Een Nederlandse bisschop heeft als jonge priester ontucht gepleegd. Bisschop Van Luyn van Rotterdam wist er in 2008 al van, maar dat verzweeg hij. De inmiddels overleden bisschop Jan ter Schure van Den Bosch vergreep zich aan een internaatsleerling, zo blijkt uit documenten van de rooms katholieke kerk die in handen zijn van de Wereldomroep en NRC Handelsblad.

lees meer: dossier seksueel misbruik Rooms-katholieke kerk

De leerling, die anoniem wil blijven, heeft een schadevergoeding van 16.000 euro gekregen van de salesianen van Don Bosco. Het slachtoffer werd als minderjarige leerling tussen 1948 en 1953 ernstig misbruikt door in totaal zeven salesiaanse priesters op Huize Don Rua in Ugchelen. Een daarvan was de latere bisschop Ter Schure.

In een 'vaststellingsovereenkomst' uit 2003 kenden de salesianen het slachtoffer de financiële vergoeding toe 'voor immateriële schade'. Dat gebeurde zes maanden na het overlijden van Ter Schure, die van 1985 tot 1998 bisschop van Den Bosch was.

'Groot geheim'
Huize Don Rua verhuisde eind jaren vijftig naar 's-Heerenberg. Onthullingen van grootschalig misbruik op die locatie hebben vanaf februari dit jaar geleid tot een publicatiegolf over seksueel misbruik in de Nederlandse r.k.-kerk.

In maart dit jaar oordeelde het kerkelijk klachtenbureau Hulp en Recht dat het 'aannemelijk' is dat het slachtoffer destijds herhaaldelijk is misbruikt door de zeven priesters.

Hulp en Recht 'is hiervan overtuigd geraakt, niet alleen door wijze waarop én de details waarmee klager zijn verhaal heeft verteld, maar ook doordat inzichtelijk is geworden dat klager zijn hele leven gebukt is gegaan onder een groot geheim met alle gevolgen van dien voor zijn verdere leven.'

Hulp en Recht schrijft verder in haar oordeel: '[h]et ontbreken van adequate bescherming en hulp van een aan de zorgen toevertrouwde minderjarige valt de toenmalige salesianen te verwijten.' In april dit jaar, kort na het bekendmaken van dit oordeel, heeft de hoogste bestuurder van de salesianen in Nederland en Vlaanderen, Jos Claes, het slachtoffer namens de congregatie zijn excuses aangeboden.

Van Luyn negeerde oproep
Het slachtoffer was naar Hulp en Recht gestapt nadat hij vergeefs een beroep had gedaan op bisschop Van Luyn van Rotterdam. Van Luyn was een klasgenoot in Ugchelen en in de jaren zeventig hoogste bestuurder van de salesianen in Nederland.

In 2008 schreef het slachtoffer diverse brieven aan de bisschop omdat hij, vijf jaar na de schikking, nog steeds last had van het misbruik. Van Luyn reageerde niet op zijn herhaalde verzoeken om de misstanden in de congregatie publiekelijk aan de kaak te stellen.

Zes maanden na de eerste brief van het slachtoffer schreef een medewerker van Van Luyn voor het eerst terug: 'De bisschop heeft goede nota genomen van wat u hem schrijft, maar hij herkent zich niet in het verloop der dingen of in het door u geschetste feitenkader van wat u naar uw zeggen is aangedaan.'

Reactie bisdom
Het bisdom Rotterdam laat naar aanleiding van dit verhaal weten dat Van Luyn het slachtoffer toen heeft terugverwezen naar de salesianen van Don Bosco. 'De inhoud van de brieven (...) heeft betrekking op de congregatie van de paters Salesianen waar Mgr. van Luyn in 2008 geen bestuurlijke bevoegdheden had', aldus het bisdom.

Het bisdom meldt voorts dat Van Luyn zelf de congregatie heeft gevraagd contact op te nemen met het slachtoffer. 'Als diocesaan bisschop kan Mgr. van Luyn verder helaas geen rol spelen in zaken die ordes of congregaties betreffen.' Overste Herman Spronck van de salesianen in Nederland weigert commentaar.