Een mega-universiteit kan Nederland beter op de kaart zetten. Leiden, Delft en Rotterdam hebben plannen voor nauwere samenwerking en misschien zelfs een fusie, wist de NRC vorige week te melden. Maar zo'n mega-universiteit heeft niet alleen maar voordelen.

De drie universiteiten streven naar een sterkere internationale rol, met een groot aantal buitenlandse studenten en hoogleraren en een hoge notering in de internationale 'rankings' – de wetenschappelijke hitlijsten. Een fusie kan daarbij helpen, voorspelt Nanette Ripmeester. Voor het bureau I-Graduate verzorgt zij de International Student Barometer, een index van factoren die Europese universiteiten aantrekkelijk maken.

Ranking
'Ik denk zeker dat ze in de rankings zullen stijgen. Die zijn gebaseerd op de wetenschappelijke output van een universiteit. Als je meer wetenschappers bij elkaar stopt, krijg je meer wetenschappelijke artikelen waarnaar gekeken wordt. Daarmee stijg je op de zogenoemde citationindex. De wetenschappers worden meer aangehaald en daarmee stijgt het aanzien en de aantrekkelijkheid van de universiteit.'

In de World University Rankings 2011 van Times Higher Education Supplement staat de Technische Universiteit Delft op de 49ste plaats. Leiden bezet een plek in de tachtig.

Ripmeester vindt de fusie een logische stap. Ze vertelt dat met name Amerikanen verbaasd zijn over het aantal universiteiten in zo’n klein gebied in Nederland. 'Als een Amerikaanse student op luchthaven Schiphol landt en hij reist per trein naar Rotterdam, dan passeert hij binnen een uur drie universiteitssteden die vier universiteiten herbergen. Dat heb je nergens anders', zegt Ripmeester.

Sociale netwerken
Toch moeten de universiteiten zich bij een fusie niet blindstaren op de ranking, stelt Ripmeester. 'Als het gaat om het aantrekken van internationale studenten komt de ranking pas op plaats acht van de factoren die invloed hebben op de keuze van internationale studenten. Dat weten we van de International Student Barometer. Met een hoge ranking moeten universiteiten hun voordeel doen. Maar ze hoeven niet in zak en as te zitten als ze niet zo hoog scoren.'

Belangrijker is de kwaliteit van het onderwijs en de kans dat je er uiteindelijk een baan mee vindt, zegt Ripmeester. Informatie over het onderwijs krijgen de buitenlandse studenten vaak via 'vrienden', veelal in sociale netwerken op internet.

Kwaliteit
Juist die onderwijskwaliteit, en daarmee de aantrekkelijkheid van een universiteit, kan worden ondermijnd door fusies, waarschuwt de Landelijke Studentenvakbond (LSVb).

Vice-voorzitter Jelmer de Ronde: 'Wij zijn bang dat er een gigantische universiteit ontstaat, waar de directie niet langer goed kan zien wat er op de werkvloer gebeurt waar het onderwijs wordt gegeven. Mocht er dan iets misgaan, dan kan ze niet ingrijpen en bestaat de kans dat de onderwijskwaliteit achteruit gaat. Dat heeft ook invloed op het imago bij internationale studenten.'

Diploma cadeau
De Ronde refereert aan problemen met de onderwijskwaliteit die onlangs aan het licht kwamen bij INHolland, een enorme hogeschool met bijna 40.000 studenten, ontstaan door tal van fusies. Studenten zouden er onder meer hun diploma hebben gekregen met scripties die onder de maat waren of zonder dat ze het gebruikelijke curriculum hadden doorlopen.

Volgens NRC Handelsblad maken de drie universiteiten hun fusie in september bekend. Op dit moment  willen de instellingen zich er nog niet over uitlaten.