Herbert van Elteren

expertise

expatbegeleiding

Herbert van Elteren is begeleider van www.expattransparant.nl. Dit bureau biedt begeleiding en coaching aan voor expats in de kerngebieden: relatie, opvoeding, onderwijs en persoonlijke ontwikkeling.
Als ex-expat herkent hij de begeleidingsbehoefte van expats en door zijn interventie en hulp wil hij een bijdrage leveren aan een succesvolle uitzending of buitenlandperiode.

Het komt vaak voor: de periode van uitzending is nog niet afgelopen, maar één van de kinderen wil graag naar Nederland vanwege een MBO-, HBO- of WO-studie. Welke afwegingen zijn er en hoe maak je keuzes?

Wanneer de kinderen ouder worden zijn er soms goede redenen om na Middle School, High School of ander internationaal onderwijs juist in Nederland te willen doorleren. Dat kunnen bijvoorbeeld zijn: studierichting, plannen van het hele gezin om op termijn toch ook weer in Nederland te wonen, niveau van de Nederlandse opleiding of juist het ontbreken van een goede studiemogelijkheid op de huidige standplaats.

Hoewel harde cijfers ontbreken lijkt het erop dat ieder jaar honderden jongens en meisjes hun gezin achterlaten om alleen naar Nederland te komen voor hun studie.

De voorbereiding
Voordat de student-in-spé op Schiphol landt is er al een heel traject doorlopen. Langere tijd zal er gewikt en gewogen zijn om tot een beslissing te komen. Hierbij is misschien wel het belangrijkste aspect het kind zelf: lijkt het erop dat hij/zij zich zelfstandig in Nederland kan redden.

Al dan niet geholpen door familie of vrienden zal er in grote mate een beroep worden gedaan op de zelfstandigheid van de student. Hierbij denk ik niet alleen aan de praktische kant van het zelfstandig wonen of het volgen van de studie op zich, maar ook aan de sociaal- en emotionele kant. Juist hier wil ik straks verder op ingaan omdat, wanneer het voor een expat-student moeilijk wordt, het vaak op deze punten misgaat.

Praktische zaken
Praktische zaken die overwogen en geregeld moeten worden zijn onder andere: oriëntatie op de studiekeus & -plaats, hoe en waar gaat de student wonen, is er een mogelijkheid om familie of vrienden in te schakelen als back-up-mogelijkheid. Ook zullen er verschillende zakelijke dingen geregeld moeten worden: studiefinanciering, ziektekosten- en andere (W.A.)verzekeringen, abonnementen voor telefonie, internet en TV……

Hoewel al deze zaken voor een lange To-Do-list zullen zorgen is juist de praktische kant niet onoverkomelijk. Veel zaken zijn gemakkelijk op afstand via internet te regelen: van studiekeus tot inschrijving, de studiefinanciering, de verzekeringen etc.

In Nederland aangekomen en dan?
Over het algemeen zijn expat-kinderen behoorlijk wereldwijs. Ze spreken meerdere talen vloeiend, kennen de weg in wereldsteden of in tropische oorden en weten wat het is om familie of vrienden voor langere tijd te missen. Toch geven deze ervaringen geen garantie om het in Nederland in je eentje te redden. Het missen van de vertrouwdheid van je eigen gezin en het motiveren van jezelf om aan je studieverplichtingen te voldoen zijn nieuw.

Daarnaast is het leven in Nederland toch echt anders dan je gewend bent, laat staan het leven in een studentenstad. Enkele verschillen:

•  Sommige expat-kids zijn gewend om zich te vervoeren met een chauffeur, nu moeten ze fietsen
•  In veel expat-gezinnen in Azië of Afrika bereidt een kokkie het eten voor: in een gemiddeld studentenhuis is de magnetron je beste vriend.
•  Wanneer er iets is kon je in het buitenland bij je ouders terecht; in Nederland sta je er min of meer alleen voor.
•  Als expat-kind heb je over het algemeen niet te maken met een financieel budget: als student moet je je redden met de studiefinanciering aangevuld met een baantje…budgetteren? Hoe doe je dat?
•  Wanneer je op High-School tegenvallende resultaten had waren je ouders er om je te steunen: lukt het ook via Skype om kwetsbare gesprekken te hebben?

Gevaren
Met het bovenstaande kom ik tot de essentie van het stuk, namelijk: kinderen die, hoe zelfstandig en volwassen ze ook lijken, uit het buitenland naar Nederland komen voor bijvoorbeeld studie, kunnen tegen zulke grote problemen aanlopen dat de voortgang van de studie en zelfs het verblijf in Nederland gevaar lopen.

Heimwee, eenzaamheid, een te geringe zelfredzaamheid, een gebrek aan discipline (zowel qua studie als zelfverzorging), geldproblemen, verdriet, sociale uitdagingen, het studentenleven, het gebrek aan erkenning voor je 'anders zijn' als expatkind….het zijn allemaal facetten die normaliter binnen het gezin min of meer opgevangen kunnen worden, maar nu: met het eigen gezin op afstand zijn het valkuilen die dubbel zo diep kunnen zijn.

Eigen coach
Ik pleit er dan ook voor dat ieder kind dat in Nederland komt studeren nauw contact heeft met iemand in Nederland. Of het nu familie is, of iemand uit de vrienden- of collegiale kring: elke expat-student zou iedere maand contact moeten hebben met een ‘coach’ om bijna zakelijk een HOE-lijstje door te nemen, bijvoorbeeld: hoe gaat het met je, hoe voel je je, hoe gaat het met de studie en hoe met je budget?

Persoonlijk contact
Ik geloof er verder in dat dit niet per e-mail moet, maar in de vorm van persoonlijk contact. Nodig de student uit voor een weekend of plan een gezellig diner. De vorm doet er niet zoveel toe: als er maar regelmaat in zit en de contacten vertrouwd en open zijn. Het is ook belangrijk dat dit al geregeld is bij aanvang van het op zichzelf wonen.

Wanneer dit soort ondersteunende contacten pas geregeld worden wanneer er zich problemen voordoen, dan is het vaak al te laat. Het is beter om er na een jaar achter te komen dat het eigenlijk allemaal prima gaat en dat de contactmomenten teruggebracht kunnen worden naar een lagere frequentie dan dat er bij paniek nog reddingsacties moeten worden uitgevoerd.

In het kort
Expat-studenten lijken voor vertrek al redelijk volwassen en verantwoordelijk, maar om het als student in Nederland te redden is het goed om met regelmaat contact te hebben met iemand uit de familie- of kennissenkring die zo’n vertrouwde relatie heeft met de student dat deze zich geborgen en veilig voelt. En voor al die expat-studenten die naar Nederland komen: veel studieplezier hier!

Meer expertverhalen lezen? Abonneer je op het gratis WereldExpat Magazine