Ogen laseren? Naar de tandarts? Even een reisje boeken. Turkije is er trots op dat er steeds meer zorgtoeristen komen. Maar de discussie over de explosieve groei van particuliere ziekenhuizen en privéklinieken laait op.

Het mes snijdt aan twee kanten: de patiënt is goedkoper uit en hoeft niet op een wachtlijst. Vanuit Nederland gaan jaarlijks duizenden mensen naar het buitenland voor een medische ingreep. En Turkije is gewild bij Nederlanders die hun gebit willen laten reguleren, hun ogen willen laten laseren of een cosmetische ingreep wensen. De medische kosten blijven beperkt en de Turkse artsen en klinieken zeggen allemaal dat hun zorg even goed is als in Nederland.

Maar afgelopen week kwam de keerzijde van het medisch toerisme aan het licht toen de Turkse autoriteiten een oogkliniek in de stad Afyon sloten. In de kliniek waren zeven Turkse patiënten blind naar huis gestuurd. Ze hadden een operatie tegen staar ondergaan, een populaire medische ingreep.

De Turkse vereniging van artsen in privéziekenhuizen reageert gealarmeerd. Voorzitter Filiz Kucuk zegt in dagblad Trouw: 'Het is niet goed als elk gebouw met zes, zeven verdiepingen omgebouwd kan worden tot een nieuw ziekenhuis. Er moet strenger gecontroleerd worden.'

Cijfers
In totaal zijn de kosten voor medische diensten buiten Nederland tussen 2002 en 2009 sterk opgelopen: van 32,9 miljoen euro naar 273 miljoen euro; van 0,09 procent naar 0,78 procent van het totaalbedrag dat verzekeraars hebben uitgekeerd.

Natuurlijk zijn er de vele toeristen die een been breken of om een andere reden acute zorg in het buitenland nodig hebben. Hun kosten worden gewoonlijk vergoed door hun zorgverzekeraar thuis. Daarnaast hebben zorgverzekeraars speciale afspraken gemaakt met artsen in België en Duitsland, vlak over de grens. Maar het zorgtoerisme is toch anders.

Zorgtoerisme
Voor de Turkse gezondheidszorg - en dus ook voor de Turkse economie - zijn de zorgtoeristen inmiddels een duidelijke doelgroep geworden. Uit een recent onderzoek zou blijken dat Turkije tot de toptien behoort van de bestemmingen in het zorgtoerisme. Dursun Aydin, de hoge ambtenaar die het zorgtoerisme coördineert, noemt het in de Turkse pers inmiddels zelfs een industrie. 

Naast de kwaliteit van de zorg lokt Turkije ook als vakantieland. Zo zijn er arrangementen van privéklinieken en hotels, waardoor de patiënt ook nog een beetje het vakantiegevoel heeft als hij moet bijkomen van een operatie.

Voor- en nadelen
Een porseleinen kroon kost in Nederland 550 euro, in Turkije slechts 175 euro; voor een driedelige brug is het verschil zelfs meer dan duizend euro. Aldus een website voor tandartsreizen. Het is maar een voorbeeld. 

Cosmetische ingrepen worden meestal niet vergoed door de verzekering, ingrepen aan het gebit evenmin. Ooglaseren wordt zelden vergoed. Dan is een lagere prijs dus een belangrijk voordeel voor de patiënt. 

Het ontbreken van nazorg - enkele weken of maanden na de operatie - is natuurlijk een groot nadeel. Al zijn er enkele Turkse klinieken die dit in Nederland verzorgen. Klachten over de Turkse klinieken en ziekenhuizen worden door de Nederlandse inspectie niet in behandeling genomen.

Investeren
Medio december hebben Nederlandse investeerders Turkije bezocht. Het gaat om bedrijven in de bouw en in de medische sector, die wellicht een graantje mee willen pikken van de Turkse expansie. De gezondheidszorg in Turkije is grotendeels geprivatiseerd. Dit geldt bijvoorbeeld voor driekwart van de ziekenhuizen in Istanbul.

Dursun Aydin van het ministerie van Volksgezondheid onderstreept dat de private sector de investeringen hiervoor moet doen, terwijl het ministerie alleen de grote lijnen bewaakt. Toch zal het aantal ziekenhuizen in het land alleen blijven groeien. Laat de toeristen maar komen.