Nederlandse steden zijn over 30 jaar nog belangrijker voor de economie, dan nu al het geval is. Daarnaast zullen nationale grenzen een steeds minder grote rol spelen. Tot die conclusies komt het Centraal Planbureau in het rapport 'Nederland in 2040'.

Meer verstedelijking dus in het meest dichtbevolkte land van Europa. Het CPB gaat met deze voorspelling in tegen de veranderingen die worden toegeschreven aan introductie van nieuwe media. Veel mensen denken dat internet juist met zich mee brengt dat het er niet meer toe doet wààr iemand zich bevindt. In die zin zouden de problemen van overvolle steden kunnen worden opgelost door het verplaatsen van mensen naar minder dichtbevolkte gebieden. 

Persoonlijk contact
Maar het verplaatsing werkt niet, zegt econoom Edward Glaeser, verbonden aan Harvard University. Hij is een van de voornaamste specialisten op het gebied van economie en verstedelijking, en aanwezig bij de presentatie van het CPB-rapport: 'Meer dan ooit zullen mensen met elkaar in contact moeten komen om ideeën uit te wisselen. En ze zullen naar de meest dynamische steden trekken, waar ze ook zijn', aldus Glaeser. 

'Ongetwijfeld zullen de banden tussen de conglomeratie Amsterdam en de rest van de wereld nauwer worden en toenemen', vertelt Glaeser, 'sterker nog, een van de redenen waarom ik zo te spreken ben over deze regio, is dat jullie hier al eeuwenlang mee bezig zijn. Amsterdam is op veel manieren de allereerste wereldstad te noemen. Er is alle reden voor om aan te nemen dat de stad die rol ook in de toekomst zal vervullen.'

Rooskleurige toekomst
Glaeser ziet een mooie toekomst voor Nederland voor zich. Dat is in ieder geval goed nieuws voor twee leden uit het publiek in de Ridderzaal: kroonprins Willem-Alexander en zijn echtgenote, prinses Máxima. Zij kregen het eerste exemplaar van het rapport uitgereikt.

Ook aanwezig bij de presentatie was een aantal studenten. Het kroonprinselijk paar ging met sommigen van hen in gesprek, onderwie de 16-jarige Joris van het Hofstad Lyceum in Den Haag. Ook hij gaat er van uit dat de verstedelijking de komende jaren alleen maar toeneemt, ondanks de komst van internet.

'Altijd werd gedacht dat mensen thuis konden werken door de komst van internet', zegt Joris, 'toch ontstaan ideeën eerder als mensen samenkomen. Dat gaat dus niet via internet.' Joris gebruikt zelf sociale media, maar hij vindt een persoonlijke face-to-face uitwisseling van ideeën waardevol en niet hetzelfde als het contact via een computer. 

Milieu
Toch maken Joris en zijn klasgenoten zich zorgen over de gevolgen van de verstedelijking voor het milieu. Ook vragen ze zich af hoe de metropolis tussen Amsterdam en Rotterdam om zal gaan met de komende uitbreiding.

Edward Glaeser zegt dat die twee met elkaar samenvallen. Dichtbevolkte steden hebben niet veel verschillende soorten van transport nodig. In die zin zijn de steden duurzamer dan dunbevolkte gebieden. Volgens Glaeser moet Nederland doorgaan met het weghalen van industrie uit de steden. Ook moeten hogere gebouwen worden neer gezet, zo wordt optimaal gebruik gemaakt van de beschikbare grond en ruimte. 

Naar binnen staren
Jozias van Aartsen, de burgemeester van Den Haag beaamt dat, maar hij komt ook met een waarschuwing: 'Nederland moet niet in zichzelf gekeerd raken. Glaeser prees onze tolerantie, onze open houding, maar die hebben we alleen als we Europees georiënteerd zijn. Als we ons achter de dijken terugtrekken, zullen we zeker geen succes hebben in 2040.'

Een toenemende verstedelijking, meer mensen en een hoge tolerantie. Dat klinkt als een eenvoudig recept voor een levendige samenleving in 2040.