PvdA en VVD in de Tweede Kamer bepleiten een vereenvoudiging van de kinderalimentatie in Nederland. Het huidige systeem is onnodig ingewikkeld en leidt vaak tot ruzie tussen de ouders.

Volgens de politieke partijen kan veel juridische rompslomp, met rechters, advocaten en mediators, worden afgeschaft en kunnen partijen de kinderalimentatie via simpele tabellen op internet zelf onderling regelen. In het buitenland hebben ze hier al goede ervaringen mee.

Juriste Merel Jonker, verbonden aan de Universiteit van Utrecht, onderzocht de ervaringen met een versimpeling van de kinderalimentatie in Noorwegen en Zweden. 'Daar maken ze veel meer gebruik van een beperkt aantal kosten dat je mag af trekken van je inkomen.'

'Daarbij worden concrete normen gebruikt. Dat hoeft niet een vast bedrag te zijn, maar een bepaald percentage van je inkomen. De verwachting is, en dat blijkt ook in Scandinavië, dat daar minder ruzie over wordt gemaakt'.

Draagkracht
Op dit moment wordt de hoogte van de kinderalimentatie in Nederland bepaald aan de hand van de behoefte van het kind en de draagkracht van de ouders. Bij de behoefte wordt gekeken naar het inkomen van vader en moeder en bij de draagkracht ook naar alle kosten die ze moeten maken.

'Wat het zo ingewikkeld maakt', zegt Jonker, 'is dat bij de berekening van de draagkracht heel veel posten worden meegenomen. Over al die bedragen kun je vervolgens ruzie gaan maken en dat kan er toe leiden dat er niet betaald wordt, terwijl het kind die kosten wel degelijk maakt'.

'Om verder aan te geven hoe ingewikkeld het is: er zijn al wel rekenprogramma's gemaakt om de kinderalimentatie vast te stellen, maar advocaten, rechters en mediators moeten cursussen volgen om met die programma's te kunnen werken. Ouders hebben totaal geen inzicht hoe ze dat moeten berekenen'.

Zelf uitrekenen
Het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen int de kinderalimentatie en onderzocht hoe tevreden de gescheiden ouders hierover waren. Volgens directeur Leo de Bakker begrepen de meeste mensen de systematiek gewoonweg niet en betaalden ze daarom ook niet.

'Uit ander onderzoek van TNO bleek vorig jaar al dat mensen liever zelf de berekening willen maken, via internet bijvoorbeeld, of, als dat te ingewikkeld is, door deskundigen willen laten doen. Waarna ze het vervolgens zelf weer na kunnen rekenen'.

'Hoe beter het draagvlak is, hoe beter er betaald wordt. En dat is ook weer beter voor het kind. Want als de kinderalimentatie niet betaald wordt, voelt het kind zich daar wel eens schuldig over, terwijl het er vaak niets aan kan doen', meent de Bakker.

Addertjes
Simpeler hoeft niet altijd beter te zijn. Zitten er geen addertjes onder het gras?  'Ja, er zijn wel risico's', denkt Merel Jonker, 'er wordt bijvoorbeeld voorgesteld een vast minumumbedrag in te voeren. Dat lijkt een mooi signaal, want je moet als ouder betalen voor je kinderen. Anderzijds moet je er voor waken dat dat minimumbedrag de norm wordt. Dat iedereen zegt: ik betaal dat en geen cent meer'.

Komende donderdag moet het voorstel van PvdA en VVD aan staatssecretaris Teeven van Justitie worden overhandigd. In België wordt ook over versimpeling van kinderalimentatie nagedacht. In Duitsland werken ze al met tabellen op dit gebied.