Het Nederlandse fregat Hr. Ms. Tromp heeft de afgelopen week flink huisgehouden onder Somalische piraten. De Tromp onderschepte drie groepen piraten in wat het 'Somalisch Bassin' heet.

Operatie 'Sweeping Broom' geeft aan dat huishouden nog extra cachet, aangezien de Tromp een bezem aan boord heeft die na succesvolle acties gehesen wordt. Dat is een traditie die voortkomt uit de naamgever van het schip, Maarten Harpertszoon Tromp, een 17de eeuwse admiraal van de Hollandse vloot.
 
Een paar vragen en antwoorden:
 
Hoe worden de piraten gevonden?
Het begint meestal met een melding van een koopvaardijschip. In een geval was dat het Duitse schip MV E.R. Lübeck. De leiding van de Europese antipiraterij-operatie 'Atalanta' stuurde twee maritieme patrouillevliegtuigen op pad (een Zweeds en een Luxemburgs exemplaar) en droeg de commandant van de Tromp, kolonel Hans Lodder, op om op volle snelheid naar de vermoedelijke locatie van de piraten op te stomen.
 
Hoe zijn ze gepakt?
De Tromp heeft de aanhouding van drie groepen piraten een heel scala aan middelen ingezet. De Lynx helikopter die met zijn mitrailleur piratenbootjes tot stoppen dwong. Het scheepskanon dat met zware schoten voor de boeg hetzelfde deed. Boarding Teams van de Special Forces van het Korps Mariniers die vervolgens met behulp van snelle rubberboten de piraten in de kraag grepen.
 
En toen?
Wapens en andere kapingsmiddelen (zoals ladders) van de vermoedelijke kapers zijn overboord gezet. De kleine, snelle aanvalsbootjes (zogeheten 'skiffs') zijn vernietigd. In één geval zijn de piraten met hun resterende bootje richting de Seychellen gestuurd, waar de kustwacht ze met belangstelling zal ontvangen. De overige piraten zitten vast aan boord van de Tromp, worden verhoord, en zullen met een van hun bootjes richting Somalië worden gestuurd zodra dat mogelijk is.
 
Worden ze niet berecht?
Soms wel, soms niet. Het doel van de Europese operatie 'Atalanta' is niet om piraten voor het gerecht te brengen, maar om kapingen van koopvaardijschepen te voorkomen. Voor een succesvolle berechting is een ijzersterk 'heterdaadje' nodig én een land dat ze wil berechten. Het is op zich niet verboden om zich met wapens en ladders op open zee op te houden, hoe verdacht dat ook moge zijn. Kenia en de Seychellen hebben zich bereid verklaard Somalische piraten te berechten maar kampen met een capaciteitsprobleem. Verder is er natuurlijk een aanklagende partij nodig (lastig met obscure vlaggenstaten als Panama, Liberia, of St. Kitts and Nevis). En getuigen. Menig reder heeft er geen zin in om zijn kapitein of ander bemanningslid een week of wat uit de running te halen voor een rechtszaak. Time is money...
 
Laten de piraten zich afschrikken?
Nee, want het blijft een zeer lucratieve business waarmee miljoenen wordt verdiend. Je zou in de Indische Oceaan nog een paar honderd marineschepen extra moeten stationeren, maar daar hebben regeringen geen zin in, of geld voor over. Overigens is in de Golf van Aden het aantal succesvolle kapingen sterk afgenomen. Daar is een transitcorridor voor de koopvaardij ingericht die goed wordt bewaakt. Meer maritieme patrouillevliegtuigen zouden trouwens ook handig zijn. Nederland hád er dertien (P-3 Orions), maar die werden in 2003 overbodig verklaard en in 2004 verkocht.
 
Links
EUNAVFOR
Operatie Ocean Shield (NAVO)
MSC(HOA)
Kolonel Lodder op Twitter: @COTromp
(Korte) video waarschuwingsschoten