Expat On Air

Expat On Air: hét radioprogramma voor expats, elke zaterdag van 09.00 tot 10.00.

Expat On Air is in heel Europa op kortegolf te beluisteren. De uitzendingen zijn ook online te horen via de streams en podcasts. Na de uitzending verschijnt een uitgebreid artikel met audio op Wereldomroep.nl.

de redactie met uw vragen en opmerkingen.

'Hemelse Oorden' heet het boek waarin schrijver en theoloog Ferdinand Borger op zoek gaat naar een aantal moderne spirituele pleisterplaatsen. Borger bezocht kloosters en herbergen die gasten ontvangen, en in veel gevallen meeliften op de hernieuwde interesse in pelgrimstochten.

'De groei is er nog lang niet uit. Afgelopen jaar zijn zo'n 260-duizend mensen naar Santiago de Compostela geweest. Dat was een recordaantal', zegt Borger.

'Er is een verzadigingspunt in onze welvaart bereikt. Mensen hebben alles op materieel gebied, maar zoeken toch een plek waar ze hun levensvragen kunnen stellen. Veel kerken kunnen daar niet op inspelen. Sommige kloosters wel, merkte ik tijdens het schrijven van het boek.'

Borger denkt dat veel mensen zich niet langdurig aan een kerk willen binden. 'Ze komen van ver en zoeken een plek waar ze rust kunnen vinden of hun verhaal kwijt kunnen. Pelgrims lopen een tijdelijk pad en zoeken naar tijdelijke ontmoetingen. Dat is wat anders dan een kerk vaak biedt.'

Santiago de Compostella
Ook Museum Catharijneconvent in Utrecht merkt dat veel mensen zich niet langer als gelovig beschouwen, maar wel zoeken naar zingeving en spiritualiteit. Een tentoonstelling over de pelgrimsroute naar Santiago de Compostela werd de afgelopen maanden boven verwachting goed bezocht.

Conservator Marije de Nood: 'In heel 2011 kwamen 90-duizend mensen naar het Catharijneconvent. Dat is een recordaantal. En voor een groot deel dankzij deze tentoonstelling.'

Op de zolder van het museum verbeeldt een uitgebreide collectie kunstvoorwerpen de eeuwenoude traditie van het pelgrimeren. En door onder meer een nagebouwde slaapzaal zien bezoekers ook waar de moderne pelgrim terechtkomt. 'Mensen stappen als het ware in de schoenen van de wandelaar', zegt de conservator.

Allesomvattende ervaring
De Nood liep zelf de laatste duizend kilometer naar Santiago. Ook werkte ze afgelopen zomer twee weken in een van de vele pelgrimsherbergen onderweg. Deels vanwege haar werk in het museum, maar ook liep ze om een verbroken relatie te verwerken.

'Het wandelen is een allesomvattende ervaring. Je kunt je van tevoren inlezen, maar uiteindelijk heb je geen idee wat je overkomt en sta je er alleen voor. Je ontmoet jezelf.'

Talloze Nederlanders in Frankrijk en Spanje spelen op de behoeftes van pelgrims in. Soms openen ze uit financieel oogpunt een hotel, maar vaker omdat ze zelf ooit naar Santiago zijn gelopen en zich met de wandelaars verwant voelen.

Van, voor en door pelgrims
Dat gaat bijvoorbeeld op voor Arno en Huberta Wiertsema, aan de voet van de Franse Pyreneeën de herberg L'Esprit du Chemin uitbaten. 'We zitten vijf kilometer van de Spaanse grens', zegt Huberta Wiertsema. 'Veel mensen hebben al een hele route afgelegd als ze hier komen. Of ze starten juist hier met de camino, de wandeling.'

Het echtpaar Wiertsema omschrijft de herberg als 'van, voor en door pelgrims'. Vakantiegangers overnachten er niet of bij hoge uitzondering. En daardoor ontstaat een tijdelijke en unieke gemeenschap van mensen die elkaar hun levensverhaal vertellen.

Huiselijke sfeer
'We proberen samen met onze vrijwilligers een sfeer te scheppen waarin we mensen stimuleren om dat verhaal met anderen delen. Veel mensen hebben het idee dat ze ergens thuiskomen', zegt Huberta Wiertsema daarover.

Borger en De Nood kwamen op hun reizen allebei in L'Esprit du Chemin terecht, en onderschrijven de woorden van Wiertsema. 'Ik had toen nog geen idee wat ik van mijn reis moest verwachten', vertelt Marije de Nood. 'Maar 's avonds tijdens het eten ontstond er gelijk een hartelijke sfeer onder alle pelgrims.'