Beroemde of beruchte buitenlandse gedetineerden in Scheveningen klagen over de Hollandse kost die ze krijgen voorgeschoteld. De kwalificaties lopen uiteen van 'niet pittig genoeg' tot 'een marteling'. Maar er is een uitweg. Als je geld hebt.

Klachten over gevangenisvoedsel zijn van alle tijden. Het harde regime van water en brood, daar verlangt niemand naar terug, maar ook het hedendaagse culinaire aanbod blijkt geen onverdeeld genoegen. Zeker niet voor de arrestanten die in de VN-vleugel van de gevangenis van Scheveningen worden vastgehouden.

Kookclubje
'Mijn rechten worden niet geschonden, maar het eten is een verschrikking.' Dat verzuchtte Charles Taylor, de oud-president van Liberia, nadat hij in 2006 op last van het Sierra Leone-tribunaal in Scheveningen terecht was gekomen.

Taylor (verdacht van o.m oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid) was gewend aan een goede kok die pittig gekruid Afrikaans eten bereidde, dus de naar zijn smaak flauwe Hollandse hap kon hem gestolen worden. De Liberiaan maakte van de nood een deugd en begon een kookclubje. Gebruikmakend van de faciliteiten van de Scheveningse instelling.

Dagelijkse marteling
Ook de Servische ultranationalist Vojislav Seselj oordeelt vernietigend over het menu. Seselj (verdacht van misdaden tegen de menselijkheid) zit sinds 2003 in Scheveningen op last van het Joegoslavië-Tribunaal. Onlangs klaagde hij zijn nood tijdens een zitting van het tribunaal. Het gevangeniseten is volgens hem 'een dagelijkse marteling. Zelfs varkens zouden het niet lusten.'

Onduidelijk is of Seselj de klassieke Hollandse pot zelf (aardappelen, vlees en groente) weerzinwekkend vindt of vooral de manier waarop die is klaargemaakt. Hoe dan ook, de Serviër eist eten 'dat geschikt is voor menselijke wezens'.

Het standaardmenu in de gevangenis is gebaseerd op de Nederlandse keuken, met voorzichtige invloeden van buitenaf. En het is maar de vraag of je daar als kind van de Balkan of Afrika nou zo gretig op aanvalt. Aan de eetgewoonten van een land moet je wennen. Bovendien: over smaak valt niet te twisten. En wie verlangt er niet terug naar het eten van thuis?

Hamburger-Seselj
Of zijn de klagers misschien verwend? De 57-jarige Seselj was in betere tijden een groot liefhebber van copieuze, calorierijke maaltijden.

Zijn favoriete restaurant vlakbij Belgrado serveerde bijvoorbeeld de roemruchte 'Pjeskovica', beter bekend als de hamburger-Seselj. Een ruim bemeten, rijk belegd en pittig gekruid broodje waar de nationalistenleider z’n vingers bij aflikte en naar verluidt speciaal voor omreed. Volgens waarnemers is hij in VN-detentie behoorlijk afgevallen.

Gezond en uitgebalanceerd
Het Joegoslavië -Tribunaal zelf lijkt de ophef allemaal wat overdreven te vinden. De gedetineerden krijgen volgens een woordvoerder ‘gezond en uitgebalanceerd’ te eten. Uitgangspunt daarbij is de Nederlandse regelgeving van drie zorgvuldig samengestelde maaltijden per dag waaronder een warme maaltijd uit de magnetron.

Daarnaast bestaat de mogelijkheid om zelf iets klaar te maken. In een gevangeniswinkeltje is een 'ruim assortiment' producten en ingrediënten te koop. Ook uit de Balkan zelf. En dan is er nog de mogelijkheid om een maaltijd buiten de gevangenis te bestellen bij een gespecialiseerd Balkanrestaurant.

Seselj slaakte zijn hartenkreet naar eigen zeggen overigens niet alleen voor zichzelf. Wie z’n eigen maaltje wil koken in Scheveningen moet de ingrediënten zelf betalen en volgens hem is dat niet voor iedereen weggelegd.

Laconiek
Maar ook op dat punt reageert het Joegoslavië-Tribunaal laconiek. 'De prijzen in het winkeltje zijn zeker niet exorbitant en veel gedetineerden hebben het geld om er te kopen. Ze hebben gespaard of krijgen zo nu en dan geld van familie of sympathisanten', zegt de woordvoerder.

Zo bezien zijn er dus mogelijkheden om aan het maaltijdregime van Scheveningen te ontsnappen en een smakelijk diner op tafel te krijgen. Anderzijds ligt er een geweldige mogelijkheid voor de internationale hoven om hun populariteit wat op te krikken. Het leven in detentie heeft vergaande beperkingen, maar wellicht valt te voorkomen dat ook het eten als een straf wordt ervaren.