Van een afstandje zijn de afbeeldingen van Jip en Janneke al duidelijk zichtbaar op het schoolgebouw in een buitenwijk van Beiroet. Eenmaal binnen is er geen ontkomen meer aan: Jip en Janneke zijn de mascottes van de montessoricrèche, die deel uitmaakt van het leercentrum voor doven in de Libanese hoofdstad.

Nadine Ismail werd verliefd op dit Nederlandse getekende duo, toen ze met haar man en twee dochters tijdelijk in Nederland woonde. 'Elke avond las ik mijn dochters voor uit de boeken van Jip en Janneke', vertelt ze. Toen ze terugkwamen naar Libanon en in 2001 hun leercentrum opzetten, was er geen enkele twijfel: de crèche zou Jip en Janneke gaan heten. 

Doven en horenden
Vier van de vijftien leerlingen zijn doof. 'Het is goed om te mixen. Verschil zit in iedereen, niet alleen in mensen die niet kunnen horen,' zegt Nadine, opgeleid als dovenlerares. Er zijn drie verschillende kamers waar door middel van schuifdeuren rustige ruimtes gecreëerd kunnen worden om aan de individuele behoeften van de peuters te voldoen.

Jip-en-jannekerugzakjes hangen aan de kapstok, alle kinderen dragen jip-en-jannekeschortjes en ook in andere details zie je ze terug. 'Niemand hier heeft ooit van ze gehoord', aldus Nadine. 'We moeten de ouders en de kinderen zelfs uitleggen hoe ze Jip en Janneke moeten uitspreken'.

'Inmiddels hebben we er een paar in het Arabisch vertaald', zegt Nadine, en ze kijkt even naar de kleine Mohammed die vijf keer meningitis (hersenvliesontsteking) heeft gehad en daardoor doof is geworden.

Schreeuwen
Ook Nadine's echtgenoot Hussein kreeg op jonge leeftijd meningitis. Daarna heeft hij nooit meer kunnen horen. 'In de hoop dat ik ze zou verstaan, begonnen familieleden allemaal tegen me te schreeuwen,' herinnert Hussein zich.

Hij voelde zich diep ongelukkig in zijn geboortedorp in Zuid-Libanon, waar de meeste mensen analfabeet zijn en in de tabaksindustrie werken. 'Familieleden kregen tranen in hun ogen als ze me zagen, bang dat ik totaal geen toekomst zou hebben', zegt Hussein. 

Zijn vader hoorde over een dovenschool in Beiroet, vier uur rijden van het dorp, en besloot Hussein daar naar toe te brengen. De oprichter was de Nederlandse pater Andeweg. Hussein: 'Ik voelde me meteen thuis en ging daar wonen.' Toen Husseins vader plotseling overleed toen hij 11 jaar was, werd hij door de Nederlandse pater geadopteerd. 'Ik weet het nog goed dat hij zei: nu ben ik je vader.'

Ezelmannen
De avontuurlijke Andeweg was in 1957 de eerste die in Libanon een dovenschool opzette. Onderweg van Rotterdam naar Jeruzalem ging de toen 26-jarige priester in Beiroet even van boord en kwam in contact met dove 'ezelmannen', die klusjes deden in de haven.

'Hij vertelde de mannen dat hij op weg was naar Jeruzalem om daar een dovenschool op te zetten. De ezelmannen wisten hem ervan te overtuigen niet verder te reizen en hier die school op te zetten', weet Hussein. Andeweg overleed in 1999, maar kreeg voor zijn dood een lintje van koningin Beatrix voor zijn werk in Libanon.

'Andeweg heeft haar toen gevraagd of ik de Nederlandse nationaliteit kon krijgen. Dat is meteen geregeld', zegt Hussein, die ondanks zijn handicap goed heeft leren praten. Met steun van Andeweg studeerde hij in Amerika, waar hij ook promoveerde. Ook studeerde hij in Engeland en Nederland. 'Vader Andeweg was ervan overtuigd dat doven verder kunnen studeren. Hij heeft me altijd gepusht.'

Nederlands geld
Hussein vertelt dat het nog altijd heel ingewikkeld is om als dove in Libanon te leven. Er rust een stigma op en doven kunnen vrijwel nergens terecht. Met financiële steun van het Liliane Fonds, Wilde Ganzen en Stichting Andeweg Mediterranean Training for the Deaf (AMT) probeert het leercentrum zoveel mogelijk te doen.

Ze bieden voortgezet onderwijs, hebben een dormitory en er worden lezingen en therapiesessies gehouden voor de ouders. 'We laten de ouders zien dat hun kind gewoon een kind is zoals alle anderen', vertelt Nadine. Op het moment assisteren ze zo'n 40 dove kinderen en hun ouders. Een paar van de oud-leerlingen, die met hun hulp naar de universiteit is gegaan, is inmiddels cum laude afgestudeerd.

Gebarencafé
Nadine en Hussein zien een groot verschil tussen Nederland en Libanon. 'In Nederland is alles goed verzorgd. Als dove kinderen iets nodig hebben, springt de regering bij. Hier is daar geen sprake van. Het heeft ontzettend lang geduurd voordat de autoriteiten inzagen dat dove kinderen ook recht hebben op onderwijs', zegt Hussein.

Het echtpaar is momenteel druk op zoek naar manieren om meer inkomsten te genereren. Een aantal van de donoren zal binnenkort geen steun meer kunnen geven. 'Ons plan is om een gebarencafé op te zetten, naar Amsterdams model. Dat zal awareness creëren, werk verschaffen en het geld in het laatje brengen dat nodig is om onze activiteiten te kunnen voortzetten.'