Commentaar Gart Adang, advocaat Vreemdelingenrecht

Voor terugkerende expats heeft deze uitspraak vooralsnog weinig betekenis. Het Europese Hof kon alleen over de Nederlandse middeleneis oordelen om dat de heer Chakroun geen Nederlander is. Niet-Nederlanders zullen nu slechts over maximaal € 1068 aan eigen inkomen hoeven te beschikken. De partner heeft namelijk bij aankomst altijd recht op € 165 algemene heffingskorting, een bedrag waar dankzij dit arrest ook rekening mee moet worden gehouden. Om de eenvoudige reden dat gemeentes dat ook doen bij de beoordeling van een recht op bijstand.

Omdat als gevolg van deze uitspraak Nederlanders op het gebied van gezinshereniging door hun eigen overheid als derderangsburgers worden behandeld, is het wachten op de eerste procedure waarin deze verboden discriminatie naar nationaliteit zal worden aangevochten. Bovendien wordt het recht op gezinsleven door zo’n hoge middeleneis geschonden. Ik denk dat de overheid niet kan rechtvaardigen dat een Nederlander € 491 meer moet verdienen dan een niet-Nederlander om een buitenlandse partner bij zich te kunnen laten wonen.

Daarnaast is het moment van het ontstaan van een relatie niet meer van belang nu het Hof heeft geoordeeld dat er geen rechtvaardiging is voor het stellen van strengere financiële voorwaarden aan gezinsvorming dan aan gezinshereniging.

De inkomenseis voor niet-Nederlanders die hun partner naar Nederland willen laten komen, staat op de helling. Dat is het gevolg van een uitspraak van het Europese Hof van Justitie in Luxemburg. Nederland moet voortaan bij elke afzonderlijke aanvraag de financiële situatie toetsen. Voor Nederlanders met een buitenlandse partner verandert er niets en blijft de inkomenseis overeind. Gart Adang, advocaat Vreemdelingenrecht, spreekt van discriminatie.

Het Europese Hof deed donderdag uitspraak in de zaak van de Marokkaan Chakroun. Hij woont sinds 1970 in Nederland, maar trouwde twee jaar later met een vrouw in Marokko. Zij besloot in 2006 dat zij naar Nederland wilde komen maar Buitenlandse Zaken weigerde haar een Machtiging tot voorlopig verblijf (MVV).

Kansarme migranten
De reden voor weigering: Chakroun heeft sinds 2005 een uitkering vanwege werkloosheid. Hij zou dus onvoldoende inkomsten hebben om zijn vrouw te laten overkomen. In Nederland geldt de verplichting dat mensen die hun gezinsleden naar Nederland willen halen minimaal 120 procent van de bijstandsnorm (nu 1481 euro) moeten verdienen. Dit om de toestroom van 'kansarme' migranten te voorkomen.

Chakroun liet het er niet bij zitten en stapte naar de Nederlandse rechter. De zaak belandde uiteindelijk bij de Raad van State, en deze hoogste rechterlijke instantie in bestuurszaken besloot advies te vragen aan het Hof in Luxemburg. Dat Hof bepaalde donderdag dat gezinshereniging niet geweigerd mag worden als de financiële situatie het toestaat.

Generieke inkomenseis van tafel
Daarmee is de generieke inkomenseis van tafel, zegt Reinier Veerkamp, de advocaat van Chakroun: "Het Hof zegt niets over percentages, maar verwijst naar de Europese richtlijn dat je stabiele en regelmatige inkomsten moet hebben op minimaal niveau, waarmee je jezelf en je partner moet kunnen bedruipen."

Uitkeringen volgens de Ziektewet en de WAO (arbeidsongeschiktheidswet) vallen volgens de raadsman wél onder 'stabiele en regelmatige inkomsten', maar een werkloosheidsuitkering niet omdat die eindig is.

Het Europese Hof van Justitie verbindt aan deze uitspraak de conclusie dat 'van elke aanvrager afzonderlijk de financiële situatie moet worden bekeken'. Er mag van het Hof geen algemeen normbedrag worden vastgesteld en in ieder geval nooit een bedrag dat hoger is dan wat betrokkenen in hun situatie als regulier bijstand zouden kunnen ontvangen. Het 'advies' van het Luxemburgse Hof is bindend. De Raad van State zal deze uitspraak naar verwachting volgen en het ministerie van Justitie moet ervoor zorgen dat de procedures in Nederland wordt aangepast.

Grote gevolgen
De uitspraak kan grote gevolgen hebben voor het migratiebeleid in Nederland. De Tweede Kamer ging eind 2004 akkoord met een forse aanscherping van het beleid voor gezinshereniging. Behalve de inkomenseis is de leeftijd van de partner die over wil komen verhoogd van 18 naar 21 jaar. Daarnaast gelden inburgeringseisen en wordt een minimale opleidingseis overwogen. Na een aanvankelijke daling stijgt het aantal 'importbruiden' zoals deze gezinshereniging vaak wordt genoemd sinds 2008 weer. Elk jaar komen er bij Justitie duizenden aanvragen binnen.

Meer lezen:
Met je buitenlandse partner naar Nederland: 20 tips
"Met mijn Russische vrouw kom ik Nederland niet in"
Regels buitenlandse partners verder aangescherpt
Nederland weert buitenlandse partners
Discussie op Mixed Couples

Meer interessante verhalen ontvangen? Abonneer je op het gratis WereldExpat Magazine