De cultuur, zoals die tot uiting komt in de omgang van alledag, heeft een specifiek Nederlands karakter. Wie langer in het buitenland verbleef, kent ongetwijfeld de Nederlandse 'directheid', die ook vaak als onbeleefdheid wordt ervaren. Waarschijnlijk heeft u zich dan ook in het buitenland aangepast aan de daar heersende mores, en moet u net als uw kinderen hier in Nederland weer wennen. Je moet opnieuw gewoon mee kunnen doen, en je gedrag dus aanpassen aan wat hier in Nederland gebruikelijk is.

Een ander aspect daarvan is de aandacht die het buitenlandverblijf krijgt. U heeft zichzelf in die jaren verrijkt met kennis van en inzicht in andere culturen. Men is ongetwijfeld geïnteresseerd in alles wat u heeft meegemaakt, maar het leven hier heeft ook niet stilgestaan; de belangstelling is oprecht, maar duurt niet lang. We gaan weer over tot de orde van de dag. Dat kan frustrerend zijn, zeker als je daarop niet voorbereid bent.

Schoolcultuur
Voor kinderen in de schoolsituatie geldt dat ook. In veel gevallen is de schoolomgeving in het buitenland beschermder en de leefsituatie collectiever dan de Nederlandse. Uw kinderen hebben op school en in hun sociale contacten een vertrouwd groepsgevoel opgebouwd. Wellicht is dat in Nederland weer anders; er vinden veel sociale contacten plaats buiten schoolverband.

Uw kinderen moeten hun plaats binnen de Nederlandse schoolomgeving opnieuw zien te vinden en de hier geldende regels leren kennen. Een kind dat bijvoorbeeld uit het Amerikaanse of Engelse onderwijssysteem komt, heeft geleerd dat het goed is te excelleren, uit te blinken.

In het Nederlands onderwijs is dat veel minder gebruikelijk. De vuistregel lijkt hier te zijn: 'doe maar gewoon, dan doe je gek genoeg'. Je hoofd boven het maaiveld uitsteken wordt hier absoluut niet gewaardeerd. Wie (alleen maar) voor het hoogste cijfer gaat en geniet van het 'beter' zijn dan anderen, hoeft niet op veel begrip te rekenen en dat terwijl uw kind een aantal jaren juist extra zijn of haar best heeft gedaan om de felbegeerde A's te halen.

Het is belangrijk dat de nieuwe leerkracht en leraren uitgebreid op de hoogte worden gebracht van de schoolgeschiedenis van uw kind. Als zij voldoende weten over de cultuur van de school- en leefsituatie van uw kind in het buitenland kunnen zij meer begrip en aandacht hebben voor de positie van uw kind in de klas.

Een nieuwe school
Net als bij volwassenen geldt ook bij kinderen dat terug in Nederland de belangstelling voor wat een ander in het buitenland heeft meegemaakt beperkt kan zijn. En ook hierbij kan de leerkracht een belangrijke rol spelen. Immers, het is een buitenkans om een leerling in de klas te hebben die uit de eerste hand over andere culturen kan vertellen! Als de leerkracht dat ziet, kan de uitzonderingspositie van het kind in zijn of haar voordeel werken en in dat van de leerkracht en de medeleerlingen.

Belangrijke keuze
Een bewuste keuze van een goede school is hierbij dus van groot belang. Op de drie onderstaande websites kunt u informatie vinden die u kunnen helpen in uw keuze.

• Op de website van het Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen kunt u online de informatiegids ‘Primair onderwijs' vinden.
• Op de website van de Inspectie van het Onderwijs wordt u geïnformeerd over alle beschikbare vormen van onderwijs door middel van een onderwijsgids.
• De Inspectie van het Onderwijs brengt bovendien jaarlijks in september toezichtkaarten uit met de resultaten van scholen voor voortgezet onderwijs. Deze kaarten zijn speciaal bedoeld voor ouders die voor en met hun kind een school voor voortgezet onderwijs willen kiezen. De toezichtkaarten bestaan nu uit een overzicht van de oordelen van de inspectie over een school, zoals die door de inspectie na een schoolbezoek zijn vastgesteld. Het gaat om resultaten van leerlingen (examens en zittenblijven), de kwaliteit van leraren, de begeleiding van leerlingen, het klimaat op de school en de wijze waarop de school zelf nagaat of ze nog onderwijs van voldoende kwaliteit leveren.

Hoe beoordeel je een school?
Het sociale klimaat op een school telt mee in uw beoordeling van die school, speciaal voor uw kind dat een cultuurverandering meemaakt. Het kind moet zich in de eerste plaats veilig voelen op school. Op een sociaal veilige school voelen leerlingen, leraren en ouders zich thuis.

De laatste jaren heeft veiligheid op school grote aandacht gekregen. Het is een vast onderdeel van het schoolbeleid. Een onderdeel daarvan is bijvoorbeeld een pestprotocol: een soort draaiboek van wat er moet gebeuren als blijkt dat een leerling gepest wordt.

Om de aansluiting naar de Nederlandse cultuur en het Nederlandse schoolsysteem zo soepel mogelijk te laten verlopen is het in ieder geval van het hoogste belang dat ouders zich ruim op tijd voorbereiden op de terugkeer naar Nederland.

Stichting NOB kan u verder adviseren en het schoolniveau van uw kind bij terugkomst testen.