Expat On Air

Expat On Air: hét radioprogramma voor expats, elke zaterdag van 09.00 tot 10.00.

Expat On Air is in heel Europa op kortegolf te beluisteren. De uitzendingen zijn ook online te horen via de streams en podcasts. Na de uitzending verschijnt een uitgebreid artikel met audio op Wereldomroep.nl.

de redactie met uw vragen en opmerkingen.

In deze week van herdenken en vieren valt op dat ook veel Nederlanders in het buitenland nog steeds op 4 mei stilstaan bij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en de gevolgen van oorlogen die op dit moment uitgevochten worden.

Dat laatste is iets waar het Nationaal Comité 4 en 5 mei nadrukkelijk op wijst. Bestuurslid Els Borst-Eilers: ‘het overkoepelende thema is ‘vrijheid wereldwijd’ en uit onderzoek blijkt dat de meerderheid vindt dat op 4 mei álle oorlogsslachtoffers herdacht moeten worden. Niet alleen die van de Tweede Wereldoorlog.' 

Niet vergeten
Trudy Deen, woonachtig in Frankrijk, kan dat beamen. Zij vertelde haar kinderen van 8 en 10 jaar op 4 mei wat er gebeurd is. In Nederland, in Europa en in de rest van de wereld. En ’s avonds bekeken ze samen de Nationale Herdenking via BVN.

Trudy vindt het herdenkingsritueel heel belangrijk. 'Omdat de enige manier om het niet te vergeten en weer te laten gebeuren is zorgen dat het bij je blijft. Op het moment dat mensen het gaan vergeten kan het weer gebeuren.'

5 mei overslaan
Bevrijdingsdag slaat het gezin Deen over. Ze vieren met heel Frankrijk op 8 mei de definitieve overgave van Duitsland. En dan is er nog de viering van het einde van de Eerste Wereldoorlog, op 11 november. 'Die staat gelijk met de Dodenherdenking. Ook uit respect voor mijn dorpsgenoten gaan we elk jaar naar de kranslegging.'

Ook in Canada is 11 november een nationale feestdag, schrijft José Groenenbergen. 'Ondanks dat het veel op 4 mei lijkt, is het toch anders omdat het vanuit een andere hoek herdacht wordt en Canada heel veel levens voor onze vrijheid heeft opgeofferd.'

Schril afsteken
Charles Hekkers in Londen heeft de oorlog zelf meegemaakt en denkt er regelmatig aan terug. Niet alleen op 4 mei. Vergeleken bij de Britse herdenking van de Eerste Wereldoorlog, vindt hij de twee minuten stilte wat schril afsteken. Vandaar zijn pleidooi voor de status van Nationale Feestdag voor Bevrijdingsdag.

In Nederland is het mogelijk om je op 4 mei te onttrekken aan de Dodenherdenking, maar in Israel is dat bijna onmogelijk, schrijft Jonathan Post vanuit Tiberias. ‘Om 10 uur 's morgens gaat in het hele land het luchtalarm af gedurende 2 minuten en blijft iedereen staan (inclusief auto's op de snelweg).'

Daet is indrukwekkend en ook 'symbolisch heel erg mooi', schrijft Post. 'Je kan het ook niet ontlopen. In Nederland, als je niet mee wil doen met de dodenherdenkingen, ga je gewoon door met alles en merk je er niks van. Hier is dat onmogelijk.'

Beroering
Was er vorig jaar een incident op de Dam tijdens Nationale Herdenking, dit jaar waren er in de aanloop naar 4 mei weer de nodige discussies over wie er al dan niet bij zou mogen zijn. Zo was voormalig PvdA-Tweede Kamerlid Mei Li Vos van mening dat PVV-ers er niet bij zouden mogen zijn op de Dam.

Het Nationaal Comité 4 en 5 mei was daar heel duidelijk in: dat ging niet aan. Els Borst: 'Iedereen is welkom op de Dam. Wij betreuren het erg dat een partijpolitiek geschil tussen de PvdA en de PVV aan de 4e mei gekoppeld werd.' Beroering was er ook over de uitnodiging aan de zoon van NSB-voorman Rost van Tonningen om te spreken op 4 mei.

Daarover schreef Wouter van de Bunt in Los Angeles: 'het verbaasde me dat men in Culemborg de slechte smaak heeft gehad om een zoon van Rost van Tonningen uitgerekend op deze avond aan het woord te laten over 'problemen' van NSB-kinderen. Maar, zoals Mark Twain al zei: het is onmogelijk om de slechte smaak van het publiek te overschatten.'

Verbreding
Grimbert Rost van Tonningen bepleitte in Culemborg een Memorial Day naar Amerikaans model. Daarover mailde Wilhelmina Jaffe in de VS: 'Een verdrietige dag voor mij is Memorial Day in de USA, the end of May, all soldiers who died in all wars.'

Els Borst-Eilers weet niet hoe Nationale Dodenherdenking zich zal gaan ontwikkelen, maar: 'ik denk wél dat het gevoel dat het moet gaan om alle doden door geweld omgekomen. Dus ook in huidige oorlogssituaties. Dat zal ook leiden tot een verbreding.'