In de omgeving van de Russische hoofdstad Moskou woeden hevige bosbranden. Als gevolg daarvan gaat de stad gebukt onder dicht smog. Margreet Strijbosch schrijft over haar verblijf in de stad....

Lees ook: waarschuwing voor reizen in Rusland

De eerste bange vermoedens komen op als we vrijdagavond nog in de lucht hangen; het anders zo rustige vliegveld Sjeremetewo ten noorden van Moskou, is zo druk dat ons vliegtuig 20 minuten lang rondcirkelt voor het kan landen. De gezagvoerder meldt dat de andere vliegvelden rond Moskou gesloten zijn vanwege dikke smog en rook die is aangewakkerd door de wind.

Het zicht is minimaal, dus de opluchting groot als we veilig landen. Die blijft niet lang. Een doordringende brandlucht vult al in de vliegtuigslurf onze neusgaten; de hitte valt als een natte deken op ons. Alsof ik in de banja stap, zegt een medepassagier. Maar dan een giftige banja.

Veertig graden
De smog van het drukke Moskouse verkeer bij een hitte van tegen de veertig graden heeft zich vermengd met de rookwolken die worden veroorzaakt door de bosbranden ten zuidoosten van Moskou. Eenmaal buiten is ademen opeens een opgave. Niet te diep, uit angst voor de vele afvalstoffen die in de lucht zitten.

Op weg naar het centrum vraagt de taxichauffeur wat we in godsnaam in Moskou komen doen. Iedereen wil weg, zegt hij, en wijst op de kilometerslange file die de tegengestelde richting opgaat, weg uit de stad. Zeker met een kind kun je beter vertrekken. Hij doelt op onze twaalfjarige zoon achterin de auto.

Hijzelf kan veel geld verdienen op dit moment, en de airconditioning in zijn auto doet het perfect, dus hij blijft nog een paar dagen. Ik vertel hem dat wij treintickets hebben voor dinsdag naar Sint Petersburg.

Airconditioning
In het hotel is gelukkig airconditioning. Dat verzacht het leed, maar niet de dichte smog in de lege Moskouse straten in het centrum. We besluiten dat we zo snel mogelijk zullen doorreizen naar Sint Petersburg. Helaas kan er niets meer geregeld worden in het hotel; om acht uur 's ochtends is het reisbureautje weer actief.

Nu we er toch zijn spreken we met Igor, een vriend van ons, af om een kijkje te nemen op het Rode Plein. 's Avonds is het nog het best uit te houden buiten,' zegt hij. Het is al wekenlang bloedheet in Moskou, en nu de branden de stad naderen, wordt het klimaat langzaam maar zeker ondraaglijk.

'Maar het komt vooral door de wind,' zegt hij. 'Toen ik je van de week mailde dat je gerust kon komen hadden we hier nog een stralendblauwe lucht. Doordat de wind is gedraaid wordt nu alle rook naar Moskou geblazen.'

Kritiek
De anders zo gezagsgetrouwe Igor verbaast me met zijn kritiek op de politieke leiding van het land. 'Er klopt niets van de brandbestrijding,' meent hij. De branden zijn niet serieus genomen, het materieel is verouderd, brandgangen in de bossen zijn niet onderhouden.'

Hij vervolgt: 'Nu ontslaan Poetin en Medvjedev vanaf de datsja in Sotsji een paar brandweer-commandanten, delen grote sommen geld uit voor nieuw materieel, maar dat verdwijnt zo weer ongecontroleerd in diverse zakken. Er wordt niets goed geregeld, en hulp van andere landen wordt zoveel mogelijk afgehouden.'Dezelfde geluiden zijn te lezen in een enkele krant; het tv-journaal laat vooral artsen aan het woord die de Moskovieten aanraden de stad te verlaten, dan wel binnen te blijven.

Reisadvies
Op het Rode Plein lopen nog diverse groepen toeristen rond. Ook andere landen hebben kennelijk geen negatief reisadvies voor Moskou afgegeven. Ikzelf heb de hele week de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken geraadpleegd, maar zelfs op de dag van vertrek stonden er geen bijzondere waarschuwingen vermeld voor de Russische hoofdstad. Inmiddels is dat veranderd.

Naast de toeristen zijn er twee opmerkelijk groepen Russen aanwezig op en nabij het Rode Plein. Fotografen, die de bijzondere atmosfeer in beelden proberen te vatten. En pubers van rijke Russen, die de vrijdagavond vieren in hun witte en goudkleurige limousines, en een stop inlassen op de brug over de Moskwa, een glas champagne in de hand, om zich tegen de bijzondere rokerige achtergrond te laten fotograferen.

Vertrek
Op zaterdagochtend om acht uur sta ik bij het reisbureau. Ik koop treintickets voor zondagavond; alle eerdere treinen zitten vol. Het vliegtuig lijkt geen optie meer; door de smog kun je nauwelijks nog een hand voor ogen zien. De tickets voor dinsdag kan ik inleveren op het Wit-Russische Station.

Als ik daar toch ben informeer ik of er echt geen zitplaatsen meer zijn in eerdere treinen; ik word verwezen naar het Leningrad Station. Daar lukt het om nog voor de nacht van zaterdag op zondag, tickets te bemachtigen.

Voor de tweede keer lever ik - met alweer een boete - de zojuist gekochte tickets voor zondagavond in. Ik haal diep adem, ondanks de rook die op de terugweg in de metrogangen hangt. Mijn zoon bewondert nog even snel het mooie metrostation bij Belorusskaja. Een aantal overstapstations is al afgesloten.

De rest van de dag brengen we door in het hotel. De straat op is geen optie, musea zijn gesloten, we blijven lekker in de gekoelde kamer. Maar de opluchting zal pas echt groot zijn als we zondagochtend Sint Petersburg zien. Weg uit het Moskouse vagevuur.