Terwijl diverse politici in Den Haag de handdoek in de ring gooiden en uit de politiek stapten, maakte Job Cohen zijn rentree in de Haagse politiek. De inmiddels oud-burgemeester van Amsterdam is de nieuwe lijsttrekker van de Partij van de Arbeid. Over zijn drijfveren zegt hij tegen de Wereldomroep: 'Er zit wat mij betreft te veel onfatsoen in de samenleving en als ik er een bijdrage aan kan leveren om die trend een andere kant op te duwen, dan doe ik dat graag.' Deel 32 in een serie gesprekken met prominente Nederlanders.

Op Hyves en andere sociale netwerksites wordt Job Cohen bejubeld. Yes we Can, was de slogan die de Amerikaanse president Barack Obama gebruikte tijdens zijn succesvolle campagne. En nu is er een site op Facebook met de titel: Yes we Cohen!. Een dikke twaalf duizend Nederlanders hebben zich inmiddels aangemeld. Er heerst een optimistische stemming op internet over de wisseling van de wacht bij de PvdA. Wouter Bos trekt zich terug uit de politiek. En Job Cohen gaat zijn uiterste best doen om de nieuwe premier van Nederland te worden. De oud-burgemeester  neemt het onder meer op tegen PVV-voorman Geert Wilders en CDA-lijsttrekker Jan-Peter Balkenende. “Ik denk dat we hier praten met de nieuwe premier”, zegt een opgetogen wethouder tijdens een partijbijeenkomst in Voorschoten.

Niet uitsluiten
De PvdA-wethouder noemt het een try-out van de verkiezingscampagne als Job Cohen het woord neemt in de overvolle zaal van het Ambachts- en Baljuwhuis in het centrum van het dorp. Job Cohen vertelt dat Nederland een bindende factor nodig heeft. Dat hij ervoor wil zorgen dat de samenleving geen mensen uitsluit, maar insluit. “Het gaat om een fatsoenlijke samenleving. Dat is mijn drijfveer.”

De Partij van de Arbeid wint aan populariteit sinds Job Cohen in de race is voor het premierschap. In de eerste week nadat het nieuws over Cohen naar buiten kwam, klom de PvdA met drie zetels naar 27 in de peilingen. Het is de vraag of dit genoeg is. De PVV van Geert Wilders staat nu volgens schattingen op 26 zetels. Het zou wel eens een nek-aan-nek race kunnen worden als Nederland op 9 juni naar de stembus gaat. Job Cohen wil nog niet vooruitlopen op de uitslag. Noemt zelfs geen streefgetal als ik hem vraag hoeveel zetels hij minimaal binnen wil halen. “Je wilt als politieke partij zo groot mogelijk worden. Eerlijk gezegd vind ik het belangrijkste dat ik probeer duidelijk te maken wat mij drijft. Wat de PvdA belangrijk vindt… wat de richting is die ons land moet opgaan.”

De koers is volgens Cohen dat we in Nederland naar een samenhangende samenleving gaan waar mensen zich veilig voelen. Het onfatsoen dat de samenleving is binnengeslopen moet plaats maken voor een gevoel van erbij horen en een gevoel van veiligheid, volgens de PvdA-lijsttrekker. “Veiligheid vind ik een belangrijk thema. Een samenleving die in balans is. Een rechtsstaat die ook werkelijk rechtsstaat is. Een plek waar we werkelijk vrijheid van meningsuiting hebben. Maar ook vrijheid van godsdienst.”

Expats
Cohen wil Nederlandse expats en emigranten, die volgens schattingen goed zijn voor acht tot tien zetels als ze ook daadwerkelijk hun stem uitbrengen voor de landelijke verkiezingen op 9 juni, hetzelfde verhaal vertellen als zij die gewoon in Nederland wonen. “Die willen ook weten waar Nederland naar toe gaat.” Of het nu gaat om veiligheid, de economie of andere problemen. 

Imago
Op de vraag of het imago van Nederland in het geding is door de opkomst van populistische partijen zoals de PVV, zegt Cohen dat hij hoopt dat er een regering komt die redelijk en fatsoenlijk is. “Als de mensen in het buitenland het gevoel hebben dat een land (‘Nederland’) mensen uitsluit, dan is dat een beeld dat mij absoluut niet bevalt. Ik zal een ander beeld uitdragen.”

Over een eventuele samenwerking met de PVV staat Job Cohen, net als zijn voorganger Wouter Bos, afwijzend. Zoals het er nu naar uitziet zou hij dat voor de volle honderd procent afwijzen. “En dat moet u niet opvatten als: misschien later wel! Kijk, als je het hebt over een fatsoenlijke samenleving dan is dat een samenleving die mensen insluit. En niet die mensen uitsluit. Je moet alleen maar mensen uitsluiten die het voorzien hebben op het neerhalen van onze samenleving. Maar ieder ander – ook al ben ik het volstrekt niet met zijn of haar opvattingen eens - die sluit ik in. Zolang die persoon de samenleving op geen enkele wijze kwaad doet. Ik zie dat de PVV mensen uitsluit. En zolang dat zo is, zie ik geen enkele mogelijkheid voor samenwerking tussen de PvdA en de PVV.”
 
Cohen gaat zijn uiterste best doen om kiezers te mobiliseren voor wat hij noemt een fatsoenlijke samenleving.  En wat vindt hij dan van de uitlatingen van werkgeversvoorzitter Bernard Wientjes van VNO-NCW, die onlangs in een interview stelde dat Wilders ons land op een geweldige manier beschadigt? “Moet je nagaan als iemand als Wientjes dat zegt!”, reageert Cohen. Maar vindt u dat ook? “Ja”, zegt de socialistische lijstrekker. “Laten we hopen dat de PvdA de grootste partij wordt en dat we inderdaad in staat zijn om mede ons stempel te drukken op een nieuwe regering.”

Hype
De toehoorders in de bovenzaal van het Ambachts- en Baljuwhuis in Voorschoten zijn positief gestemd over de rentree van Job Cohen in de landelijke politiek. Hij straalt rust uit, volgens een man uit Leiden. Een PvdA-stemmer uit Den Haag vertelt dat hij het sterkste punt van Cohen vindt dat hij voor alle Nederlanders is, zonder uitzondering. En dat de PvdA-lijsttrekker zich niet laat leiden door hypes. Dat laatste is zeker van toepassing. Als iemand Cohen vraagt wat hij vindt van de hype rond zijn persoon op internet, zegt Cohen dat hij daar met verbazing naar heeft gekeken. “Maar liever dat dan andersom”, zegt hij met enige zelfspot.

Hypes kunnen zo weer overwaaien. Op 9 juni valt de beslissing in het stemhokje. Of zoals een PvdA-sympathisant zegt als hem wordt gevraagd of de toekomstige premier hier voor hem staat: “Dat hangt af van wat er de komende maanden gaat gebeuren.”