De Arabische lente, de kernramp in Japan en de eurocrisis waren de belangrijkste gebeurtenissen van 2011. Dat zeggen ruim 1000 Nederlanders in het buitenland die deelnamen aan het Wereldpanel-eindejaarsonderzoek. Twee van de drie gebeurtenissen hadden de expats en emigranten al voorzien in het onderzoek van 2010.

Nederlanders in het buitenland weten goed wat er speelt in hun woonland, al hebben ze er zelf beperkt last van. Verergering van de crisis in Griekenland, problemen in de eurozone, het vertrek van president Mubarak van Egypte, het aftreden van Berlusconi, de splitsing van Sudan, een opstand in Jemen. Wereldpanelleden voorspelden eind 2010 massaal onrust in hun woonland. Zoveel, dat we die voorspellingen toen in een aparte kaart verzamelden: Wereldpanel voorspelt rampzalig 2011.

Fukushima
De kernramp in Japan na een zeebeving en tsunami - natuurlijk niet voorzien - was volgens bijna driekwart van het Wereldpanel de belangrijkste gebeurtenis van 2011. Daarna volgen de eurocrisis (63%) en de Arabische lente (60%). 

Bijna eenderde van de Wereldpanelleden zegt dat het in zijn of haar woonland 'onrustig' was in 2011. Vooral 'vanwege het voortdurende moeten nadenken over al dan niet evacueren', schrijft een respondent. De gezinsleden van 3,1% van de respondenten zijn vanwege die onrust geëvacueerd/tijdelijk vertrokken uit het woonland.

Onrust
Voorbeelden van de verschillende types onrust die worden genoemd: PKK-bommen vlak bij huis, rellen in Londen, verslagenheid na de aanslagen in Noorwegen, protesten tegen mijnen in Peru, een ontplofte elektriciteitscentrale op Cyprus, sociale onrust in Griekenland en Israël, de Occupy-beweging, kernramp in Fukushima, aardbevingen in Christchurch, overstromingen in Thailand en hoge werkloosheid in Andalusië.

De onrust raakte Nederlanders in het buitenland zelden persoonlijk. Bijna 88% had er geen last van. Dat is anders als het gaat over de eurocrisis. 'Eurocrisis' is sowieso het woord dat het jaar 2011 het beste karakteriseert, vindt het Wereldpanel. 16% zegt 'veel verliezen' te hebben geleden. Bijna de helft merkt er 'een beetje' van. 

Pensioen gekort
Nederlanders in Griekenland melden dat ze getroffen zijn, omdat hun pensioen wordt gekort, in Zwitserland staat de Zwitsere frank zo hoog dat eigenaars van hotels en beda en breakfast weinig gasten meer krijgen. Elders heeft iemand zijn zaak zien instorten als gevolg van de eurocrisis. Maar ook andersom is het geval: één respondent meldt dat hij juist ervaren heeft dat je ook ten tijde van een economische crisis een zaak kunt opbouwen.

De eurocrisis is ook de gebeurtenis die het meeste commentaar ontlokt aan het Wereldpanel. 'Opvallend dat alle overheden onderling spelen met miljarden, alsof het monopoligeld is, terwijl de belastingbetaler het allemaal moet ophoesten', schrijft de een. En een ander: 'opvallend dat de bureaucraten in brussel zich met de kleinste details bemoeien op allerlei gebied, maar geen financieel toezicht houden op de lidstaten van de Unie'.

Dubbele nationaliteit
De belangrijkste gebeurtenissen in Nederland in 2011 waren volgens het Wereldpanel de schietpartij in een winkelcentrum in Alphen aan den Rijn op 9 april met 6 dodelijke slachtoffers en de dader die zelfmoord pleegde, en de dreigende uitzetting van asielzoeker Mauro Manuel. Deze laatste zaak bracht regeringspartij CDA in het nauw, omdat een belangrijk deel van de achterban vond dat Mauro mocht blijven, terwijl CDA-Immigratieminister Leers vond dat op basis van de wet voor Mauro geen uitzondering kon worden gemaakt. Er werd een compromis gevonden in het verlenen van een studievisum aan Mauro. 

De discussie in Nederland die de Wereldpanelleden persoonlijk het meest aan het hart ging, was die overdubbele nationaliteit. De poging van voormalig minister Donner van Binnenlandse Zaken om dubbel staatsburgerschap in te perken, raakte bijna 39% van de Wereldpanelleden. Overigens is de minister inmiddels vertrokken om vice-president te worden van de Raad van State. Zijn opvolger, CDA'er Liesbeth Spies, zal de herziene nationaliteitswet nu door het parlement moeten loodsen. Hoe die wet er precies uit gaat zien, en of er écht geen uitzondering gehandhaafd blijft voor Nederlanders in het buitenland, is nog onduidelijk.

Bezuinigingen
Ook de bezuinigingen die Nederlanders in het buitenlands rechtstreeks treffen, zoals de afschaffing van de AOW-toeslag per 1 juni, raken leden van het Wereldpanel rechtstreeks. Voor sommigen betekent dit een bevestiging van het gebrek aan interesse van de Nederlandse overheid in landgenoten in het buitenland, die past in het rijtje van sluiting van Nederlandse consulaten, bezuinigingen op de Wereldomroep, deaanpassing van de hoogte van de uitkeringen aan het leefniveau in de verschillende buitenlanden en derecente uitspraak van de Centrale Raad van Beroep dat er geen sprake is geweest van discriminatie van pensionado's bij de invoering van de Zorgverzekering in 2006. 'Daarmee wordt het machtsmisbruik van het CVZ beloond', meent een respondent. En een ander schrijft: 'Jammer dat Nederlanders in het buitenland nooit als échte Nederlanders worden gezien.'

Veranderingen
Veranderingen die gesignaleerd werden gingen over: het aantal dictaturen dat omvalt, het feit dat Nederland in 2011 geen echte zomer heeft gehad, de invloed van de (sociale) media op crises en koersen, de vele hypes, het 'onzinnige getwitter' van politici, de veranderende sfeer in Nederland, egoïsme, hufterigheid, vergroving in de Tweede kamer en in de maatschappij, groeiende xenofobie, veel praten, weinig actie, het in zichzelf gekeerd zijn, de afbraak door rechts van 'linkse hobby's' zoals cultuur, toename van de snelheidslimiet op autowegen (gaat naar 130 km), het feit dat 'de limit niet de sky blijkt te zijn, maar de beurs en de bank', en de buitenproportionele media-aandacht voor de problemen bij Ajax.

Maar ook veranderingen in het persoonlijke leven hebben bij sommigen een grote rol gespeeld. Bijvoorbeeld de verhuizing naar een nieuwe locatie, het feit dat iemand door het overlijden van (schoon)ouders is gaan behoren tot de oudste generatie in de familie, een dochter die naar de grote school is gegaan, de geboorte van een zoon, een korting van 500 euro op de AOW, en het feit dat een respondent geen familie meer heeft.

Negatief jaar
Het merendeel van het Wereldpanel kijkt tevreden terug op 2011. 55% vond het in persoonlijk opzicht een positief jaar, 16% vond het een uitgesproken negatief jaar, en de rest is neutraal. Het beeld van een negatief jaar heeft bij de meeste Wereldpanelleden te maken met verlies van dierbaren, van gezondheid, of met een groot financieel verlies.

Het gemiddelde Wereldpanellid kan overigens zonder meer een optimist worden genoemd. Bijna 89% kijkt optimistisch uit naar 2012. Mensen kijken pessimistisch naar het nieuwe jaar vanwege de eerder genoemde problemen in het persoonlijk leven.

2012
Ten slotte nog een korte blik op de voorspellingen voor 2012. Nederland wordt geen Europees voetbalkampioen, koningin Beatrix treedt niet af, en het eind van de wereld blijft nog even uit, denkt de meerderheid van het Wereldpanel.

Wat we wel gaan meemaken in 2012? De val van het kabinet-Rutte, zeggen veel Wereldpanelleden. Maar laat dat nou net de enige voorspelling zijn die het Wereldpanel vorig jaar ook deed, die niet is uitgekomen ...  

Meer artikelen lezen voor en door Nederlanders in het buitenland? Neem een gratis abonnement op het WereldExpat Magazine! www.wereldexpat.nl