Van hippe mode tot levensreddende medicijnen, de NANO Supermarket toont verbluffende en verontrustende producten die in de komende tien jaar op de markt zouden kunnen komen. De collectie speculatieve nanotechnologie-toepassingen zijn onthuld tijdens de Dutch Design Week die afgelopen weekeinde is gestart in Eindhoven.

Onder de elf nieuwe producten bevinden zich o.a. kweekvlees gehaktballetjes, een buikriem die overtollig vet omzet in elektriciteit en een door zijderupsen gesponnen kunsthart. Andere nieuwkomers zijn de zichzelf vullende veldfles, de baarmoederparel en schoenen gemaakt van genetisch gemodificeerd leer van een pijlstaartrog. Het doel van de opmerkelijke producten is een discussie aan te jagen over de impact van nieuwe technologie op ons alledaagse leven en de wenselijkheid daarvan.

Hendrik Jan Griefink is art director van de NANO supermarket. Hij legt uit wat de technologie behelst: ‘Nanotechnologie is een heel breed begrip en omvat meerdere technologieën. Het is wetenschap die zich afspeelt op een miljoenste meter. We ontwerpen dus door moleculen en atomen te manipuleren en te structureren.’

Energy Belt
‘Wat wij doen met de NANO Supermarket’, vervolgt Griefink, ‘is nanotechnologie uit de abstractie halen en het toepassen op producten voor alledaags gebruik. Neem bijvoorbeeld de Energy Belt. Dat is een riem die als die wordt gedragen energie opwekt uit lichaamsvet. Door de riem te dragen val je af en met de energie die wordt opgewekt, kun je bijvoorbeeld je mobiele telefoon opladen.’

Een ander voorbeeld van toegepaste nanotechnologie is een wijn waarvan de smaak kan worden aangepast door hem in de magnetron te verwarmen. Griefink: ‘Afhankelijk van tijdsduur en wattage verander je de smaak van de wijn. Als je niets doet, dan is het een gewone Merlot, maar wil je een stevigere smaak dan zet je hem eventjes in de magnetron. Door de microgolven gaan de smaakcapsules die zijn toegevoegd aan de wijn open en verandert de smaak.’

De NANO Supermarket is een project van het Next Nature Network: een wereldwijd opererend netwerk dat onderzoekt en visualiseert hoe technologie zo complex, autonoom en onvoorspelbaar wordt dat het wordt ervaren als een natuur op zich: next nature.

Willen we dit?
Het doel van het project dat werd gepresenteerd op de Dutch Design Week is mensen te stimuleren om na te denken over de bijna eindeloze mogelijkheden van nanotechnologie, en voegt Griefink eraan toe, over de vraag: willen we dit?

John Vlaming is student aan de TU Delft. Hij heeft een zelfvullende veldfles ontworpen. ‘De fles heeft een speciale huid die door capillaire werking water verzamelt uit de directe omgeving, bijvoorbeeld uit de lucht of uit een plasje regenwater. De huid van de fles zuigt het naar binnen en filtert het tegelijkertijd. Het resultaat is een fles met schoon drinkwater.’

De inspiratie voor de bijzondere veldfles haalde Vlaming uit de natuur. ‘Het idee is gebaseerd op de Australische bergduivel een hagedis die leeft in de woestijn. Dat dier drinkt door met zijn pootjes in een plasje water te gaan staan. Over de stekelige huid van de hagedis lopen allemaal kleine kanaaltjes die het water opzuigen en naar zijn mond transporteren. Nanotechnologie maakt het mogelijk om dit na te bootsen en toe te passen in producten.’

Toekomstmuziek
De veldfles lijkt een uitkomst voor mensen die leven in gebieden met grote droogte, zoals de Afrikaanse Sahel. Maar hoe goed het werkt, is nog maar de vraag. De fles bestaat namelijk alleen nog maar op papier. Vlaming: ‘De technologie is er al wel en in theorie werkt het goed, alleen is het op dit moment nog niet mogelijk om de fles te produceren. Waarschijnlijk zijn we over tien, twintig jaar wel zover.