegelijkertijd wordt de roep voor een persoonlijkere manier van begraven en herdenken steeds groter.

Babs Bakels is conservator van het Nederlandse Uitvaartmuseum 'Tot zover':" In de jaren negentig komt een beweging op gang, die wordt aangestuurd door kunstenaars. Ze ontwerpen allerlei rituelen en objecten om die uitvaart weer aan te kleden. Nederland is daar toch vooruitstrevend in geweest. Dat heeft veel ruimte gekregen. We zijn niet zo conservatief meer in onze opvatting."

Rituelen
Toch zijn er ook in Nederland grenzen aan wat mogelijk is. Zo mogen beenderen van overleden familieleden niet naar huis worden meegenomen. Voor het plaatsen van herdenkingsmonumenten moet toestemming worden gevraagd. Bakels verwacht ook niet dat alle nieuwe rituelen in stand blijven.

"Niet alle rituelen zullen overeind blijven. Een ritueel krijgt pas betekenis als een grote groep het begrijpt. De gemeenschap moet het ritueel dragen. Bij de persoonlijke uitvaart zijn er heel veel rituelen die men niet snapt van elkaar. Dan verliest het zijn kracht".

Remember in Green
Bij Remember in Green in Nieuwkerk loopt het storm. In de kas staan zo'n veertig bomen. In totaal zijn er honderd bomen geplant. Inmiddels heeft Danny van Ramshorst ook gesprekken gevoerd met geinteresseerde partijen in het buitenland.

De boom van Trijneke Blom zal in het voorjaar een plaatsje krijgt in een natuurgebied. Mevrouw Blom wil met de boom de herinnering aan haar man levend houden: "Een boom is een symbool van leven. Mijn man is er fysiek niet meer, maar hij blijft op deze manier in zekere zin toch aanwezig. Een van mijn kleindochters zei:" Oma als ik terugkom als een vogeltje, ga ik in deze boom nestelen."