Panama, op het kruispunt van twee oceanen en twee continenten, is bezig uit te groeien tot het Singapore van Latijns-Amerika. De verbreding van het Panamakanaal trekt kapitaal aan uit de hele wereld – en Nederland doet mee. Later deze maand opent de Nederlandse ambassade zijn deuren en de KLM verhoogt het aantal directe vluchten.
De wereld vecht tegen een crisis, maar in deze voormalige bananenrepubliek kunnen de spiegelglazen wolkenkrabbers niet hoog genoeg gebouwd worden. In een diepe bouwput in Panama-Stad worden de fundamenten gelegd voor alweer nieuwe hoogbouw. De afgelopen jaren zijn vele tientallen torens van honderden meters hoog de grond uitgestampt.
'Dit land heeft een dollareconomie, havens, een vrijhandelszone, de op twee na grootste banksector ter wereld, een groeiende toeristenindustrie, prachtige natuur, het Panamakanaal en zo kan ik nog wel even doorgaan,' zegt de Nederlandse vastgoedondernemer Sander Temminck.
Terwijl de wereld zucht onder een financiële crisis, is in Panama de sky the limit. De economie groeit met gemiddeld 8 procent per jaar. En dat heeft alles te maken met de modernisering van het Panamakanaal.
Dieper en breder
Het kanaal, in 1999 door de Amerikanen overgedragen aan Panama, is cruciaal voor de ontwikkeling van het land. Om de corridor tussen de Grote en de Atlantische Oceaan concurrerend te houden, investeert Panama 5 miljard dollar in uitbreiding en verdieping.
In 2014, precies honderd jaar na de opening, moeten schepen met 12.000 containers er langs kunnen. Het moet dus dieper en breder, en Nederland baggert mee. Hoewel de mooiste contracten naar de Belgen gingen, kregen Haskoning, Smit en Boskalis opdrachten voor havenbouw, sleepwerk en baggerwerkzaamheden. HCL verkocht aan Panama twee snijkopzuigers die slib en stenen uit het kanaal slurpen.
Handel en transport
Inmiddels vechten investeerders uit de hele wereld om aanbestedingen in de Panamese transport- en vastgoedsector. Ook voor Nederlandse bedrijven, van Vopak tot Heineken, is Panama dé trekker van Latijns-Amerika geworden. Zo startte de KLM drie jaar geleden met een wekelijkse directe vlucht vanuit Amsterdam. Komede winter wordt de frequentie opgevoerd naar een dagelijkse vlucht.
Minstens zo opmerkelijk is de opening van een Nederlandse ambassade, half november, in een regio die juist vier posten moet inleveren. 'Er is een goede match tussen beide landen,' zegt Temminck. 'Van oudsher zitten wij in handel, transport en hetzelfde geldt voor Panama, dat is een natuurlijke link.'
Arm grenst aan rijk
Het kanaal is het grootste, maar niet het enige megaproject in booming Panama. Er komen ook nieuwe havens, een groter vliegveld en een metro, waarmee Panama zijn ambitie wil waarmaken de Hub of the Americas te zijn: de poort tot Noord- en Zuid-Amerika op een kruispunt van twee oceanen en twee continenten.
Toch is er iets vreemd aan de hand. Wie naar boven kijkt waant zich in Manhattan, maar valt tegelijkertijd onherroepelijk in een open put. Tussen de torens liggen de kapotte stoepen en de armzalige woningen van het Panama van tien jaar geleden.
'Er bestaan twee Panama's,' zegt econoom Raúl Moreira. 'De rijken, die hebben geprofiteerd en de armen. Panama is een van de meest ongelijke landen ter wereld.' Er zijn bakken met geld binnengekomen, maar de ontwikkeling is daarbij achtergebleven.
Sander Temminck ziet dat ook. 'Als je ziet dat hier dankzij het kanaal twee miljard binnenkomt, dan zou je denken dat iedereen daar een goede boterham aan zou kunnen verdienen', zegt hij. 'Maar dan blijkt dat 85 procent van de indianen niet voldoende calorieën binnenkrijgen, dus er is nog wel wat te verbeteren.'















Negatief zijn is echt Hollands, ja er zijn slechte straten in Panama, en er is drugsmaffia, en het onderwijs laat soms te wensen over, maarrr er wordt ook aan de straten gewerkt om deze te verbeteren, nieuwe wegen worden aangelegd enzovoorts, de drugsmaffia hier in Panama krijgt klap op klap van de hier in Panama speciaal opgeleide antidrugsbrigades, en geloof me deze dames en heren doen heel goed werk, dit jaar hebben ze grote drugsvangsten gedaan, resultaat duizenden en duizenden kilo's cocaine, goed werk mannen en vrouwen van de drugsbrigades, goed werk betreffende minister! coruptie, het wordt hier bekend gemaakt met naam en toenaam op de televisie, maar noemt U mij nou eens een land in de wereld waar er geen coruptie is??? De Panamese regering heeft verschillende projecten met subsidies, voor de Panamese lager betaalde mensen die een huis willen aanschaffen, dus zo slecht is het in Panama nog niet hoor, maar het kan altijd beter, dus ben ik heel erg blij met de aanstelling van de Ambasadeur hier in Panama, mischien gaat hij deuren openen die anders gesloten blijven, in elk geval namens mij en het Panamese volk, van harte welkom meneer de Ambasadeur, en wees niet bevreesd, we zullen u niet op eten hoor, want Panama is ook een democratie net als Nederland.
Heinrich
Panama.
ik merk de afgelopen drie maanden niets meer als het om de aanwezigheid van de ambassade is. Wat een poppekast zeg.
Panama is een mooi en interessant land en zoals elk land dat een boom beleefd, een land waar je voorzichtig en met realiteitszin moet rondlopen en handelen. Ik zit al bijna 25 jaar in zuid-Spanje waar we de rekening van een soortgelijke "boom" dramatisch hard gepresenteerd hebben gekregen. Zoals hier de grond- en bouwprijzen in de loop der jaren volledig uit de hand zijn gelopen, zien we ook in Panama dat vierkante meter prijzen in de afgelopen jaren verveelvoudigd zijn. Desalniettemin vind ik het een interessant land, waar ik vele vrienden heb en goede en nette mensen ken, en waar inderdaad de inkomensverschillen zich soms pijnlijk kunnen vertonen (zoals helaas in zovele andere landen). Desondanks is Panama zeker een bezoek waard, ook als "gewone tourist", waarbij gebieden als Bocas del Toro en San Blas beslist niet mogen ontbreken. En in het geval u als "zakelijke tourist" wil gaan en behoefte voelt aan meer gedetailleerd commentaar dan hoor ik dat graag.
Ad/rian van Loon
Sotogrande-Spanje
www.vanloon-partners.com
info@vanloon-partners.com
ja leuk artikel...maar wat ik mis is eigenlijk het stukje over de zeer slechte kwaliteit van het onderwijs(toch wel intressant als je kids hebt en daar heen wilt), de criminaliteit en de allom aanwezige drugsmaffia uit Colombia!
Verder is het niet zo eenvoudig om je als Nederlander te vestigen in Panama. Niet iedereen heeft immers het geluk om voor een (grote) internationale firma te mogen werken. Ik ben er 2 keer geweest , het is een mooi land maar heeft ook zijn nadelen en dat zag ik niet terug in het artikel.
Wat wel duidelijk is dat je in PC erg veel betaald voor een leuk huisje (of appartment)maar de kwaliteit ervan valt vaak zwaar tegen.....het begin van een heuse Onrorend Goed„bubble“...?? Tevens is het zo (net als veel landen in de regio) dat maar een klein deel van de bevolking profiteert van de groei. En ja...helaas is er ook corruptie in Panama! Niet zo veel als hier in Paraguay maar veel meer als in NL vb.
Vwb de bankensector weet ik dat vooral de Amerikanen het geheel met argusogen in de gaten houden ivm terrorisme en geld witwassen. En dat gebeurd op grote schaal in Panama. Nog wel...
Peter Veldman.
Paraguay.
Nieuwe reactie inzenden